Chuyển đổi số đòi hỏi nguồn lực lớn, từ hạ tầng, dữ liệu, phần mềm đến nhân lực và bảo đảm an toàn thông tin. Nếu mỗi cơ quan, đơn vị cùng xây dựng một hệ thống riêng để giải quyết những nhu cầu tương tự, trong khi Trung ương đã hình thành hoặc đang triển khai nền tảng dùng chung, nguy cơ đầu tư trùng lặp là rất rõ. Khi đó, không chỉ nguồn lực đầu tư bị phân tán mà việc kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu cũng có thể phát sinh thêm những “điểm nghẽn” mới.
Từ đó, Lào Cai đã rà soát, đối chiếu danh mục nhiệm vụ, dự án công nghệ thông tin, chuyển đổi số và Đề án 06 với danh mục nền tảng số dùng chung quốc gia tại Quyết định số 1132/QĐ-TTg ngày 24/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ và các chỉ đạo của Trung ương. Kết quả, trong 53 nhiệm vụ được rà soát, có 6 nhiệm vụ có nội dung trùng lặp với nền tảng số dùng chung quốc gia.
Điểm đáng chú ý là tỉnh không xử lý theo hướng dừng đồng loạt các nhiệm vụ có nội dung tương đồng, mà xem xét cụ thể tình trạng triển khai, nhu cầu sử dụng và tiến độ đưa nền tảng quốc gia vào vận hành. Trên cơ sở đó, từng nhiệm vụ được phân loại để xác định phương án phù hợp, tiếp tục duy trì hệ thống hiện có, dừng đầu tư hoặc xin ý kiến cơ quan chủ trì nền tảng ở Trung ương trước khi quyết định.
Trong 6 nhiệm vụ được xác định trùng lặp, có 5 nhiệm vụ được tiếp tục thực hiện theo khoản 3, Điều 2, Quyết định số 1132/QĐ-TTg. Quy định này cho phép các cơ quan, tổ chức tiếp tục duy trì hệ thống hiện có hoặc thuê dịch vụ để đáp ứng yêu cầu thực tiễn cho đến khi nền tảng số dùng chung quốc gia được đưa vào vận hành theo kế hoạch đã được phê duyệt.
Với nhiệm vụ xây dựng Hệ thống theo dõi tiếp công dân của bí thư các đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy, sau khi đối chiếu, Sở Khoa học và Công nghệ thống nhất với Ban Nội chính Tỉnh ủy đề xuất dừng thực hiện nhiệm vụ do nội dung trùng với nền tảng số về công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo do Thanh tra Chính phủ chủ trì, dự kiến vận hành trong giai đoạn 2026 - 2030.
Cùng với việc rà soát những hệ thống đã có trong danh mục, tỉnh tiếp tục kiểm tra các dự án dự kiến đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, UBND tỉnh đã giao lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số 22 dự án khởi công mới sử dụng nguồn vốn đầu tư công để các cơ quan, đơn vị lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư.
Qua rà soát, đối chiếu cho thấy, Dự án đầu tư xây dựng “Trung tâm nghiên cứu và thực nghiệm phương thức giáo dục tiên tiến” tại 2 trường THPT chuyên của tỉnh và Dự án xây dựng mô hình “Nghiên cứu và thực nghiệm phương thức giáo dục tiên tiến” có nội dung trùng lặp, do đó tỉnh dự kiến dừng dự án xây dựng mô hình để tránh đầu tư chồng chéo.
Khi những nội dung trùng lặp được nhận diện trước khi dự án triển khai, sẽ hạn chế chi phí phát sinh, tránh hình thành thêm công trình hoặc hệ thống có chức năng tương tự, đồng thời chủ động tính toán lại phương án phân bổ nguồn lực.
Đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh cho rằng: “Quan điểm của tỉnh là nhiệm vụ đã xác định thì phải triển khai, nhưng phải đi đôi với hiệu quả và chống lãng phí. Kiên quyết tránh dự án nhỏ lẻ, manh mún, chạy theo phong trào và tình trạng “trăm hoa đua nở”, mỗi nơi một nền tảng, đầu tư trùng lặp, chồng chéo. Mỗi dự án phải trả lời được các câu hỏi: phục vụ mục tiêu, nhiệm vụ nào của Nghị quyết số 57-NQ/TW?; Tạo ra sản phẩm, hiệu quả cụ thể, đóng góp như thế nào cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh?”.
Rà soát, loại bỏ trùng lặp phải được thực hiện xuyên suốt quy trình đầu tư chuyển đổi số, từ đề xuất, thẩm định đến triển khai, bảo đảm rõ mục tiêu, sản phẩm, hiệu quả và không đầu tư những nội dung đã có hoặc sắp được triển khai ở cấp quốc gia.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, điều quan trọng không phải là số lượng phần mềm, hệ thống hay dự án, mà là năng lực mới tạo ra cho quản trị và phát triển. Chỉ khi nhiệm vụ được lựa chọn đúng nhu cầu, nguồn lực được bố trí đúng chỗ và hiệu quả được đo bằng sản phẩm cụ thể, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
