Si Ma Cai nỗ lực xóa mù chữ cho đồng bào dân tộc vùng cao

Dù địa hình cách trở và nhiều học viên không nói sõi tiếng Kinh, Si Ma Cai vẫn đạt nhiều kết quả nổi bật trong công tác xóa mù chữ.

Xã vùng cao đặc biệt khó khăn, 90% là đồng bào thiểu số

Sau sắp xếp đơn vị hành chính mới, xã Si Ma Cai (tỉnh Lào Cai) được hình thành từ việc sáp nhập các đơn vị hành chính: thị trấn Si Ma Cai; xã Sán Chải; xã Nàn Sán; xã Cán Cấu; xã Quang Hồ Thẩn.

Một buổi học tiếng nói và chữ viết "xóa mù" của các học viên dân tộc Mông tại xã Si Ma Cai.

Một buổi học tiếng nói và chữ viết "xóa mù" của các học viên dân tộc Mông tại xã Si Ma Cai.

Xã mới có diện tích 109 km2, dân số 22.871 người, bao gồm 15 dân tộc anh em, trong đó 90% là đồng bào thiểu số. Vì vậy, công tác xóa mù chữ luôn được Đảng ủy, UBND xã hết sức chú trọng và đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Năm 2025, xã Si Ma Cai đạt chuẩn xóa mù chữ THCS mức 2, chuẩn phổ cập tiểu học mức 3. 15/20 trường học xã quản lý đạt chuẩn quốc gia. Tuy vậy, với đặc thù về địa hình và lịch sử phát triển văn hóa tại địa phương, một số người dân trước đây không mặn mà với chữ viết, thậm chí nói không “sõi” tiếng Kinh.

Vận động cả những học viên chưa “sõi” tiếng phổ thông

Là xã vùng cao đặc biệt khó khăn, địa hình nhiều núi đá, nên công tác tổng hợp, phát hiện, vận động học viên tham gia các lớp xóa mù chữ ban đầu gặp rất nhiều khó khăn.

Theo ông Nhâm Tiến Đức, Trưởng Phòng Văn hóa Xã hội - xã Si Ma Cai, việc vận động người dân tham gia lớp học xóa mù chữ ở giai đoạn đầu rất khó, vì phần lớn người mù chữ đang ở tuổi lao động, nên họ phải ưu tiên thời gian cho việc làm để mưu sinh. Nhiều người tuy có hộ khẩu tại địa phương nhưng thường xuyên đi xa để làm ăn, khó sắp xếp thời gian đi học.

Mặt khác, học viên ban đầu có tâm lý tự ti, e ngại khi đi học, bởi họ đều đã lớn tuổi. Theo thống kê, các lớp xóa mù chữ được tổ chức ở Si Ma Cai, học viên phần đa đều ở độ tuổi từ 45 đến 55 tuổi. Có những người nói không sõi tiếng Kinh, thậm chí trước khi được học xóa mù chữ có học viên không biết tiếng Kinh.

Với đặc thù về văn hóa sống rất riêng của người đồng bào thiểu số, đặc biệt người dân tộc Mông, người phụ nữ trong gia đình là người phải gánh vác rất nhiều công việc. Chính vì vậy, vận động được họ tham gia lớp học xóa mù chữ đồng nghĩa với việc phải vận động được sự đồng ý của chồng, con... thậm chí cả đại gia đình.

Nhiệt huyết của thầy cô

Cô Nguyễn Thị Thanh Hải, giáo viên PTDT bán trú Tiểu học Nàn Sán là giáo viên được giao phụ trách một trong số các lớp xóa mù chữ của xã. Kể về những kỷ niệm ở lớp, cô Hải không khỏi nghẹn ngào, bởi học viên toàn những người ở tuổi anh, chị, cô chú trong gia đình. Mỗi ngày chị đến lớp dạy như trở về gia đình mình vậy.

Học viên lớp xóa mù chữ thuộc Trung tâm Học tập cộng đồng xã Si Ma Cai chụp ảnh lưu niệm cùng lãnh đạo xã.
Học viên lớp xóa mù chữ thuộc Trung tâm Học tập cộng đồng xã Si Ma Cai chụp ảnh lưu niệm cùng lãnh đạo xã.

Nói về đặc thù hoạt động xóa mù chữ ở Si Ma Cai, cô Hải cho rằng việc dạy chữ ở đây phải để sau, bởi ban đầu phải dạy tiếng Việt cho học viên trước, rồi dần dần tương ứng với từng học viên, mình vừa dạy tiếng Việt vừa dạy chữ.

Lớp của cô Hải có 20 học viên, 100% là người ở tuổi trung niên và cao tuổi dân tộc Mông, mà tiếng Mông các thầy, cô không thông thạo. Vì vậy, các thầy, cô phải nhờ nhiều học viên trong lớp vừa học, vừa là phiên dịch viên cho học viên khác.

“Ban đầu các bác ngại, không nói, không viết đâu. Về sau mình cứ nhiệt tình vừa dạy vừa vui vẻ gợi những câu chuyện trong bản, rồi dần mình đọc học viên cũng đọc theo, hợp tác với mình”, cô Hải chia sẻ.

