Phát triển du lịch - nông nghiệp: 'cơ hội vàng' để địa phương bứt phá

Trong đó, có thể thấy nhiều nhà đầu tư trong những năm gần đây đã khá thành công với hàng loạt mô hình farmstay, homestay, glamping, ecolodge… như một hướng phát triển mới cho nông nghiệp và du lịch...

Chia sẻ tại buổi talkshow về chủ đề Bất động sản Du lịch nông nghiệp – tương lai vươn mình, được tổ chức ngày hôm nay (19/8), ông Nguyễn Tuấn, kỹ sư quản lý đất đai trong ngành Tài nguyên Môi trường, nhận định: “Chúng ta đang đứng trước một thời điểm vàng để phát triển các mô hình kinh tế trên đất nông nghiệp”.

Sở dĩ vậy, bởi theo ông Tuấn, nhiều ý tưởng trước kia chưa thể thực hiện được vì khung pháp lý còn nhiều rào cản, và người dân khó khai thác đúng tiềm năng trên chính mảnh đất của mình. Nhưng nay, với Luật Đất đai mới, nhiều hàng rào đã được cởi bỏ, mở ra cánh cửa mới cho mỗi người dân có thể khai thác ruộng vườn, phát triển du lịch và các mô hình kinh tế gắn với đất nông nghiệp một cách hợp pháp.

Luật Đất đai mới cùng với các văn bản hướng dẫn thi hành đã mở ra hành lang pháp lý rất rõ ràng. Điều 218 của luật cho phép đất nông nghiệp được sử dụng kết hợp đa mục đích, từ sản xuất, chăn nuôi cho đến thương mại, dịch vụ và du lịch.

Cũng theo ông Tuấn, điều 99 Nghị định 102/2024 (hướng dẫn thực hiện luật) đã hướng dẫn chi tiết cách thức triển khai, bảo đảm người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện đúng quy định, tránh tình trạng mơ hồ hay vướng mắc pháp lý như trước kia.

Chuyên gia này chia sẻ: “Khi chính sách đã ủng hộ, khi pháp luật đã thông thoáng, thì trách nhiệm của chúng ta là làm đúng mô hình, hoạch định đúng chiến lược, để biến cơ hội thành giá trị thật cho cả cộng đồng và cho đất nước”.

Thực tế, thời gian qua tại nhiều địa phương đã triển khai khá thành công các mô hình du lịch trải nghiệm, khai thác các giá trị dựa trên thành quả của ngành nông nghiệp.

Đơn cử, tại Lâm Đồng, với lợi thế về điều kiện tự nhiên, thương hiệu du lịch Đà Lạt, cùng kết quả nổi trội của nền nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh thì sự “bắt tay” giữa du lịch và nông nghiệp đã mở ra triển vọng của sản phẩm du lịch mới trên vùng đất nam Tây Nguyên này.

Có thể kể đến hàng loạt điểm du lịch canh nông trên địa bàn tỉnh, như: Vườn hồng Lê Phúc, Làng nấm Đà Lạt, Cao nguyên hoa Đà Lạt; điểm tham quan, trải nghiệm Bồng Lai Farm ở huyện Đức Trọng, với vườn nho đen giống Nhật được bao bọc bởi các loại cây ăn trái phủ lên một màu xanh tươi mát…

Năm 2024, mô hình “Tám Trình Coffee Experiences” của Công ty trách nhiệm hữu hạn xuất nhập khẩu cà-phê Tám Trình (huyện Lâm Hà) được Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng công nhận điểm du lịch canh nông.

Đây là mô hình chuỗi sản xuất khép kín nhằm quảng bá, giới thiệu và nâng tầm giá trị hạt cà-phê, nét đẹp sản xuất, văn hoá cà-phê Tây Nguyên và Việt Nam đến du khách trong nước và quốc tế.

