Khi xuất khẩu chịu tác động từ xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại và lạm phát toàn cầu, việc phát huy sức mạnh của thị trường nội địa không chỉ giúp duy trì nhịp độ tăng trưởng mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
Trụ đỡ của nền kinh tế
Với quy mô dân số hơn 100 triệu người và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường tiêu dùng giàu tiềm năng nhất khu vực.
Năm 2025, quy mô thị trường bán lẻ của Việt Nam đạt khoảng 269 tỷ USD, trong khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng khoảng 9-10%, mức tăng cao nhất trong vòng 5 năm gần đây nếu không tính giai đoạn bị ảnh hưởng bởi đại dịch.
Những con số này cho thấy sức mua nội địa đang phục hồi mạnh mẽ, đồng thời phản ánh niềm tin tiêu dùng của người dân đối với nền kinh tế.
Không chỉ đóng vai trò kích thích tiêu dùng, thị trường trong nước còn góp phần nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế. Việc chủ động nguồn nguyên liệu, hàng hóa và hệ thống phân phối trong nước giúp giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu vốn dễ bị gián đoạn bởi khủng hoảng kinh tế, dịch bệnh hoặc xung đột địa chính trị.
Cùng với đó, Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần thúc đẩy tiêu dùng nội địa và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước mở rộng thị phần. Trong kỷ nguyên số, cuộc vận động này không chỉ dừng lại ở các kênh phân phối truyền thống mà còn được mở rộng trên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và các hình thức bán hàng trực tuyến như livestream.
Người dân mua sắm hàng hóa tại siêu thị ở Hà Nội.
Thực tế cho thấy, khi thị trường nội địa được tổ chức hiệu quả và hoạt động xúc tiến thương mại được triển khai bài bản, hàng Việt không chỉ đứng vững trên “sân nhà” mà từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế. Đáng chú ý, TMĐT đang trở thành động lực tăng trưởng mới của thị trường nội địa.
Năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 32 tỷ USD, chiếm gần 12% tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ, với tốc độ tăng trưởng trên 20% mỗi năm-thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á.
Các nền tảng số không chỉ giúp doanh nghiệp quảng bá sản phẩm rộng rãi hơn mà còn tạo điều kiện để hợp tác xã, hộ sản xuất và doanh nghiệp nhỏ tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.
Tăng sức bật cho thị trường trong nước
Với lực lượng dân số đông, thu nhập bình quân ngày càng tăng và xu hướng tiêu dùng hiện đại, Việt Nam được dự báo sẽ trở thành một trong những thị trường bán lẻ lớn của khu vực trong những năm tới.
Quy mô thương mại điện tử có thể đạt 50 tỷ USD vào năm 2030, tiếp tục duy trì vị thế là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.
Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), dù chất lượng và mẫu mã hàng Việt ngày càng được cải thiện, nhiều sản phẩm đặc trưng của địa phương vẫn chưa được truyền thông đúng mức, khiến khả năng tiếp cận thị trường còn hạn chế.
Trong thời gian tới, để đạt mục tiêu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13-15% trong năm 2026, theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, trước mắt, Bộ sẽ tập trung kích cầu tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu hàng Việt và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Các chương trình khuyến mại tập trung, hội chợ, triển lãm, “Tháng hàng Việt”, tuần lễ hàng Việt-OCOP sẽ tiếp tục được tổ chức nhằm mở rộng kênh tiêu thụ cho sản phẩm trong nước.
Một trong những giải pháp quan trọng để phát triển thị trường nội địa là nâng cấp và hiện đại hóa hệ thống phân phối. Bộ Công Thương đang triển khai Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó tập trung phát triển mạng lưới phân phối hiện đại kết hợp với hệ thống bán lẻ truyền thống. Các chuỗi siêu thị, cửa hàng tiện lợi và trung tâm hàng Việt vùng miền sẽ tiếp tục được mở rộng, tạo điều kiện để sản phẩm trong nước tham gia sâu hơn vào các hệ thống bán lẻ. Đồng thời, chợ truyền thống cũng được nâng cấp theo hướng bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, phòng cháy, chữa cháy và từng bước ứng dụng công nghệ số trong quản lý và kinh doanh.
Cùng với đó, việc phát triển hạ tầng logistics được xem là yếu tố quan trọng nhằm giảm chi phí lưu thông hàng hóa và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Ngoài thị trường nội địa, việc phát triển thương mại biên giới cũng được chú trọng nhằm mở rộng kênh tiêu thụ cho hàng hóa Việt Nam.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, phát triển mạnh mẽ thị trường nội địa chính là giải pháp căn cơ để duy trì đà tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế Việt Nam. Khi hệ thống phân phối được hiện đại hóa, thương mại điện tử được khai thác hiệu quả và niềm tin tiêu dùng tiếp tục được củng cố, thị trường trong nước sẽ không chỉ là “trụ đỡ” vững chắc của nền kinh tế mà còn trở thành động lực đưa hàng Việt vươn xa trên thị trường khu vực và toàn cầu.
