Rào chắn bảo vệ trẻ trên không gian mạng: "Áo giáp" vô hình

Internet có thể là một công cụ hiệu quả giúp trẻ em kết nối, khám phá, học tập và tham gia các hoạt động một cách sáng tạo, theo hướng được trao quyền. Nhưng để bảo vệ trẻ trong không gian này, không ít phụ huynh và người chăm sóc cũng gặp trở ngại khi cố gắng bắt kịp việc sử dụng công nghệ của trẻ em.

Thách thức nhỏ mà khó

Việc cung cấp kiến thức để an toàn trên không gian mạng cho trẻ hiện nay dù không quá khó, những vấn đề đặt ra tưởng chừng chỉ là câu hỏi nhỏ, nhưng không nhiều trẻ em được cung cấp đầy đủ kiến thức. Và kỹ năng an toàn trên mạng dù được triển khai ở nhiều trường học hiện nay, nhưng tùy vào lịch của mỗi trường, chứ chưa trở thành một môn học thật sự.

Trong quá trình làm việc và nghiên cứu về an toàn mạng cho trẻ em, Hoàng Nhật Minh (thành viên Saigon Children’s) phân tích: “Nhiều em nhỏ còn rất vô tư trong không gian mạng và chưa thể xử lý cũng như nhận diện rủi ro nguy hiểm cho mình, như chuyện phân biệt sự tử tế và việc bảo vệ những thông tin cá nhân của mình. Cần nói chuyện tử tế với mọi người trên mạng, nhưng không cần trả lời những câu hỏi của người lạ, đặc biệt là những câu hỏi về thông tin cá nhân. Hoặc cách phân biệt ai là người lạ, ai là người quen, một người lạ có thể kết bạn và trở thành bạn bè trên mạng xã hội; nhưng nếu không có nhiều thông tin về người đó ngoài đời thực, những người đó vẫn là người lạ”.

Th.S Trần Anh Duy (nghiên cứu sinh An toàn thông tin tại Trường KU Leuven, Bỉ) phân tích thêm: “Một số trang giả mạo chúng ta có thể nhận diện ra ngay, tuy nhiên cũng có một số trang web mà đối tượng lừa đảo có sự đầu tư cao thì rất khó nhận diện. Về cơ bản, “Áo giáp” vô hình một số thao tác kiểm tra bước đầu có thể hướng dẫn các em là kiểm tra các đường dẫn URL của trang web. Địa chỉ URL của các website chính thống thường bắt đầu bằng https:// và có biểu tượng ổ khóa ở phía trước. Kiểm tra tên miền có phải thuộc tên các tổ chức, doanh nghiệp và cơ quan uy tín không. Các bậc cha mẹ, hoặc thầy cô cũng có thể lên sẵn danh sách các website uy tín và cần thiết cho việc học và chỉ cho phép các em truy cập vào các website đó. Chi tiết hơn, người lớn có thể hướng dẫn các em xem kỹ nội dung của website và các đường dẫn, yếu tố liên kết trong các website mà các em truy cập. Phải hỏi ngay ý kiến của người lớn khi phát hiện trang có dấu hiệu bất thường. Ngoài ra, một số tổ chức hiện nay cũng cung cấp các sản phẩm kiểm tra tính tin cậy của website hoặc các sản phẩm hỗ trợ nâng cao nhận thức trước các dấu hiệu lừa đảo như: https://antoanso.org/”.

Tò mò nhưng e ngại

Việc dễ dàng truy cập không gian mạng và việc các nền tảng mạng xã hội liên tục cập nhật xu hướng càng thu hút trẻ em. Hầu hết các em có tâm lý tò mò về những cái mới và e ngại trong việc tìm những kênh trợ giúp, tư vấn khi gặp rủi ro.

