Ứng dụng khoa học công nghệ nâng cao hiệu quả dự báo, cảnh báo thiên tai

Trong bối cảnh thời tiết diễn biến phức tạp, thiên tai xuất hiện với tần suất dày và mức độ khó lường, việc nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm đang trở thành yêu cầu ngày càng cấp thiết đối với tỉnh Lào Cai.

0:00 / 0:00
0:00

Những năm gần đây, cùng với tiến bộ khoa học công nghệ, công tác khí tượng thủy văn của tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, từ thu thập số liệu đến phân tích, dự báo, giúp các địa phương chủ động hơn trong phòng chống và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Trước đây, hạ tầng quan trắc khí tượng thủy văn của tỉnh còn nhiều hạn chế. Ngoài 9 trạm khí tượng thủy văn chuyên dụng, Lào Cai chủ yếu dựa vào hơn 20 điểm đo mưa nhân dân. Người dân tự ghi đo, sau đó gửi số liệu thủ công về Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, gây khó khăn trong tổng hợp và xử lý; số liệu thu về từ nhiều nguồn, nhiều định dạng khác nhau, không có sự đồng nhất.

Trong khi đó, các mô hình dự báo sử dụng chủ yếu là mô hình số trị và mô hình thống kê, đòi hỏi nhiều máy tính, thời gian chạy mô hình kéo dài, nhưng độ chính xác chưa cao, sai số lớn…

baolaocai-br_1.jpg
Số liệu khí tượng từ nhiều nguồn đã được đồng bộ hóa, trở thành những tập dữ liệu lớn và thống nhất.

Nhờ sự phát triển của công nghệ thông tin, những hạn chế trên dần được tháo gỡ. Hiện nay, số liệu khí tượng từ nhiều nguồn đã được đồng bộ hóa, trở thành những tập dữ liệu lớn và thống nhất định dạng, thuận tiện cho xử lý và đưa vào các mô hình dự báo hiện đại.

Đồng thời, hệ thống ảnh mây vệ tinh được cập nhật 10 phút một lần, đáp ứng yêu cầu thông tin nhanh, chính xác của cơ quan dự báo và người dân.

baolaocai-br_bia.jpg
Số liệu khí tượng từ nhiều nguồn đã được đồng bộ hóa đưa vào các mô hình dự báo hiện đại, góp phần dự báo nhanh, chính xác, chi tiết hơn.

Đặc biệt, hệ thống radar khí tượng đã được đầu tư mở rộng lên 11 trạm, cơ bản xóa được “vùng trống” quan trắc dông, mưa lớn tại nhiều khu vực miền núi, giúp dự báo viên có nhiều lựa chọn phân tích hơn và nâng cao độ chính xác đến quy mô cấp xã.

Cùng với đó, mạng lưới trạm đo mưa tự động phát triển nhanh. Từ hơn 20 điểm đo mưa trước đây, tỉnh hiện có hơn 200 điểm đo tự động, cập nhật số liệu từng giờ, góp phần không nhỏ trong việc dự báo, cảnh báo nguy cơ lũ quét, sạt lở đất - loại hình thiên tai nguy hiểm đối với tỉnh miền núi có địa hình dốc, chia cắt mạnh như Lào Cai. Nguồn thông tin liên tục này trở thành căn cứ quan trọng để củng cố dự báo và hỗ trợ chính quyền đưa ra quyết định kịp thời trong phòng, chống thiên tai tại địa phương.

baolaocai-br_3.jpg
Hệ thống ảnh mây vệ tinh được cập nhật 10 phút một lần.

Theo ông Hoàng Đình Tiến - dự báo viên Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lào Cai, việc ứng dụng công nghệ mới giúp kéo dài thời hạn dự báo, cảnh báo thiên tai lên tới 10 ngày và tăng độ chi tiết trong bản tin.

Cùng với đó, thông tin dự báo hiện không chỉ dừng ở mức cường độ mưa, nhiệt độ, gió, mà được chuyển đổi thành các bản tin dự báo dựa trên tác động, giúp người dân và ngành chức năng hiểu rõ thiên tai sẽ ảnh hưởng như thế nào đến đời sống và sản xuất.

Đối với Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lào Cai, hệ thống dự báo, cảnh báo thời tiết đã được cập nhật, chuyển giao nhiều trang thiết bị. Mạng lưới trạm quan trắc tự động được bổ sung tại các xã, phường trong tỉnh. Toàn bộ số liệu được tích hợp, xử lý và lưu trữ trên một hệ thống thống nhất, cho phép truy xuất nhanh theo từng đơn vị hành chính nhỏ nhất, giúp nâng cao chất lượng và tốc độ phát hành bản tin dự báo.

baolaocai-tl_quan-trac.jpg
Chị Lưu Thị Lan Anh theo dõi số liệu quan trắc, cập nhật 8 lần/ngày phục vụ công tác dự báo.
baolaocai-br_2.jpg
Toàn bộ số liệu được tích hợp, xử lý và lưu trữ trên một hệ thống thống nhất.

Công tác quan trắc cũng được tăng cường cả về tần suất và chất lượng. Chị Lưu Thị Lan Anh - quan trắc viên Trạm Khí tượng Yên Bái chia sẻ: Mỗi ngày, quan trắc viên sẽ thực hiện 8 ốp (lượt) quan trắc và chuyển điện về trung tâm. Các số liệu cập nhật liên tục giúp ngành dự báo phân tích chính xác hơn, đặc biệt trong những thời điểm mưa lớn, dông lốc xảy ra bất thường.

Theo ông Trần Duy Hưng - Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lào Cai, trong bối cảnh thiên tai có xu hướng cực đoan và bất thường, việc đầu tư và ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác dự báo, cảnh báo là yêu cầu bắt buộc.

Song song với đó, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Lào Cai sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác, trao đổi thông tin dữ liệu với các sở ngành địa phương; ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào dự báo; tăng cường đào tạo dự báo viên về ứng dụng công nghệ mới, đặc biệt là AI trong phân tích dữ liệu khí tượng thủy văn.

Nhờ chủ động tiếp cận và áp dụng công nghệ hiện đại, công tác dự báo và cảnh báo sớm thiên tai tại Lào Cai đã có nhiều chuyển biến rõ rệt, cả về tốc độ, độ chính xác và phạm vi cung cấp thông tin. Bản tin khí tượng thủy văn hiện nay đã đến được từng xã, phường, từng nhóm đối tượng sử dụng thông tin, cung cấp cơ sở quan trọng để người dân và chính quyền chủ động phòng chống thiên tai, giảm thiểu rủi ro, bảo vệ sản xuất và đời sống.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Thay đổi một số chỉ tiêu trong chương trình hành động phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số

Thay đổi một số chỉ tiêu trong chương trình hành động phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 11/NQ-CP sửa đổi, bổ sung, cập nhật Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 1/4/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế số

Đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế số

Nhằm mang lại các sản phẩm, dịch vụ tiện ích cho người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số, ngành ngân hàng tỉnh Lào Cai đã sớm vào cuộc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị với tinh thần quyết liệt, đồng bộ, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Từ thực tiễn đào tạo và những kết quả nổi bật đạt được tại các sân chơi khoa học - công nghệ trong nước và quốc tế, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Lào Cai) đang từng bước khẳng định vai trò là đơn vị tiên phong trong công tác ươm mầm năng lực số cho học sinh.

Hành trình chinh phục đỉnh cao "AI Thực chiến 2025" của chàng trai 10x Lào Cai

Hành trình chinh phục đỉnh cao "AI Thực chiến 2025" của chàng trai 10x Lào Cai

Giải Nhất cuộc thi “AI Thực chiến 2025” đã gọi tên Đoàn Viết Thắng - chàng trai quê Lào Cai, đội trưởng team Converged cùng các đồng đội, sau hành trình cạnh tranh khốc liệt giữa những nhóm nghiên cứu AI hàng đầu cả nước. Thành tích này không chỉ là dấu mốc cá nhân, mà còn cho thấy sự trưởng thành của thế hệ kỹ sư trẻ Việt Nam trong việc làm chủ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào các bài toán thực tiễn.

“Bình dân học vụ số” thúc đẩy phát triển bền vững

“Bình dân học vụ số” thúc đẩy phát triển bền vững

Khi Phong trào “Bình dân học vụ số” thấm sâu vào đời sống, mỗi người dân trở thành một chủ thể của chuyển đổi số thì chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu mà thực sự trở thành động lực nội sinh thúc đẩy phát triển bền vững, tạo nền tảng để Lào Cai tự tin hội nhập và vươn lên trong kỷ nguyên số.

Vận hành chính quyền với hệ thống quản trị số “Make in Mường Lai”

Vận hành chính quyền với hệ thống quản trị số “Make in Mường Lai”

Từ tháng 7/2025, tỉnh Lào Cai chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong đó xã Mường Lai nổi lên như một điểm sáng về đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành. Vượt qua những lúng túng ban đầu trước khối lượng công việc lớn khi sáp nhập và tiếp nhận nhiệm vụ từ cấp huyện, địa phương đã chủ động xây dựng hệ thống quản trị số “Make in Mường Lai”, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát cán bộ và phục vụ người dân.

Người dân "biết số, hiểu số và dùng số"

Người dân "biết số, hiểu số và dùng số"

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Lào Cai xác định người dân vừa là chủ thể, vừa là trung tâm của tiến trình chuyển đổi số. Từ nhận thức đó, thời gian qua, các cấp, ngành trong tỉnh đã tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao kỹ năng số cho người dân, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. 

Lào Cai triển khai Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Lào Cai triển khai Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Quyết định số 2244/QĐ-TTg ngày 13/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.

Động lực cho đổi mới sáng tạo

Động lực cho đổi mới sáng tạo

Mô hình liên kết “3 nhà” (Nhà nước, nhà trường, nhà doanh nghiệp) trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những giải pháp được tỉnh triển khai nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Chuyển đổi số mở lối cho y tế Việt Nam bứt phá

Chuyển đổi số mở lối cho y tế Việt Nam bứt phá

Những thành tựu y học mới cùng sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại đang tạo động lực mạnh mẽ cho ngành y tế đổi mới toàn diện. Kết hợp chuyển đổi số với nâng cao chất lượng bệnh viện được kỳ vọng sẽ giúp hệ thống y tế phục vụ người dân hiệu quả và bền vững hơn.

Nghị quyết số 57-NQ/TW: Đồng tốc, đồng lòng, bước ra 'vùng chính sách' để đi vào đời sống

Nghị quyết số 57-NQ/TW: Đồng tốc, đồng lòng, bước ra 'vùng chính sách' để đi vào đời sống

Sau một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, những chuyển động bước đầu cho thấy tinh thần đồng tốc trong chỉ đạo, đồng lòng trong tổ chức thực hiện. Nghị quyết 57 đang được cụ thể hóa bằng thể chế, nguồn lực và các kết quả có thể đo đếm.

fb yt zl tw