Nó giúp tối ưu hóa tài nguyên và giảm phát thải theo thời gian thực, quản trị chuỗi cung ứng xanh và minh bạch ESG, đánh giá và mô phỏng tác động lên môi trường, liên kết các chuỗi hoạt động số hóa riêng lẻ thành một “mạng lưới thần kinh” thông minh, khai thác dữ liệu lớn để dự báo và cá nhân hóa sâu.
Thực tế cho thấy, các chuẩn mực quốc tế hiện nay đang tạo nên áp lực tuân thủ trong sản xuất - kinh doanh. Liên quan tới các xu hướng mới trong chuyển đổi kép, các chuyên gia nhìn nhận, hiện đang có 3 xu hướng gồm: Green AI - Gia tăng hiệu suất, giảm phát thải, thể hiện cam kết bền vững; Cloud & Edge Computing - Linh hoạt, tiết kiệm và thân thiện môi trường; Blockchain - Đáp ứng chuẩn quốc tế, tăng minh bạch và lợi thế cạnh tranh.
Kinh nghiệm quốc tế trong ứng dụng thúc đẩy AI với chuyển đổi kép
Kinh nghiệm đúc kết từ Đức, Hàn Quốc, Singapore cũng chỉ ra, xây dựng hạ tầng dữ liệu và quản trị phát thải cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; phát triển các quỹ hỗ trợ quy mô lớn như BIK; tích hợp chuyển đổi kép vào chiến lược xuất khẩu. Theo đó, xây dựng lộ trình NetZero theo từng ngành và cơ chế bảo lãnh tín dụng tương tự K-Green Guarantee cũng như xây dựng quỹ chuyển đổi xanh, bộ tiêu chuẩn kỹ thuật cho ngành trụ cột.
Trên cơ sở tổng kết bài học kinh nghiệm từ quốc gia điển hình, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đã đề xuất định hướng thúc đẩy chuyển đổi kép của doanh nghiệp nhỏ và vừa tập trung vào 4 trọng tâm gồm:
Thứ nhất, không có áp lực, không có chuyển đổi. Do đó, cần cân nhắc luật hóa mục tiêu khí hậu, nâng cao năng lực dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thứ hai, hạ tầng số là nền móng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt chuẩn quốc tế nên cần đầu tư hạ tầng số (IoT, blockchain, Digital Twin) giúp doanh nghiệp tuân thủ, tối ưu chi phí, vận hành hiệu quả và mở rộng xuất khẩu.
Thứ ba, tài chính xanh, biến chi phí thành cơ hội chuyển đổi trên cơ sở xây dựng khung hỗ trợ liên ngành để giảm rủi ro và tạo động lực chuyển đổi.
Thứ tư, định hướng lộ trình quốc gia rõ ràng trong đó thiết kế chương trình hành động đồng bộ, đặt doanh nghiệp nhỏ và vừa vào trọng tâm.
AI giúp doanh nghiệp liên tục thích ứng, đổi mới sản phẩm, mô hình kinh doanh
Không chỉ đơn thuần là công cụ hỗ trợ năng suất mà trí tuệ nhân tạo (AI) còn được xem là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển kép, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để phát triển bền vững.
Theo Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) năm 2024, hơn 90% doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đã có ít nhất một hình thức ứng dụng công nghệ số trong vận hành, nhưng chỉ một phần nhỏ đang khai thác AI một cách hệ thống. Trong khi đó, thế giới đang bước vào giai đoạn AI phát triển theo cấp số nhân, 77% doanh nghiệp toàn cầu đã sử dụng AI để đo lường tiêu hao năng lượng và phát hiện lãng phí trong sản xuất.
Báo cáo của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho hay, dù chiếm đến 98% tổng số doanh nghiệp nhưng đa phần doanh nghiệp nhỏ và vừa đang ở giai đoạn "chuyển đổi sơ khởi", chủ yếu tập trung vào tự động hóa sản xuất và báo cáo dữ liệu xuất khẩu, trong khi thiếu đầu tư vào kiểm soát chất lượng, bảo trì hay quản trị phát thải. Bà Nguyễn Hương Quỳnh, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới sáng tạo BambuUP nhận định, AI chính là yếu tố có thể giúp kết nối thành một mạng lưới thông minh, nơi dữ liệu, quy trình và con người vận hành thống nhất.
Báo cáo "Trí tuệ nhân tạo (AI) và tác động đến chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam" do Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) triển khai vừa mới đây nhằm phân tích sâu thực trạng chuyển đổi số và xanh của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, xác định cơ hội, thách thức của doanh nghiệp Việt Nam đồng thời đề xuất giải pháp cụ thể, phù hợp với năng lực và nguồn lực. Báo cáo gồm 5 phần (Phần 1: Bối cảnh chuyển đổi kép toàn cầu và tại Việt Nam; Phần 2: Tổng quan về AI và ứng dụng trong chuyển đổi kép; Phần 3: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam; Phần 4: Nỗ lực của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể trong triển khai công tác hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam chuyển đổi kép; Phần 5: Phụ lục).