Báo cáo nghiên cứu Ngăn chặn hành vi gây tổn hại - bằng chứng về bóc lột và xâm hại tình dục trẻ em trên không gian mạng do ECPAT, INTERPOL và Văn phòng Nghiên cứu UNICEF - Innocenti thực hiện trong năm 2022, chỉ ra một thực tế có sự lo lắng, xấu hổ, lo sợ lộ thông tin cá nhân, bị chế giễu và hứng chịu cái nhìn tiêu cực từ dư luận do những yếu tố cản trở phụ nữ và trẻ em trình báo hành vi xâm hại tình dục.

Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cũng đồng tình rằng, rào cản văn hóa và thành kiến xã hội là những yếu tố dẫn tới sự nhìn nhận không đúng đắn về tội xâm hại trẻ em. Nhiều nạn nhân và gia đình nạn nhân vẫn không dám trình báo hành vi phạm tội do xấu hổ hoặc lo sợ bị xã hội phán xét.

Cục Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao còn cho biết, hành vi xâm hại tình dục sẽ gây ra tổn hại tinh thần và thể chất nghiêm trọng đối với trẻ em, thậm chí có thể dẫn tới tử vong, bao gồm cả trường hợp tự sát. Họ cũng nói thêm, hầu hết kẻ phạm tội là người thân hoặc người quen của nạn nhân. Dữ liệu của các quốc gia trong nghiên cứu Ngăn chặn hành vi gây tổn hại đều xác nhận rằng, kẻ vi phạm thường có quen biết với nạn nhân.

Không gian mạng và các vấn đề đặt ra với trẻ em hay người trẻ là thách thức không hề nhỏ. Bên cạnh tiêu chuẩn cộng đồng trên các nền tảng, quy định pháp luật, thì một số mạng xã hội hiện nay như TikTok đặt máy chủ ở nước ngoài nên rất khó kiểm soát.

Thông tin về kết quả kiểm tra toàn diện TikTok vào đầu tháng 10 vừa qua, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, cho biết: “Đối tượng của đợt kiểm tra là 2 pháp nhân của TikTok tại Việt Nam gồm Văn phòng TikTok và Công ty TikTok Việt Nam. Tuy nhiên, từ thực tế kiểm tra, Văn phòng TikTok và Công ty TikTok Việt Nam không trực tiếp tham gia hoạt động quản lý, cung cấp các dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam thông qua website TikTok.com và ứng dụng TikTok. Việc cung cấp các dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam do TikTok Pte.Ltd (TikTok Singapore) trực tiếp quản lý, vận hành”.

Bài toán “bảo vệ trẻ em trên không gian mạng” đặt trong lời giải cần sự chung tay liên ngành, từ cơ quan quản lý, gia đình, nhà trường… Nhưng có lẽ, liệu pháp mạnh hơn hết chính là cung cấp cho các em đầy đủ kiến thức để tự trang bị “áo giáp” cho mình trong “thế giới phẳng”.

Báo Sài Gòn giải phóng

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phường Trung Tâm tổ chức ngày hội “Thiếu nhi vui khỏe - tiến bước lên Đoàn”

Phường Trung Tâm tổ chức ngày hội “Thiếu nhi vui khỏe - tiến bước lên Đoàn”

Kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2026), thực hiện Kế hoạch của Tỉnh Đoàn Lào Cai, các trường học trên địa bàn phường Trung Tâm đồng loạt tổ chức Ngày hội “Thiếu nhi vui khỏe - Tiến bước lên Đoàn” với nhiều hoạt động ý nghĩa và rực rỡ sắc màu.

Đầu tư cơ sở bán trú - giải pháp giữ học sinh vùng cao

Đầu tư cơ sở bán trú - giải pháp giữ học sinh vùng cao

Tại các xã vùng cao tỉnh Lào Cai, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn khiến hành trình đến trường của học sinh, đặc biệt là học sinh dân tộc thiểu số, gặp không ít trở ngại. Địa hình cách trở, khoảng cách xa và đời sống còn hạn chế làm gia tăng nguy cơ học sinh bỏ học. Trong bối cảnh đó, việc đầu tư, bảo đảm cơ sở vật chất cho các trường bán trú được xác định là nhiệm vụ then chốt, góp phần giúp học sinh yên tâm học tập và gắn bó lâu dài với nhà trường.

