LCĐT - Ngày giữa tháng Chạp, tiết trời khu vực thôn Phìn Hồ, xã Y Tý vẫn chìm trong sương mù trong khi ở thôn khác đã bừng nắng sau đợt rét kéo dài kèm theo cả mưa tuyết. Từ xa nhìn lại, những ngôi nhà đất nhỏ ẩn hiện giữa những vườn đào, vườn mận đang chúm chím nụ chờ bung nở. Tết năm nay, đồng bào Mông ở Phìn Hồ phấn khởi lắm vì sẽ có khoản thu không nhỏ từ những vườn đào của gia đình.
Hoa đào khoe sắc rực rỡ ở Phìn Hồ khi mùa Xuân tới.
Năm nào cũng vậy, cứ đến dịp gần Tết là gia đình anh Lý A Chò, thôn Phìn Hồ lại đón những vị khách từ xa đến mua đào chơi tết. Hôm nay, hai vị khách từ thị xã Sa Pa sang thăm vườn đào nhà anh để chọn mua đào chở ô tô về dưới xuôi bán. Tranh thủ lúc khách mải mê ngắm đào, đánh dấu vào những gốc đào đã chọn, anh Chò chia sẻ với chúng tôi: Từ lâu, người Mông ở Phìn Hồ đã có truyền thống trồng đào, nên gia đình nào cũng có vài cây đào trong vườn, trước cửa, mùa xuân nở hoa rất đẹp, mùa hè ra quả sai trĩu. Cách đây chục năm, tôi thấy nhiều người lên vùng cao tìm mua đào tết nên cùng với bố mẹ trồng đào xung quanh nhà được hơn 100 gốc đào. Giống đào địa phương hợp với khí hậu ở đây và khi nở hoa bông to rực rỡ.
Quan sát vườn đào của gia đình anh Chò chúng tôi thấy có cây đào to cả thân và cành phủ đầy rêu xanh nhìn rất cổ kính, nụ to như hạt ngô chứ không nhỏ như hoa đào ở vùng thấp. Anh Chò bảo đất Phìn Hồ quanh năm sương mù, giá rét nên cây đào thường mọc nhiều rêu và địa y, tầm gửi nên còn được gọi là đào mốc. Phìn Hồ có giống đào quý hoa kép bông to. Mấy năm nay khách chơi đào rất thích những cành đào rêu mốc vì có vẻ đẹp hoang sơ của núi rừng. Vì thế, giá của đào mốc cũng cao hơn hẳn so với đào thường trồng ở vùng thấp. Mỗi cành đào to, rêu mốc, dáng đẹp có giá 1 - 3 triệu đồng. Nếu cắt bán hết những cành đào to dịp tết này, gia đình anh Chò sẽ thu về hơn 60 triệu đồng. Với đồng bào vùng cao, đó là một khoản tiền không nhỏ.
Nhà anh Chò ở điểm cao nhất, nhìn ra xung quanh nơi đâu ở Phìn Hồ cũng là vườn đào, vườn mận khoe sắc. Thì ra không chỉ có gia đình anh Chò trồng đào mà hầu hết các hộ có vườn đào lớn nhỏ quanh nhà. Nhiều hộ trồng cả đồi hoa đào. Anh Vàng A Hồ, Trưởng thôn Phìn Hồ cho biết: Thôn Phìn Hồ có 78 hộ thì hộ nào cũng có đào bán tết. Một số hộ có nhiều đào đã đến tuổi thu hoạch như Giàng A Xèo, Lý A Chò, Giàng A Mi, Sùng A Giấy, Giàng A Sáng… Nhờ trồng đào bán tết mà đồng bào Mông ở Phìn Hồ có thêm thu nhập, có tiền sắm sửa, trang trí nhà cửa để mỗi cái tết thêm ấm no. Dịp Tết năm trước, người dân Phìn Hồ bán hoa đào thu về khoảng 500 triệu đồng.
Cũng theo anh Hồ, hoa đào, hoa mận được trồng khắp các quả đồi, thung lũng Phìn Hồ, làm cho mảnh đất này thêm rực rỡ mỗi khi xuân về. Từ tháng 1 đến tháng 4 hằng năm là mùa Phìn Hồ nhộn nhịp nhất vì có hàng trăm lượt khách đến đây tham quan, chụp ảnh, leo núi Lảo Thẩn ngắm cảnh. Phìn Hồ hiện nay có gần 30 thanh niên người Mông chuyên làm hướng dẫn viên dẫn khách leo núi. Mỗi lần dẫn khách, một hướng dẫn viên được hơn 300 nghìn đồng. Năm nay, thôn Phìn Hồ đón xuân vui hơn vì cả thôn giảm được 10 hộ nghèo.
Trở lại câu chuyện gia đình anh Lý A Chò, lúc chia tay tôi, anh Chò bộc bạch: Nhờ có vườn đào này mà Tết năm nay gia đình tôi có tiền sắm sửa các đồ dùng, quần áo mới cho các con, đón tết sẽ vui hơn. Mùa xuân năm nay tôi sẽ làm ngôi nhà mới thay cho ngôi nhà đất cũ này. “Tôi cũng tiếc vì sẽ phải chặt đi một số gốc đào cổ thụ để bán, nhưng tôi sẽ trồng những vườn đào mới để mùa xuân sau vẫn có thêm thu nhập và được ngắm hoa đào nở” - anh Chò tươi cười nhìn ra vườn đào đang lấp ló nụ chờ đón xuân sang.
