Nhận diện các hình thức lừa đảo
Hiện nay, các đối tượng lừa đảo không chỉ dừng lại ở những thủ đoạn quen thuộc mà liên tục biến tướng, tận dụng công nghệ hiện đại, tâm lý ham ưu đãi cũng như sự thiếu kinh nghiệm để chiếm đoạt tiền của khách du lịch.
Trong đó, tình trạng giả mạo đại lý bán vé máy bay khá phổ biến. Các đối tượng tạo website, fanpage có giao diện gần giống hãng bay hoặc đại lý uy tín, đưa ra chương trình khuyến mại hấp dẫn để dụ khách chuyển khoản. Lợi dụng thói quen mua vé trực tuyến của khách hàng, thủ đoạn thường gặp là làm giả biên lai, hóa đơn thanh toán kèm con dấu của doanh nghiệp lữ hành hoặc khách sạn nhằm tạo lòng tin. Bên cạnh đó, nhiều fanpage quảng cáo tour du lịch, phòng khách sạn với các thông điệp như “giá sốc”, “giảm sâu”, “ưu đãi giới hạn” để thu hút khách hàng. Khi người dùng đặt cọc từ 30 - 50% giá trị dịch vụ, đối tượng tiếp tục yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân để “hoàn tất hồ sơ”, từ đó mở rộng hành vi lừa đảo với giá trị lớn hơn.
Đáng chú ý, một số đối tượng còn sử dụng công nghệ giả mạo hình ảnh, giọng nói trong các cuộc gọi video để yêu cầu chuyển tiền với lý do khẩn cấp liên quan đến chuyến đi, thay đổi giá vé hoặc giữ mức ưu đãi. Nhiều người chỉ phát hiện bất thường khi không nhận được mã vé hợp lệ, thậm chí có trường hợp đến sát giờ khởi hành mới biết mình bị lừa.
Chia sẻ về việc dính lừa đảo khi đặt du lịch trên mạng, chị V. T. Thương (Hưng Yên) cho biết: Sau nhiều trao đổi để có thông tin về chuyến du lịch 4 ngày 3 đêm tại Đà Lạt, chị được bên dịch vụ gửi mã đặt chỗ vé máy bay và yêu cầu thanh toán. Sau khi đặt cọc xong, bên dịch vụ có gọi điện thông báo có nhầm lẫn, yêu cầu đặt cọc lại để hoàn tiền. Bị dẫn dắt qua nhiều bước, chị V. T. Thương đã chuyển đến 3 lần với tổng số tiền khoảng 19 triệu đồng rồi mới phát hiện ra mình bị kẻ lừa đảo “dắt mũi”.
Thực tế, nhiều người vừa chuyển khoản tiền cọc đã bị đối tượng cắt liên lạc. Tuy nhiên, cũng không hiếm trường hợp sau khi nhận tiền lần đầu, các đối tượng tiếp tục sử dụng nhiều thủ đoạn gian dối, kéo dài thời gian để lừa gạt thêm, đến khi nạn nhân nhận ra thì bị cắt đứt liên lạc, chặn mọi kết nối. Thậm chí, có người chỉ phát hiện bị lừa khi ra sân bay nhưng không có vé hoặc đến khách sạn nhưng không có phòng đặt trước.
Trường hợp của anh B. Q. Hưng (phường Hồng Hà, Hà Nội) cho biết, trong quá trình liên hệ đặt combo vé máy bay và phòng nghỉ, bên dịch vụ đã gửi mã đặt vé với đầy đủ thông tin hành khách, ngày giờ chuyến bay để tạo lòng tin, đồng thời yêu cầu thanh toán để xuất vé và giữ giá tốt. Sau khi đặt cọc, nhận mã vé, xác nhận phòng, đến ngày khởi hành, cả gia đình ra sân bay mới phát hiện đã mua phải “vé ảo”. Chuyến du lịch buộc phải hủy, không thể liên lạc với bên cung cấp dịch vụ và anh Hưng đành “ngậm ngùi” chấp nhận vì giao dịch đã diễn ra từ cả tháng trước.
Kinh nghiệm tránh “bẫy”
Những chiêu thức lừa đảo du lịch tuy không mới nhưng được kẻ xấu liên tục làm mới. Thực tế này đòi hỏi mỗi người cần nâng cao kỹ năng nhận diện các dấu hiệu lừa đảo, chủ động kiểm tra thông tin, xác minh nguồn cung cấp dịch vụ và thận trọng trước các ưu đãi bất thường với những thông tin trên mạng xã hội.
Chuyên gia công nghệ khuyến cáo, hiện nay việc tạo tài khoản ảo hoặc mua lượt theo dõi trên mạng xã hội không quá khó và có chi phí thấp, vì vậy người dùng không nên chỉ dựa vào số lượng người theo dõi để đánh giá độ uy tín của Fanpage. Các đối tượng lừa đảo thường sử dụng dịch vụ tăng lượt theo dõi, lượt thích và bình luận trên các nền tảng như Facebook, Instagram hay TikTok nhằm tạo cảm giác đông người quan tâm, từ đó đánh vào tâm lý tin tưởng của người dùng.
Mọi người có thể nhận diện tài khoản “ảo” thông qua một số dấu hiệu như: Lượng người theo dõi tăng nhanh trong thời gian ngắn; Bình luận có nội dung giống nhau, mang tính chung chung; Các tài khoản bình luận không để hình ảnh cá nhân và thường mới được tạo lập; Fanpage có nhiều lượt theo dõi nhưng tương tác thực tế thấp. Ngoài ra, người dùng nên kiểm tra kỹ lịch sử hoạt động của trang, mức độ phản hồi công khai với khách hàng và tìm kiếm thêm thông tin từ nhiều nguồn trước khi quyết định lựa chọn dịch vụ, chuyển tiền cọc hoặc thanh toán.
Theo chị Đào Thị Kim Lan (Royal Tour), cần thận trọng khi đặt dịch vụ qua mạng xã hội, đặc biệt với những chương trình giảm giá sâu bất thường. Thực tế, mức giảm giá của các tour du lịch, phòng nghỉ thường chỉ dao động trong khoảng hợp lý dưới 5%, do đó nếu thấy giá rẻ hơn thị trường quá nhiều (20 - 30%) thì du khách nên đặt câu hỏi về tính xác thực của chương trình tour. Trước khi chuyển khoản, cần kiểm tra kỹ thông tin như tìm kiếm tên doanh nghiệp trên mạng, tham khảo đánh giá từ nhiều nguồn khác nhau. Đồng thời, nên gọi điện trực tiếp đến khách sạn, khu nghỉ dưỡng hoặc công ty lữ hành để xác nhận lại giá cả và chương trình.
Chị Nguyễn Chi Mai (Vietindo Tour) khuyến nghị, để tránh rủi ro, du khách nên ưu tiên đặt tour, phòng nghỉ qua các doanh nghiệp uy tín, có địa chỉ rõ ràng, hợp đồng cụ thể. Khi đặt dịch vụ qua mạng xã hội, cần kiểm tra kỹ độ tin cậy của tài khoản như thời gian hoạt động, dấu xác thực, số lượng người theo dõi, bình luận đánh giá cũng như cách phản hồi của chủ tài khoản đối với khách hàng. Khi phát hiện bị lừa đảo, đã cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền, khách hàng cần nhanh chóng khóa tài khoản ngân hàng, thu thập thông tin liên quan, đến ngân hàng xin sao kê giao dịch và trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ xử lý.
Thượng tá Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng phòng PA05, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, ý thức cảnh giác của người dân là yếu tố then chốt, có thể giúp giảm tới 80–90% các vụ lừa đảo. Người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin khi lựa chọn các gói du lịch; ưu tiên đặt tour, đặt phòng, mua vé máy bay của các công ty uy tín hoặc thông qua các ứng dụng du lịch đã được xác minh; Đồng thời, cần kiểm tra kỹ nguồn gốc thông tin quảng cáo, yêu cầu đơn vị cung cấp dịch vụ cung cấp hợp đồng, hóa đơn hoặc các giấy tờ liên quan.
Khi gặp các trường hợp nghi vấn lừa đảo trên không gian mạng, người dân cần nâng cao cảnh giác, không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ thông tin và nhanh chóng trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý.
Trong bối cảnh nhu cầu du lịch dịp nghỉ lễ tăng cao, việc nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo và chủ động kiểm chứng thông tin sẽ giúp du khách tránh rủi ro không đáng có, đồng thời góp phần xây dựng môi trường du lịch minh bạch, an toàn hơn cho mọi người.
