Tái sinh đất dốc, mở hướng sinh kế bền vững ở Bắc Hà

Địa hình đồi núi dốc, chia cắt mạnh khiến sản xuất nông nghiệp ở Bắc Hà từ lâu đối mặt với tình trạng đất bạc màu, xói mòn và năng suất thấp. Nhiều diện tích nương rẫy của người dân chỉ canh tác ngô với hiệu quả kinh tế không cao, trong khi độ phì của đất ngày càng suy giảm. Tuy nhiên, từ các mô hình nông - lâm kết hợp và thực hành nông nghiệp sinh thái đang được triển khai, nhiều vùng đất dốc đã dần được phục hồi, mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

0:00 / 0:00
0:00

Gia đình anh Lèng Văn Quân, thôn Nậm Làn Cốc Cài, xã Bắc Hà là một trong những hộ cảm nhận rõ hiệu quả từ mô hình phục hồi đất. Trên hơn 1 ha đất nương, trước đây gia đình anh chủ yếu trồng ngô. Tuy nhiên, do địa hình dốc, mỗi mùa mưa lớp đất màu lại bị rửa trôi, khiến năng suất cây trồng giảm dần qua từng năm.

Năm 2024, gia đình anh tham gia Dự án "Phục hồi đất bị suy thoái và xây dựng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại Lào Cai" thông qua mô hình nông lâm kết hợp. Thay vì chỉ trồng ngô như trước, gia đình anh trồng xen cây ăn quả với lạc và bố trí các dải cỏ theo đường đồng mức nhằm hạn chế xói mòn. Chỉ sau một năm, đất được cải thiện rõ rệt, tình trạng rửa trôi giảm, đồng thời gia đình có thêm nguồn thu từ nhiều loại cây trồng.

baolaocai-tr_leng-van-quan.png
Anh Lèng Văn Quân tại mô hình trồng thử nghiệm lạc đỏ Bắc Hà theo hướng hữu cơ.

Anh Lèng Văn Quân cho biết: "Không chỉ thu nhập tăng lên mà đất nương cũng tốt hơn trước. Mỗi khi mưa lớn, đất không còn bị cuốn trôi như trước, lại có thêm nhiều loại cây để thu hoạch nên nguồn thu ổn định hơn. Tôi sẽ tiếp tục duy trì mô hình nông lâm kết hợp".

Không chỉ gia đình anh Quân, mô hình thử nghiệm tại thôn Nậm Làn Cốc Cài với diện tích gần 2.900 m² đã mang lại kết quả tích cực. Các loại cây ăn quả được trồng xen với ngô, lạc và cỏ chăn nuôi theo đường đồng mức, góp phần giữ đất, giữ nước và tăng hiệu quả sử dụng đất.

baolaocai-tr_8-684.jpg
Lạc đỏ trở thành cây trồng vừa mang lại thu nhập, vừa góp phần phục hồi những diện tích đất dốc bị suy thoái.

Theo ông Lù Văn Lương - Trưởng thôn Nậm Làn Cốc Cài, điều đáng mừng nhất không chỉ là đất được cải tạo mà còn là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Từ chỗ quen với phương thức canh tác truyền thống, nhiều hộ đã chủ động áp dụng kỹ thuật mới, quan tâm hơn đến việc bảo vệ đất và sản xuất theo hướng bền vững.

Song song với mô hình nông lâm kết hợp, dự án còn triển khai sản xuất lạc đỏ theo kỹ thuật hữu cơ và các nguyên tắc nông nghiệp sinh thái. Việc giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học, loại bỏ thuốc diệt cỏ không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn giúp năng suất tăng từ 20 - 25% so với phương thức canh tác thông thường. Chất lượng sản phẩm được nâng cao, giá bán cũng ổn định hơn.

baolaocai-tr_12.jpg
Hiệu quả cải tạo đất có sự so sánh qua từng năm.

Để nâng cao giá trị nông sản, dự án còn hỗ trợ quảng bá và kết nối tiêu thụ lạc đỏ với các khách hàng tại Hà Nội và nhiều địa phương khác. Đây cũng là nền tảng để người dân yên tâm duy trì các mô hình sản xuất và tiếp tục phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

baolaocai-tr_1785408240335-8034452143091069620-8034452143091069620-b5393751b356cd4b43870a1a66abc56f-79.jpg
Vườn lê VH06 được phát triển theo mô hình nông lâm kết hợp trong Dự án phục hồi đất bị suy thoái và xây dựng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại Lào Cai.

Một hướng phát triển đang được Bắc Hà đẩy mạnh là xây dựng vùng sản xuất lê VH06 theo tiêu chuẩn VietGAP nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Ngày 27/7/2026, Tổ Hội sản xuất lê VH06 được cấp giấy chứng nhận VietGAP có hiệu lực đến năm 2029. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc và khẳng định giá trị thương mại của lê VH06, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường tiêu thụ.

