Trong 3 tháng đầu năm, Lào Cai đón khoảng 3,4 triệu lượt khách, đạt 30,5% kế hoạch năm; trong đó, khách quốc tế ước đạt hơn 515.000 lượt. Tổng thu từ du lịch đạt khoảng 12.872 tỷ đồng.
Những con số này không chỉ phản ánh sức hút ngày càng lớn của địa phương, mà còn khẳng định vị thế của Lào Cai trên bản đồ du lịch quốc gia, với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên đặc sắc và bản sắc văn hóa đa dạng của các dân tộc.
Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng ấn tượng ấy là áp lực ngày càng lớn đối với nguồn nhân lực du lịch.
Thực tế cho thấy, lực lượng lao động tại chỗ vẫn còn thiếu về số lượng, hạn chế về kỹ năng và chưa đồng đều về chất lượng.
Đặc biệt, trong bối cảnh du lịch chuyển dịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và hội nhập quốc tế, yêu cầu về ngoại ngữ, kỹ năng phục vụ, khả năng thích ứng và tư duy dịch vụ tăng cao, đặt ra thách thức không nhỏ cho các cơ sở đào tạo cũng như chính quyền địa phương.
Trước yêu cầu đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn đã chủ động đổi mới phương thức đào tạo, tăng cường tính thực tiễn và gắn kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp.
Tại Trường Cao đẳng nghề Yên Bái, chương trình đào tạo ngành văn hóa - du lịch được thiết kế theo hướng mở, linh hoạt, chú trọng thực hành và kỹ năng nghề nghiệp, thay vì chỉ nặng về lý thuyết như trước đây.
Ngành du lịch đang phát triển mạnh, mang đến nhiều cơ hội việc làm - Đó, không chỉ là suy nghĩ của riêng em Sùng A Lử, sinh viên Khoa Văn hóa - Du lịch mà nhận định này phản ánh đúng thực tế thị trường lao động, khi nhu cầu tuyển dụng trong lĩnh vực du lịch - dịch vụ tăng nhanh, đặc biệt tại các điểm đến trọng điểm như Lào Cai.
Không chỉ dừng lại ở kỳ vọng việc làm, không ít thanh niên vùng cao đang chủ động định hình tương lai bằng tư duy khởi nghiệp. Từ nhận thức rõ tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương, họ lựa chọn học nghề một cách bài bản, coi đây là nền tảng để phát triển sinh kế bền vững ngay trên chính quê hương mình.
Với mong muốn trang bị thêm kiến thức và kỹ năng phát triển du lịch tại quê hương, em Lý Thị Hồng đã chọn theo học Khoa Văn hóa - Du lịch. Câu chuyện của Hồng không phải cá biệt, mà phản ánh xu hướng mới của giới trẻ vùng cao - không rời quê đi làm thuê mà tìm cách “làm giàu tại chỗ” bằng cách khai thác giá trị văn hóa và tiềm năng du lịch địa phương.
Hoạt động học tập theo nhóm, rèn luyện kỹ năng mềm và tác phong làm việc chuyên nghiệp cho sinh viên.
Việc gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp được xem là điểm mấu chốt trong nâng cao chất lượng đào tạo. Thực tiễn cho thấy, chỉ khi người học được tiếp cận môi trường làm việc thực tế, được rèn luyện kỹ năng nghề ngay trong quá trình học, mới có thể đáp ứng nhanh chóng yêu cầu của thị trường lao động sau khi tốt nghiệp. Đây cũng là xu hướng chung trong đào tạo nghề hiện đại, hướng tới mô hình “đào tạo kép” - kết hợp giữa lý thuyết và thực hành.
Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ bài toán nhân lực du lịch, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ nhiều phía. Trước hết là vai trò định hướng, hỗ trợ của chính quyền địa phương trong việc xây dựng chính sách đào tạo, thu hút và sử dụng lao động.
Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo cần tiếp tục đổi mới chương trình, cập nhật xu hướng phát triển của ngành, đặc biệt là chuyển đổi số trong du lịch, kinh tế trải nghiệm và du lịch xanh.
Một vấn đề đáng lưu ý khác là nâng cao nhận thức của người lao động về giá trị của nghề du lịch. Trong nhiều năm, không ít lao động vùng cao vẫn coi du lịch là nghề phụ, thiếu sự đầu tư bài bản. Điều này dẫn đến tình trạng dịch vụ thiếu chuyên nghiệp, ảnh hưởng đến hình ảnh điểm đến. Do đó, việc thay đổi tư duy, xây dựng văn hóa làm du lịch chuyên nghiệp là yếu tố then chốt.
Ở góc độ dài hạn, đào tạo nguồn nhân lực du lịch cần gắn với chiến lược phát triển bền vững của địa phương. Không chỉ đào tạo kỹ năng nghề, mà còn phải chú trọng giáo dục ý thức bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc dân tộc. Bởi lẽ, chính những giá trị này là “tài sản cốt lõi” tạo nên sức hấp dẫn của du lịch Lào Cai.
Có thể thấy, trong dòng chảy phát triển của ngành du lịch, nguồn nhân lực chính là yếu tố quyết định chất lượng và khả năng cạnh tranh của điểm đến. Khi người lao động được trang bị đầy đủ kỹ năng, có tư duy dịch vụ hiện đại và khát vọng cống hiến, họ không chỉ là người làm du lịch, mà còn là “đại sứ văn hóa” góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.
Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực du lịch vì thế không chỉ là nhiệm vụ trước mắt nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường, mà còn là giải pháp chiến lược để Lào Cai phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, bền vững và hội nhập. Trong hành trình ấy, sự đồng hành của Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và chính người lao động sẽ là "chìa khóa" để khai mở tiềm năng, đưa du lịch địa phương vươn xa hơn trên bản đồ khu vực và quốc tế.