Gặt quả ngọt từ công tác xóa mù chữ

Theo số liệu được UBND xã Si Ma Cai thống kê, trong năm 2025: độ tuổi từ 15 đến 25 tuổi, tỷ lệ người biết chữ mức độ 1 đạt 99,8%, biết chữ mức độ 2 đạt 99,7%; độ tuổi từ 15 đến 35 tuổi, tỷ lệ biết chữ mức độ 1 đạt 99,8%, biết chữ mức độ 2 đạt 99,7%; độ tuổi từ 15 đến 60 tuổi, tỷ lệ người biết chữ mức độ 1 đạt 99,03%, biết chữ mức độ 2 đạt 95,13%. Năm 2025, xã Si Ma Cai đảm bảo bảo các điều kiện, tiêu chuẩn đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.

Trước đó, giai đoạn 2021 đến 2025, UBND huyện Si Ma Cai (theo địa danh cũ) đã chỉ đạo mở 13 lớp xóa mù chữ với 290 học viên tham gia, trong đó: lớp xóa mù chữ giai đoạn 1 có 6 lớp, 120 học viên; lớp xóa mù chữ giai đoạn 2 có 7 lớp, 170 học viên.

Hiện tại, trong năm 2025, trên địa bàn xã Si Ma Cai mới, UBND xã giao cho Trung tâm Học tập cộng đồng xã tổ chức 5 lớp xóa mù chữ với tổng số 100 học viên tham dự. Tuy nhiên, một số học viên do điều kiện kinh tế khó khăn nên đã rời khỏi địa phương đi làm ăn xa.

Giai đoạn 2025 – 2030, nhằm thể hiện sự quan tâm đặc biệt của xã với công tác xóa mù chữ, Đảng ủy xã Si Ma Cai đã ban hành Đề án số 04-ĐA/HU ngày 28/8/2025 về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực gắn với giới thiệu việc làm, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động.

Trong đó, mỗi năm xã sẽ mở từ 1 đến 2 lớp xóa mù chữ cho người trong độ tuổi từ 15 đến 60 tuổi, nâng tỷ lệ người biết chữ đạt 97% trở lên.

giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Gắn kết lòng dân, vun đắp hạnh phúc

Gắn kết lòng dân, vun đắp hạnh phúc

Từ mái nhà ấm áp đến con giống, cây trồng tạo sinh kế, các cấp Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) trong tỉnh đang kết nối nguồn lực, chăm lo đời sống Nhân dân. Những hỗ trợ thiết thực đang góp phần tiếp sức hộ khó khăn vươn lên, vun đắp tình làng nghĩa xóm, xây dựng cộng đồng đoàn kết, ấm no, hạnh phúc.

Đi qua nỗi đau bằng âm nhạc

Đi qua nỗi đau bằng âm nhạc

Trong căn phòng nhỏ vang tiếng đàn mỗi ngày, người thầy ấy đang viết tiếp giấc mơ dang dở năm xưa. Anh không đứng trên bục giảng của những ngôi trường lớn, không có những tấm bằng đại học treo tường, nhưng anh đã có một lớp học của riêng mình - nơi những giai điệu đẹp đẽ nhất được ngân lên từ nghị lực và trái tim yêu thương của một người thầy chưa bao giờ chịu khuất phục trước số phận. Đó là thầy Nguyễn Việt Thắng dạy piano và guitar cho học trò ở phường Cam Đường.

Tháo "nút thắt" số hoá dữ liệu giáo dục vùng cao

Tháo "nút thắt" số hoá dữ liệu giáo dục vùng cao

Chuyển đổi số mở ra cơ hội đổi mới căn bản trong quản lý và dạy học, song tại các địa bàn vùng cao của Lào Cai, hạ tầng viễn thông chưa đáp ứng yêu cầu, thiết bị còn thiếu, phần mềm quản lý chưa đồng bộ. Tháo gỡ những vướng mắc này là điều kiện quan trọng để bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục số bình đẳng giữa các vùng miền.

Hành trình kỳ diệu của những mầm sống non tháng

Hành trình kỳ diệu của những mầm sống non tháng

Tại Khoa Điều trị sơ sinh, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Lào Cai, bằng trình độ chuyên môn, sự tận tâm, đội ngũ y, bác sĩ đã đồng hành với nhiều em bé sinh non vượt qua giai đoạn nguy kịch, từng bước lớn lên khỏe mạnh. Mỗi em bé được trở về trong vòng tay gia đình là một niềm vui, tiếp thêm động lực cho những người thầy thuốc trên hành trình chăm sóc, nuôi dưỡng những mầm sống non tháng.

Chung tay dựng nhà, vun đắp an sinh

Chung tay dựng nhà, vun đắp an sinh

Hoàn thành hỗ trợ nhà ở cho 415 hộ ngoài Đề án xóa nhà tạm, nhà dột nát, Lào Cai ghi nhận sự đóng góp quan trọng của doanh nghiệp, nhà tài trợ và cộng đồng. Kinh nghiệm huy động nguồn lực, hỗ trợ phù hợp với từng gia đình là cơ sở để tỉnh tiếp tục chăm lo chỗ ở an toàn cho người dân hoàn cảnh khó khăn.

Mặt trận kết nối, quân dân chung tay ở Trấn Yên

Mặt trận kết nối, quân dân chung tay ở Trấn Yên

Từ hỗ trợ xây dựng nhà, trao gà giống tạo sinh kế đến cùng dân phát quang đường làng, khơi thông rãnh thoát nước, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Trấn Yên đã phát huy vai trò cầu nối, vận động nguồn lực, gắn kết cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân thực hiện những việc thiết thực. Qua đó, tiếp thêm động lực để các hộ khó khăn ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo, đồng thời thắt chặt tình quân dân, chung sức xây dựng xóm làng xanh, sạch, đẹp.

fb yt zl tw