LCĐT - Theo phong tục truyền thống, ngày 23 tháng Chạp hằng năm là ngày mỗi gia đình làm lễ tiễn ông Công, ông Táo lên chầu trời. Bên cạnh các loại đồ lễ, cá chép chính là mặt hàng quan trọng được các gia đình tìm mua trong dịp này. Nắm bắt nhu cầu đó, các cơ sở kinh doanh cá giống, các tiểu thương đã chủ động nguồn cung đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Theo tín ngưỡng dân gian, ông Công, ông Táo là những vị “thần bếp”, thường lên chầu trời vào dịp 23 tháng Chạp, báo cáo việc bếp núc, làm ăn, cư xử của gia đình trong năm đó. Phương tiện của ông Công, ông Táo lên chầu trời là những con cá chép được phóng sinh sau lễ cúng tại mỗi gia đình. Thông thường cứ cá chép là có thể làm lễ cúng rồi thả phóng sinh, nhưng tốt nhất vẫn là những con cá có màu vàng, đỏ. Những năm gần đây, do kỹ thuật cũng như trình độ ương nuôi, những con cá chép có màu sắc rực rỡ được sản xuất nhiều hơn, giá thành cũng không quá cao, đáp ứng thị hiếu của người mua. Nhằm phục vụ nhu cầu mua cá chép đỏ, nhiều cơ sở kinh doanh cá giống trên địa bàn tỉnh đã chủ động nhập cá hương về ương nuôi, đợi dịp giáp ngày lễ thì bán sỉ cho các tiểu thương về bán lẻ tại các chợ.
Anh Bùi Xuân Ngọc, thị trấn Phố Lu, huyện Bảo Thắng có kinh nghiệm sản xuất cá giống gần 10 năm nay. Hằng năm, vào khoảng tháng 10 âm lịch, anh Ngọc nhập cá chép hương tại các tỉnh khác về ương. Khoảng 2 tháng sau, những con cá hương đạt đủ kích thước để bán ra thị trường, cơ sở của anh Ngọc bán sỉ cá cho các đầu mối với giá từ 120.000 – 150.000 đồng/kg. Anh Ngọc chia sẻ: Ương nuôi cá chép đỏ từ giai đoạn cá hương thì lãi sẽ cao hơn là mua cá đã đủ kích thước nhưng đi cùng với đó thì yêu cầu kỹ thuật nuôi và chăm sóc cao hơn. Người nuôi cá phải quan tâm đến chất lượng nguồn nước, đảm bảo nhiệt độ nuôi cũng như có chế độ cho ăn hợp lý để những con cá khỏe mạnh, màu sắc đẹp. Nếu không đảm bảo được các điều kiện đó, màu cá chép sẽ không được tươi, vảy không bóng sẽ rất khó bán.
 |
| Những con cá được chăm sóc tốt, khỏe mạnh có màu sáng bóng, rực rỡ. |
Ngoài những con chép đỏ, cá Koi là một mặt hàng mới, được một số hộ dân đặt mua để làm “phương tiện” cho ông Công, ông Táo trong dịp này. Cá Koi là một loại cá chép có nguồn gốc từ Nhật Bản. Theo quan niệm, đây là loài cá tượng trưng cho sự may mắn nên cá Koi thường được nuôi trong bể hoặc ao nhỏ để làm cảnh. Anh Nguyễn Văn Hưng, thôn Phú Hải 2, xã Phú Nhuận (Bảo Thắng) phát triển kinh tế từ việc nuôi cá, kinh doanh cá giống. Theo anh Hưng, thời gian qua nuôi cá Koi để làm cảnh đang trở thành trào lưu, được nhiều người dân trong tỉnh tìm mua. Hiện nay, đã có một số hộ dân đặt mua cá Koi để thả phóng sinh trong dịp cúng ông Công, ông Táo nên gia đình anh Hưng đã chủ động nhập cá về để ương nuôi, cung ứng ra thị trường. Anh Hưng cho biết: Cá Koi có thể nói là cá “nhà giàu” bởi đây là loại cá có giá thành cao hơn hẳn so với cá chép thường. Thông thường, cá chép Koi có giá bán từ 250.000 – 400.000 đồng/kg. Người mua thường đặt mua từ 3 – 5 hoặc 9 con để thả trong dịp này. Theo người mua, thả cá chép Koi sẽ mang lại may mắn, thể hiện sự trang trọng trong mâm lễ cúng.
 |
| Các tiểu thương mua cá chép đỏ về bán lẻ. |
Tại Lào Cai, nghề nuôi cá chép đỏ phục vụ ngày 23 tháng Chạp tập trung chủ yếu tại huyện Bảo Thắng và huyện Bát Xát. Do nhu cầu tiêu thụ loại cá này chỉ mang tính thời vụ và tập trung vào dịp cúng ông Công, ông Táo nên hầu hết các hộ dân chỉ mua cá bột, cá hương về ương nuôi chứ không tự cho sinh sản. Theo tìm hiểu của chúng tôi, nguồn cung cá chép đỏ trong dịp này tương đối dồi dào, giá cá chép đỏ không có nhiều biến động. “Phương tiện” để ông Công, ông Táo lên chầu trời được bán theo số con, kích thước cá và màu sắc. Cá chép đỏ được bán với giá dao động từ 3.000 – 10.000 đồng/con. Các loại cá chép như cá chép vảy rồng (có vây và đuôi dài, vảy to bóng) hoặc cá chép Koi (cá có màu sắc sặc sỡ, có đốm trắng, đỏ, vàng) có giá bán cao hơn.
Chỉ còn gần 1 tuần nữa sẽ đến ngày 23 tháng Chạp, thị trường kinh doanh cá chép đang dần nhộn nhịp. Tại các cơ sở bán buôn, cá chép được nhập về từ các “vựa cá giống” như Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hải Dương rồi phân phối đi khắp các cơ sở bán lẻ trong tỉnh. Đây là công việc mang tính mùa vụ để người kinh doanh kiếm thêm thu nhập.