Anh Lý Seo Dũng ở thôn Bản Phố cho biết: Sau khi tham gia chuỗi liên kết sản xuất, anh được tập huấn kỹ thuật và áp dụng quy trình chăm sóc đồng bộ. Dù cây mới bước vào giai đoạn cho bói quả, vườn lê đã mang lại thu nhập hơn 8 triệu đồng mỗi năm. Quan trọng hơn, sản phẩm sạch, an toàn nên được thị trường đón nhận với giá bán cao hơn.

baolaocai-tr_ly-seo-dung-4759.png
Anh Lý Seo Dũng, thôn Bản Phố có diện tích lê VH06 đang trò chuyện với các chuyên gia, cán bộ nghiên cứu ICRAF Việt Nam.

Thạc sĩ Phạm Thanh Vân, cán bộ nghiên cứu ICRAF Việt Nam cho biết: Mục tiêu của dự án không chỉ phục hồi đất suy thoái mà còn xây dựng hệ thống sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu. Sau hai năm triển khai, lượng đất bị xói mòn trung bình đã giảm tới 46,7%. Người dân từng bước thay đổi nhận thức, hiểu rõ hơn vai trò của việc bảo vệ đất thông qua các mô hình nông lâm kết hợp và thực hành nông nghiệp bền vững.

Đến nay, dự án đã triển khai mô hình nông lâm kết hợp trên hơn 100 ha với sự tham gia của 348 hộ dân thuộc 13 thôn. Khoảng 25.000 cây giống ăn quả như mận vàng AFLi, quýt sen, hồng giòn, trám đen, mận Tả Van chín sớm, lê VH06 cùng các giống lạc đỏ, đậu tương, đậu cô ve và đậu đen đã được đưa vào sản xuất, góp phần đa dạng hóa sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

baolaocai-tr_1785408241024-8034452143091069620-8034452143091069620-743f90032217e7f6417ddfa565af2abd-9451.jpg
Lê VH06 đang trở thành cây trồng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giá trị sản xuất tại Bắc Hà.

Thực tế tại Bắc Hà cho thấy, phục hồi đất không đơn thuần là cải thiện chất lượng đất canh tác mà còn là quá trình thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Khi đất được bảo vệ, cây trồng sinh trưởng ổn định hơn, nguồn thu được đa dạng hóa và giá trị nông sản từng bước được nâng lên. Đây cũng là nền tảng để người dân yên tâm gắn bó, có thêm động lực gắn bó với nông nghiệp bền vững.

baolaocai-tr_10.jpg
Một số hình ảnh dự án phục hồi đất bị suy thoái và xây dựng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu tại Lào Cai.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến khu vực miền núi, các mô hình nông lâm kết hợp và nông nghiệp sinh thái đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Không chỉ góp phần cải thiện chất lượng đất trên các sườn dốc, những mô hình này còn tạo điều kiện đa dạng hóa sinh kế, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và từng bước cải thiện đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Bắc Hà.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nâng tầm giá trị thủy sản hồ Thác Bà

Nâng tầm giá trị thủy sản hồ Thác Bà

Từ chỗ chỉ bán cá tươi phụ thuộc vào thương lái, anh Phạm Ngọc An, trưởng thôn Đoàn Kết, xã Bảo Ái, đã mạnh dạn chuyển sang chế biến sâu, xây dựng thương hiệu chả cá An Thường đạt OCOP 3 sao, góp phần nâng cao giá trị thủy sản hồ Thác Bà và tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Hiệu quả từ mô hình "nuôi" rừng gỗ lớn ở Bảo Ái

Hiệu quả từ mô hình "nuôi" rừng gỗ lớn ở Bảo Ái

Có một thời, cứ sau 5 - 6 năm, những cánh rừng keo ở Bảo Ái lại đồng loạt đến kỳ khai thác. Với kích thước vừa đủ làm nguyên liệu, gỗ được thương lái vào tận đồi thu mua. Người dân cầm trong tay vài chục triệu đồng rồi lại phát dọn, trồng lứa mới. Vòng quay ấy lặp đi lặp lại suốt nhiều năm khiến rừng tuy vẫn xanh nhưng cuộc sống của không ít hộ trồng rừng vẫn chưa khá lên bao nhiêu.

Mở lối sinh kế mới ở Bảo Ái

Mở lối sinh kế mới ở Bảo Ái

Từ những đồi quế quen thuộc, nhiều hộ dân xã Bảo Ái đã mạnh dạn phát triển các mô hình sinh kế mới như nuôi hươu sao, trồng cây ăn quả và đa dạng hóa sản xuất. Đằng sau sự chuyển đổi ấy là quá trình người dân chủ động tiếp cận thông tin, học hỏi khoa học - kỹ thuật và thay đổi tư duy sản xuất để nâng cao thu nhập, hướng tới phát triển bền vững.