“Với mong muốn mang đến những trải nghiệm gần gũi, chân thật và góc nhìn toàn cảnh về hành trình “Từ nông trại đến ly cà-phê - farm to cup”, chúng tôi quyết định đầu tư xây dựng điểm dừng chân trải nghiệm trên diện tích hơn 4 ha này”, ông Đoàn Mạnh Trình, Phó Giám đốc công ty cho biết.

Dù mới hoạt động hơn 2 năm, “Tám Trình Coffee Experiences” đã đón rất nhiều đoàn khách quốc tế cùng các đoàn du học sinh của nhiều quốc gia.

“Sau khi trải nghiệm quy trình sản xuất cà phê, thưởng thức đặc sản địa phương, thưởng thức cà phê, du khách đều mua cà phê OCOP về làm quà. Đây là phương thức quảng bá thương hiệu rất hiệu quả”, ông Trình chia sẻ.

Tương tự, tại Đà Nẵng, năm 2021, HĐND thành phố Đà Nẵng cho phép thí điểm hàng loạt mô hình phát triển nông nghiệp kết hợp với khai thác dịch vụ, du lịch ở huyện Hòa Vang (cũ).

Sau thời gian gần 5 năm hoạt động, đến nay các mô hình đã chứng minh việc tích hợp thương mại - du lịch vào sản xuất nông nghiệp đã giúp nông nghiệp tăng giá trị lên gấp nhiều lần. Đặc biệt, các mô hình đều giúp tạo việc làm tại chỗ cho hàng trăm lao động địa phương. Trung bình mỗi mô hình tạo việc làm cho từ 8 đến 10 lao động với thu nhập từ 6 đến 8 triệu đồng mỗi người/tháng.

Anh Dương Hiển Tú, chủ mô hình An Phú Farm ở huyện Hòa Vang cho biết, sau khi học tập từ Hàn Quốc, anh nhận thấy mô hình làm nông nghiệp hữu cơ kết hợp khai thác du lịch ở nước bạn rất hiệu quả nên về nước mạnh dạn đầu tư. Số vốn còn hạn chế,

Thời gian đầu, số vốn còn hạn chế, anh Dương Hiển Tú làm nông nghiệp hữu cơ kết hợp chăn nuôi để bán nông sản sạch cho người dân thành thị. Đến nay, trang trại cho doanh thu ổn định, bắt đầu đón khách tham quan, trải nghiệm dịp cuối tuần. Theo anh Tú, ngày cao điểm, trang trại đón 400 khách trong nước và quốc tế lên tham quan, trải nghiệm dịch vụ.

Theo kinh nghiệm từ ngành du lịch, chuyên gia du lịch nông nghiệp Phạm Thanh Tùng đã phân tích và chỉ rõ sự khác biệt giữa các loại hình farmstay; homestay; glamping; và ecolodge (tức lưu trú kết hợp bảo tồn, giáo dục và phát triển bền vững).

Theo vị chuyên gia này, tùy theo địa phương và vùng miền mà trên đất nông nghiệp sẽ xuất hiện nhiều mô hình mới như farmstay; homestay gắn với canh tác xanh; làng nghề kết hợp trải nghiệm du lịch; khu bảo tồn dược liệu, nông trại hữu cơ; dịch vụ giáo dục trải nghiệm cho trẻ em; du lịch sức khỏe kết hợp trị liệu từ thiên nhiên.

Việt Nam có gần 28 triệu hecta đất nông nghiệp, trải dài từ miền núi, trung du, đồng bằng cho tới ven biển. Trong đó, mỗi mảnh đất, mỗi nếp nhà, mỗi nếp sinh hoạt lao động đều mang trong mình một câu chuyện, một giá trị văn hóa độc đáo; và du khách hiện nay thích những gì độc đáo như vậy.

“Những mô hình trên không chỉ tạo sinh kế bền vững cho nông dân mà còn gìn giữ bản sắc, làm giàu thêm kho tàng văn hóa Việt”, ông chia sẻ.