"Đồng thiết kế - đồng đào tạo"

"Đồng thiết kế - đồng đào tạo"

Bắt đầu từ năm 2019, Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái liên kết với Công ty LG Electronics Việt Nam Hải Phòng thực hiện mô hình “Đồng thiết kế - Đồng đào tạo”. Mô hình này đã thay đổi hướng đào tạo của nhà trường: từ đào tạo những gì mình có chuyển sang đào tạo những gì doanh nghiệp cần. Với nhà trường, đây vừa là một bước đi chiến lược, vừa là lời giải cho bài toán nhân lực chất lượng cao trong thời đại công nghệ số.

Đến năm 2030, phấn đấu 50% học sinh THPT được định hướng khởi nghiệp

Đến năm 2030, phấn đấu 50% học sinh THPT được định hướng khởi nghiệp

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 336/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035”. Đề án nhằm khơi dậy khát vọng sáng tạo, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hình thành văn hóa khởi nghiệp, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thí sinh ôn thi trong sương mù khi không có đề minh họa tốt nghiệp THPT 2026

Thí sinh ôn thi trong sương mù khi không có đề minh họa tốt nghiệp THPT 2026

Lần đầu tiên sau nhiều năm, kỳ thi tốt nghiệp THPT không công bố đề minh họa mới, khiến nhiều học sinh lớp 12 rơi vào trạng thái “ôn thi trong sương mù”. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên gia, đây có thể là bước chuyển mạnh sang đánh giá năng lực thực chất, buộc thí sinh phải thay đổi cách học.

Ngày hội “Đổi rác lấy quà” - Lan tỏa thông điệp sống xanh từ lứa tuổi mầm non

Ngày hội “Đổi rác lấy quà” - Lan tỏa thông điệp sống xanh từ lứa tuổi mầm non

Nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non. Chi đoàn Thanh niên Trường Mầm non Hoa Mai (phường Lào Cai) vừa tổ chức chương trình ngày hội "Đổi rác lấy quà - Hành động nhỏ, ý nghĩa lớn”. Đây là lần thứ 5 hoạt động ý nghĩa này được triển khai, tiếp tục nhận được sự hưởng ứng tích cực từ các đoàn viên, thanh niên, phụ huynh và học sinh.

Cốc San: Gần 500 người được tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy - cứu nạn, cứu hộ và trật tự an toàn giao thông

Cốc San: Gần 500 người được tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy - cứu nạn, cứu hộ và trật tự an toàn giao thông

Sáng 24/3, nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và bảo đảm an toàn giao thông cho cán bộ, giáo viên, học sinh Trường Mầm non Tòng Sành và Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH&THCS Tòng Sành, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai phối hợp Công an xã Cốc San tổ chức tuyên truyền, ký cam kết và hướng dẫn kỹ năng an toàn.

Không để trẻ em nào bị bỏ lại phía sau trên hành trình trưởng thành

Không để trẻ em nào bị bỏ lại phía sau trên hành trình trưởng thành

Trong những năm qua, Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Lào Cai đã trở thành điểm tựa vững chắc cho hàng nghìn trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bằng những hoạt động thiết thực, kịp thời và giàu tính nhân văn, Quỹ không chỉ hỗ trợ vật chất mà còn tiếp thêm niềm tin, hy vọng để các em nhỏ vượt lên nghịch cảnh, hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.

Người truyền lửa môn sinh học

Người truyền lửa môn sinh học

Những năm gần đây, Trường Trung học phổ thông (THPT) Thác Bà đã có nhiều chuyển biến tích cực trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, trong đó môn Sinh học có thành tích nổi bật. Kết quả này có sự đóng góp quan trọng của cô giáo Phạm Thu Dung – giáo viên môn Sinh học, người đã nhiều năm trực tiếp bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi của nhà trường.

fb yt zl tw