“Thôn số” và kỳ vọng đổi thay nơi vùng biên Bát Xát

Từ những phiên livestream bán hàng đến các giao dịch bằng mã QR hay hóa đơn điện tử, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi cách kinh doanh của hàng chục nghìn hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh, mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo thêm động lực phát triển kinh tế tư nhân.

Hưởng ứng phong trào "Bình dân học vụ số" và triển khai mô hình "Người bản số", sáng 23/7, tại nhà văn hóa Làng Chung, Hội Nông dân và Hội Chữ thập đỏ phường Lào Cai đã tổ chức ra mắt mô hình "Chi hội Nông dân số và Chi hội Chữ thập đỏ số" tổ 46 Bản Phiệt và phòng truy cập internet. 

Chiều 22/7, UBND xã Quy Mông tổ chức Lễ ra mắt điểm hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến giải quyết thủ tục hành chính phục vụ người dân và doanh nghiệp tại thôn Thịnh Bình.

Sáng nay (22/7), Ban Tổ chức Tỉnh ủy chức Hội nghị Tập huấn nghiệp vụ số hóa, tạo lập dữ liệu đảng viên và hồ sơ đảng viên điện tử trong Đảng bộ tỉnh. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 99 điểm cầu đảng ủy xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, tỉnh Lào Cai đang xây dựng lực lượng “Người bản số” làm hạt nhân phổ cập kỹ năng số ngay tại cộng đồng, góp phần đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Trong năm đầu thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số” (từ 7/2025 đến 30/6/2026), tỉnh Lào Cai triển khai đồng bộ công tác truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống thông tin cơ sở, nền tảng số, mạng xã hội và thông qua Tổ công nghệ số cộng đồng.

Ở nhiều thôn bản vùng cao của xã Hạnh Phúc, có những "lớp học" đặc biệt được mở ngay tại nhà văn hóa thôn, sân nhà hay dưới mái hiên của người dân. 

Sáng 16/7, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai phối hợp với Công an tỉnh tổ chức Hội nghị giới thiệu Kho dữ liệu dùng chung của tỉnh và hướng dẫn xây dựng Từ điển dữ liệu cho các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh. Đây là bước triển khai quan trọng nhằm chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả dữ liệu, tạo nền tảng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và phát triển chính quyền số.

Chuyển đổi số không chỉ là đưa thủ tục hành chính lên môi trường điện tử hay xây dựng các nền tảng số dùng chung, mà quan trọng hơn là bảo đảm hệ thống công nghệ thông tin vận hành trên nền tảng an toàn, hợp pháp và đồng bộ. Với mục tiêu 100% cơ quan nhà nước sử dụng phần mềm có bản quyền, tỉnh Lào Cai đang từng bước tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động.

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số, trong đó đưa ra nhiều chính sách khuyến khích người dân sử dụng tài khoản định danh điện tử và thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số. Một trong những nội dung đáng chú ý là cơ chế miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí đối với công dân đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Chiều 13/7, tại Trụ sở Tỉnh ủy, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh chủ trì cuộc họp chuyên đề đánh giá tiến độ thực hiện một số nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Trong kỷ nguyên số, “việc khó” không còn chỉ được đo bằng khoảng cách địa lý hay sự nhọc nhằn của điều kiện làm việc, mà còn được thử thách bằng năng lực tư duy, khả năng thích ứng và tinh thần dám nhận những nhiệm vụ mới.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã nộp ngân sách Nhà nước đạt hơn 5.400 tỷ đồng. Riêng nhóm doanh nghiệp có số nộp ngân sách từ 10 tỷ đồng trở lên đóng góp hơn 4.000 tỷ đồng.

Lao Chải là xã vùng cao, nơi hơn 99% dân số là đồng bào dân tộc Mông. Trước đây, công tác tuyên truyền pháp luật chủ yếu thông qua các buổi họp thôn hoặc cán bộ đến từng thôn, bản vận động, phổ biến. Địa bàn rộng, giao thông còn nhiều khó khăn khiến việc tiếp cận thông tin của người dân chưa thực sự thuận lợi. Xuất phát từ thực tế đó, giữa tháng 5/2026, Công an xã Lao Chải triển khai mô hình “QR Bản ta - quét mã hiểu luật”, lựa chọn thôn Trống Khua (nay là thôn Háng Gàng) làm điểm.

Việc giải quyết thủ tục hành chính không còn bó hẹp trong trụ sở cơ quan nhà nước. Tại xã Hợp Thành (Lào Cai), mô hình "Một cửa lưu động" đang được triển khai ngay tại các thôn, bản vùng cao, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, từng bước làm chủ công nghệ số và thúc đẩy quá trình xây dựng chính quyền số từ cơ sở.

Tại Lào Cai, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025 đánh dấu bước chuyển sang phương thức quản trị mới, trong đó quyền hạn, trách nhiệm được trao mạnh hơn cho cơ sở. Đồng hành với quá trình ấy, Nghị quyết số 57-NQ/TW trở thành động lực chiến lược, định hướng chuyển đổi từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy con người làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng và công nghệ làm công cụ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị.

Sau hơn một năm rưỡi triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TU, Lào Cai đã xây dựng nền tảng chính quyền số, đồng thời từng bước đưa công nghệ đi vào đời sống. Từ giải quyết thủ tục hành chính, khám chữa bệnh, sản xuất, kinh doanh đến thanh toán điện tử... chuyển đổi số đang hiện diện rõ nét trong những nhu cầu thiết thực của người dân. Đó cũng là thước đo quan trọng nhất của quá trình chuyển đổi số: công nghệ phục vụ con người và vì con người.

Nếu dấu ấn đầu tiên của Nghị quyết số 57-NQ/TW trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp là sự thay đổi trong tư duy của đội ngũ cán bộ thì bước chuyển tiếp theo chính là thay đổi phương thức quản trị. Trong mô hình mới, dữ liệu không còn là sản phẩm của chuyển đổi số hay những kho lưu trữ riêng lẻ, mà đang trở thành hạ tầng kết nối toàn bộ hoạt động điều hành.

Ngày 01/7/2025, cùng với cả nước, Lào Cai chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính. Từ 319 xã, phường, thị trấn, toàn tỉnh được tổ chức lại còn 99 xã, phường; cấp huyện kết thúc hoạt động, mở ra mô hình quản trị mới với quyền hạn và trách nhiệm được chuyển mạnh về cơ sở.

Trong kho lưu trữ của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp Nội vụ tỉnh có những hồ sơ đã được lưu giữ hàng chục năm, thậm chí lâu hơn. Mỗi trang tài liệu đều ghi lại những dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của địa phương. Theo thời gian, những tư liệu quý ấy cũng đứng trước nguy cơ xuống cấp. Vì vậy, đẩy mạnh số hóa tài liệu đang trở thành giải pháp quan trọng nhằm bảo quản lâu dài, nâng cao hiệu quả lưu trữ và phát huy giá trị nguồn tư liệu lịch sử.