Sau mùa nước đổ, khi những bước chân viễn khách rời đi, trả lại sự tĩnh lặng cho đại ngàn, những thác nước không còn như dải lụa mềm, những nấc thang vàng cũng lặng lẽ phơi mình cùng gốc rạ. Nhưng phía sau đó, con người nơi đây vẫn bền bỉ chuyển động, từng bước biến khắc nghiệt thành động lực, để những bậc thang không chỉ làm nên vẻ đẹp mà còn nâng bước đồng bào tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Những thửa ruộng bậc thang ở Chế Cu Nha, Mồ Dề, Kim Nọi vẫn uốn lượn như những “nấc thang trời”. Nhưng nếu đứng lâu hơn, nhìn kỹ hơn, sẽ thấy: đó không chỉ là di sản để khách vãng lai chiêm ngưỡng, mà còn là không gian mưu sinh và vun đắp cuộc sống của hơn 14.000 con người đang ngày ngày bám đất, bám núi để gây dựng cuộc sống.
Xã Mù Cang Chải mới sau khi hợp nhất 4 đơn vị hành chính trải rộng trên diện tích hơn 150 km². Địa hình núi cao, khe sâu chia cắt khiến việc tổ chức đời sống và phát triển kinh tế còn nhiều thách thức, nhưng cũng mở ra những hướng đi phù hợp với điều kiện đặc thù của vùng cao. Hệ thống giao thông vẫn đang từng bước được hoàn thiện; việc đi lại giữa các thôn còn không ít khó khăn, nhưng mỗi cung đường mới mở ra đều mang theo niềm tin và kỳ vọng của bà con.
Có những bản làng nằm lưng chừng núi - nơi nhịp sống còn giữ nhiều nét chậm rãi, bình yên của vùng cao. Vẫn còn những nếp nhà thắp sáng bằng đèn dầu giữa đại ngàn, nhưng ánh sáng ấy không chỉ là sự chắt chiu của hiện tại, mà còn là điểm tựa cho những đổi thay đang đến. Chính từ những khát khao rất đỗi giản dị ấy, ý chí vươn lên đang dần hình thành, trở thành động lực để từng bản làng tự tin bắt nhịp với sự phát triển chung.
Nhìn vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030, có thể thấy những con số được đặt ra không chỉ là mục tiêu, mà còn là xây dựng một lộ trình đi lên với nhiều kỳ vọng mới. Thu nhập bình quân đầu người phấn đấu đạt 75 triệu đồng/năm vào năm 2030 - một đích đến thể hiện rõ khát vọng vươn lên từ nền tảng còn nhiều khó khăn hôm nay. Đó không chỉ là con số mà còn là kỳ vọng về sự đổi thay trong từng nếp nghĩ, cách làm ở vùng cao.
Giữa một vùng đất mà mùa nước đổ làm mê đắm lòng người, tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn hiện vẫn còn hạn chế; nhưng mục tiêu đến năm 2030 đạt khoảng 50% cho thấy nỗ lực từng bước đưa nguồn nước sạch đến với mỗi bản làng. Tỷ lệ lao động qua đào tạo hướng tới 75%, du lịch đặt mục tiêu đón 500.000 lượt khách mỗi năm…
Những chỉ tiêu ấy không chỉ mở ra triển vọng phát triển dịch vụ mà còn tạo thêm cơ hội sinh kế và chuyển dịch cơ cấu lao động cho người dân.
Những con số ấy, khi đặt trong điều kiện của một xã vùng cao còn nhiều thiếu thốn, không chỉ là chỉ tiêu mà còn là những “nấc thang” cụ thể - mỗi bước đi đều đòi hỏi sự kiên trì, cách làm phù hợp và sự chung sức của cả cộng đồng.
Mù Cang Chải - theo tiếng Mông là “đất gỗ khô” - cái tên gợi lên một vùng đất khắc nghiệt, nơi thiên nhiên luôn thử thách ý chí con người, nơi đồng bào từ lâu đã quen với việc chắt chiu từng giọt nước, bám từng triền núi để mưu sinh. Nhưng cũng chính trên nền đất ấy, một luồng gió mới đang lặng lẽ thổi tới, không ồn ào, nhưng đủ để làm chuyển động nếp nghĩ, cách làm và mở ra những hướng đi mới cho cuộc sống hôm nay.
Từ sản xuất nông nghiệp còn manh mún, địa phương đang từng bước chuyển hướng sang phát triển cây dược liệu dưới tán rừng trồng, vừa giữ màu xanh bền vững, vừa tạo thêm sinh kế lâu dài. Những mô hình chăn nuôi, trồng trọt, các sản phẩm OCOP… đang dần hình thành, phù hợp hơn với điều kiện của vùng cao.
Không chỉ có ruộng nương, một chuyển động khác cũng đang diễn ra. Nằm trên trục kết nối các điểm du lịch của khu vực Tây Bắc, Mù Cang Chải dần trở thành điểm trung chuyển của dòng khách từ Sa Pa qua vùng này rồi tiếp tục về phía Tây Nam của Lào Cai.
Từ đó, người dân bắt đầu làm quen với du lịch, với dịch vụ, với những cách làm mới như quảng bá trên môi trường số, thanh toán không dùng tiền mặt… Những bàn chân quen bám đá giờ đang tập làm quen với một hướng đi mới - con đường của hội nhập.
Chuyến đi ngắn ngủi chưa cho tôi đủ thời gian để dừng lại lâu hơn ở một bản làng, để nghe trọn vẹn câu chuyện của một gia đình cụ thể… Nhưng chính những gì chưa kịp thấy hết ấy lại khiến tôi hiểu rằng: phía sau những mùa vàng rực rỡ, phía sau làn mây bảng lảng và những đường viền mềm mại của mùa nước đổ, vẫn còn nhiều điều đang âm thầm diễn ra - cần được lắng nghe, chia sẻ và đồng hành trên chặng đường đi tới.
Phó Chủ tịch UBND xã Giàng A Tạng chia sẻ: “Đảng bộ, chính quyền xã xác định, để thoát nghèo bền vững, trước hết phải khơi dậy nội lực, từng bước thay đổi nhận thức và cách làm trong Nhân dân. Phát triển du lịch được định hướng gắn với tạo sinh kế ổn định, nâng cao chất lượng đời sống; nông nghiệp chuyển dần sang sản xuất hàng hóa; kinh tế rừng được chú trọng theo hướng vừa bảo vệ, vừa khai thác hiệu quả để rừng thực sự nuôi sống bản làng. Cùng với đó, từng bước hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài, bền vững”.
Rời Mù Cang Chải khi mây ngàn như đã kéo hết lên non cao, để lại một khoảng trời trong trẻo, khoáng đạt. Không gian như mở ra rộng hơn, sáng hơn - một cảm giác nhẹ nhõm và tin tưởng giữa đất trời, khiến người ta nghĩ nhiều hơn về những đổi thay đang đến.
Những thửa ruộng bậc thang không chỉ để ngắm mà còn là những nấc thang của một hành trình đi lên bền bỉ. Từ thực tại hôm nay đến những mục tiêu phía trước, mỗi bước tiến đều cần thời gian, sự kiên trì và ý chí vươn lên từ chính mỗi người dân.
Có lẽ, điều cần được nhìn nhận về Mù Cang Chải không chỉ là vẻ đẹp kỳ vĩ của một vùng đất, của mùa nước đổ hay những bậc thang vàng, mà còn là những nỗ lực đang hiện hữu phía sau “tiên cảnh” - để được thấu hiểu, sