Bộ Tài chính cho biết, thực hiện Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 152/2017/NĐ-CP quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp.
Nghị định số 152/2017/NĐ-CP đã được ban hành từ năm 2017 và đến nay đã có nhiều thay đổi trong các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, trong định hướng xây dựng chính sách cũng như trong thực tế tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị như:
Luật số 56/2024/QH15 đã sửa đổi một số nội dung của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật tổ chức Chính quyền địa phương 2025, Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025 (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2025) nên cần sửa đổi quy định liên quan tại Nghị định số 152/2017/NĐ-CP cho phù hợp (như: về đối tượng áp dụng, quy định về phân cấp).
Quá trình triển khai thực hiện đã phát sinh một số vướng mắc trong thực tế (hiện nay mới có 01 nội dung bãi bỏ khoản 5 Điều 12 Nghị định số 152/2017/NĐ-CP đã được quy định tại Nghị định số 114/2024/NĐ-CP); đặc biệt khi thực hiện sắp xếp lại, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước thì cần phải có quy định về nguyên tắc xử lý trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp cũ hoặc hiện có đảm bảo kịp thời, tiết kiệm, hiệu quả, tận dụng tối đa trụ sở hiện có.
Từ cơ sở nêu trên, việc Chính phủ ban hành Nghị định quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp (thay thế Nghị định số 152/2017/NĐ-CP) là cần thiết và có cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn.
Bổ sung quy định về nguyên tắc áp dụng tiêu chuẩn, định mức
Về nguyên tắc áp dụng tiêu chuẩn, định mức: Dự thảo cơ bản kế thừa quy định tại Nghị định số 152/2017/NĐ-CP; đồng thời, sửa đổi, bổ sung một số nội dung:
Bổ sung nguyên tắc cho phép điều hòa diện tích làm việc của các chức danh và giao thẩm quyền cho Thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị quyết định bố trí diện tích làm việc cụ thể cho các chức danh bảo đảm tổng diện tích bố trí cho các chức danh không vượt quá tổng diện tích làm việc được xác định theo quy định để Thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị được chủ động bố trí phù hợp thực tế do một số trường hợp không thể bố trí chính xác diện tích cho từng chức danh, phòng làm việc chức danh (như: yêu cầu thiết kế, bố trí sử dụng khi tiếp nhận các trụ sở cũ, bố trí nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị sử dụng trong cùng một trụ sở hoặc nhu cầu sử dụng thực tế,...).
Bổ sung quy định về nguyên tắc xử lý đối với trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp hiện có thực hiện giao, điều chuyển hoặc xử lý sau khi thực hiện sáp nhập, hợp nhất, chia tách, giải thể, chấm dứt hoạt động tại khoản 6 Điều 3 dự thảo Nghị định như sau:
"Đối với trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp hiện có thực hiện giao, điều chuyển hoặc xử lý sau khi thực hiện sáp nhập, hợp nhất, chia tách, giải thể, chấm dứt hoạt động.
Cơ quan, tổ chức, đơn vị tiếp nhận trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp được quản lý, sử dụng đối với phần diện tích theo tiêu chuẩn, định mức quy định tại Nghị định này.
Đối với phần diện tích dôi dư (nếu có) thì Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (cơ quan chủ quản của cơ quan, tổ chức, đơn vị tiếp nhận) xem xét, xử lý phần diện tích dôi dư theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công theo hình thức: giao, điều chuyển cho cơ quan, tổ chức, đơn vị khác quản lý, sử dụng; giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương quản lý, khai thác (đối với nhà, đất thuộc địa phương quản lý) và hình thức khác phù hợp, đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả; trong thời gian cơ quan, người có thẩm quyền chưa xử lý thì cơ quan, tổ chức, đơn vị tiếp nhận có trách nhiệm quản lý, bảo quản, bảo vệ, duy tu, bảo dưỡng đối với phần diện tích này".
Bổ sung quy định về tiêu chuẩn, định mức trụ sở làm việc của Ủy viên Trung ương Đảng dự khuyết; nguyên tắc xác định chức danh, chức vụ tương đương để áp dụng tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc bảo đảm phù hợp với Kết luận số 35-KL/TW và quy định nguyên tắc để bao quát thực tế phát sinh khi sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính.
Tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc của cơ quan, tổ chức
Nội dung của Chương này kế thừa nội dung đã quy định tại Nghị định số 152/2017/NĐ-CP hiện còn phù hợp với thực tế, đồng thời sửa đổi, bổ sung nội dung để tháo gỡ vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cụ thể:
Về diện tích làm việc của các chức danh: Dự thảo đề xuất điều chỉnh tăng thêm diện tích làm việc tối đa của các chức danh so với quy định tại Nghị định 152/2017/NĐ-CP; đồng thời bổ sung và điều chỉnh nhóm các chức danh cho phù hợp với Kết luận 35-KL/TW ngày 05/5/2022 của Bộ Chính trị về danh mục chức danh, chức vụ lãnh đạo và tương đương của hệ thống chính trị từ trung ương đến cơ sở:
Cụ thể, ở Trung ương:
(1) Nhóm chức danh từ Phó Vụ trưởng, Phó Cục trưởng và tương đương trở lên (nhóm 6 tại Phụ lục số 01) đến nhóm chức danh Thường trực Ban Bí thư; Ủy viên Bộ Chính trị; Ủy viên Ban Bí thư; Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Phó Chủ tịch nước; Phó Thủ tướng Chính phủ; Phó Chủ tịch Quốc hội (nhóm 2): Tăng 15 m2;
(2) Nhóm chức danh Trưởng phòng, ban và tương đương; Phó trưởng phòng, ban và tương đương (nhóm 7): Tăng 8m2;
(3) Nhóm chức danh: Chức danh chuyên viên và các chức danh tương đương (nhóm 8): Tăng 5m2;
(4) Chức danh cá nhân ký hợp đồng lao động trực tiếp làm chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định của Chính phủ về hợp đồng đối với một số loại công việc trong đơn vị sự nghiệp (nhóm 9): Tăng 3m2.
Trong đó: Đối với chức danh nhóm (2) đến nhóm (4) thì diện tích tối đa nêu trên bao gồm diện tích làm việc, diện tích tiếp khách, ngoài ra các chức danh này được bố trí diện tích cần thiết khác (nếu có); đối với chức danh nhóm (5), nhóm (6) thì diện tích tích tối đa nêu trên bao gồm diện tích làm việc, diện tích tiếp khách.
Ở địa phương:
(1) Nhóm chức danh từ Phó giám đốc sở, phó trưởng các cơ quan, ban, ngành và tương đương thuộc địa phương; Bí thư đảng uỷ cấp xã và tương đương, Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã và tương đương trở lên (nhóm 6 tại Phụ lục số 02) đến nhóm chức danh Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy (trừ thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh); Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh (nhóm 2): Tăng 15m2;
(2) Nhóm chức danh Phó bí thư đảng uỷ cấp xã và tương đương; Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã và tương đương; Trưởng phòng và tương đương của sở, các cơ quan, ban, ngành cấp tỉnh (nhóm 7): Tăng 8m2;
(3) Nhóm chức danh: Trưởng phòng, ban, cơ quan và tương đương cấp xã; Phó trưởng phòng và tương đương của sở, các cơ quan, ban ngành cấp tỉnh; Phó trưởng phòng, ban, cơ quan và tương đương cấp xã (nhóm 8): Tăng 06m2;
(4) Nhóm chức danh chuyên viên và các chức danh tương đương thuộc địa phương (bao gồm cả công chức cấp xã) (nhóm 9): Tăng 05m2;
(5) Nhóm chức danh cá nhân ký hợp đồng lao động trực tiếp làm chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định của Chính phủ về hợp đồng đối với một số loại công việc trong đơn vị sự nghiệp: Tăng 03m2.
Bỏ quy định về diện tích làm việc của chức danh không chuyên trách ở cấp xã để phù hợp với định hướng "Chấm dứt sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã" tại Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính chính quyền 2 cấp.
Trong đó: Đối với chức danh nhóm (2), nhóm (3) thì diện tích tối đa nêu trên bao gồm diện tích làm việc, diện tích tiếp khách; ngoài ra các chức danh này được bố trí diện tích cần thiết khác (nếu có); đối với chức danh từ nhóm (4) đến nhóm (6) thì diện tích tối đa nêu trên bao gồm diện tích làm việc, diện tích tiếp khách.
Bộ Tài chính cho biết, theo phản ánh của các Bộ, ngành, địa phương trong quá trình đánh giá triển khai chính sách và tham gia ý kiến tại các hội nghị thì diện tích làm việc của các chức danh hiện nay còn hạn chế về diện tích, không đảm bảo điều kiện làm việc của các chức danh.
Thực tế hiện nay các phòng làm việc của lãnh đạo để phục vụ cho công việc đều phải bố trí phần diện tích để phục vụ họp, hội ý diện hẹp; theo đó, để kê một bộ bàn ghế họp khoảng 10 người thì cần khoảng 12-15 m2, trong khi đó thực tế các đơn vị đa phần đều bố trí diện tích này để đảm bảo hiệu quả công việc, đủ diện tích nghiên cứu xử lý hồ sơ, trao đổi triển khai công việc, đặt tủ hồ sơ cá nhân, khoảng cách đi lại trong phòng, đặt các trang thiết bị kỹ thuật, đảm bảo dây chuyền làm việc giữa các bộ phận có liên quan,....
Khi bố trí như trên sẽ ảnh hưởng tới diện tích làm việc thực tế của các chức danh khác như chuyên viên; do vậy để phù hợp với thực tế hiện nay, dự thảo Nghị định đề xuất quy định tăng thêm diện tích cho các chức danh như báo cáo nêu trên.