Báo động thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược bán tràn lan ở chợ phiên

Báo động thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược bán tràn lan ở chợ phiên

Giữa các phiên chợ vùng cao tấp nập người mua bán, bên cạnh nông sản và nhu yếu phẩm, những lọ thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược không rõ nguồn gốc vẫn ngang nhiên được bày bán công khai. Đáng lo ngại hơn, cả người bán lẫn người mua đều không biết những sản phẩm này đến từ đâu, thành phần là gì, nhưng vẫn sử dụng mỗi ngày. Đằng sau sự dễ dãi ấy là những nguy cơ khó lường đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Lan tỏa thông tin - Khơi dậy khát vọng thoát nghèo

Lan tỏa thông tin - Khơi dậy khát vọng thoát nghèo

Không chỉ đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với người dân, công tác truyền thông giảm nghèo về thông tin tại xã Bảo Ái còn trở thành cầu nối giúp người dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, nắm bắt thị trường và học hỏi các mô hình sản xuất hiệu quả. Khi khoảng cách thông tin từng bước được thu hẹp, nhận thức thay đổi, khát vọng vươn lên được khơi dậy, tạo nền tảng để nhiều hộ chủ động phát triển kinh tế, từng bước thoát nghèo bền vững.

Xã vùng cao Chế Tạo sau hơn 10 ngày vẫn bị cô lập: Vì sao tuyến đường độc đạo chậm trễ thông tuyến?

Xã vùng cao Chế Tạo sau hơn 10 ngày vẫn bị cô lập: Vì sao tuyến đường độc đạo chậm trễ thông tuyến?

Đã hơn 10 ngày kể từ trận mưa lũ lịch sử, tuyến đường độc đạo dài khoảng 35 km vào xã Chế Tạo vẫn chưa thể thông tuyến, khiến hàng nghìn người dân tiếp tục bị cô lập với bên ngoài. Mỗi ngày trôi qua là thêm một ngày người dân mong ngóng con đường được nối lại, còn các lực lượng thi công ngày đêm chạy đua khắc phục hàng trăm điểm sạt lở nhằm từng bước mở đường vào vùng bị cô lập.

Gắn bảo tồn đa dạng sinh học với bảo vệ rừng bền vững

Gắn bảo tồn đa dạng sinh học với bảo vệ rừng bền vững

Phát triển dược liệu đang được Vườn Quốc gia Hoàng Liên triển khai tại các xã “vùng đệm” nhằm bảo tồn nguồn gen cây thuốc quý, tạo sinh kế cho người dân và giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng. Những kết quả bước đầu mở ra hướng kết hợp giữa bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển kinh tế bền vững.

Khẩn trương khắc phục những công trình thủy lợi sau mưa lũ

Khẩn trương khắc phục những công trình thủy lợi sau mưa lũ

Sau những trận mưa lũ, cùng với giao thông, điện lưới và nhà ở, hệ thống thủy lợi tại nhiều xã vùng cao cũng chịu thiệt hại nặng nề. Các tuyến kênh bị sạt lở, đập đầu mối bị cuốn trôi, dòng chảy bị bùn đất vùi lấp làm gián đoạn nguồn nước tưới cho hàng trăm héc-ta lúa vụ mùa. Trong bối cảnh cây lúa đang bước vào giai đoạn sinh trưởng quan trọng, việc khẩn trương khắc phục các công trình thủy lợi trở thành nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo vệ sản xuất, ổn định đời sống người dân.

Không để người dân sống trong nỗi lo sạt lở

Không để người dân sống trong nỗi lo sạt lở

Mưa lũ đã để lại hậu quả nặng nề tại xã Lao Chải khi 220 ngôi nhà bị ảnh hưởng, trong đó 35 hộ phải di dời khẩn cấp do nguy cơ sạt lở. Trước diễn biến ngày càng cực đoan của thiên tai và đặc thù địa hình đồi núi dốc, việc sớm bố trí nơi ở mới an toàn, ổn định cho các hộ dân vùng nguy hiểm đang là yêu cầu cấp thiết, giúp người dân an cư, từng bước ổn định cuộc sống và phát triển sinh kế bền vững.

Ngô xuân được mùa trên đất dốc Trạm Tấu

Ngô xuân được mùa trên đất dốc Trạm Tấu

Vụ ngô xuân năm 2026 tại xã Trạm Tấu đang bước vào giai đoạn thu hoạch trong điều kiện thời tiết thuận lợi, cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt. Không chỉ góp phần bảo đảm an ninh lương thực, cây ngô còn là nguồn thức ăn quan trọng cho chăn nuôi, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tăng thu nhập cho người dân vùng cao.

Lào Cai chủ động khoanh vùng, ngăn dịch lở mồm long móng trên đàn gia súc

Lào Cai chủ động khoanh vùng, ngăn dịch lở mồm long móng trên đàn gia súc

Sau khi phát hiện vi rút lở mồm long móng tại một số chợ buôn bán gia súc trên địa bàn tỉnh, ngành nông nghiệp và các địa phương đã triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch. Với tổng đàn trên 1,47 triệu con gia súc chính, việc chủ động khoanh vùng, khống chế dịch bệnh là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ sản xuất, giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi.

Chế Tạo chờ thông đường sau mưa lũ

Chế Tạo chờ thông đường sau mưa lũ

Sau đợt mưa lũ vừa qua, tuyến đường độc đạo dài 35 km nối trung tâm xã Mù Cang Chải với xã Chế Tạo (tỉnh Lào Cai) có hàng trăm điểm sạt lở, nhiều đoạn bị lũ cuốn trôi khiến giao thông tê liệt, ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân và hoạt động của chính quyền địa phương. 

fb yt zl tw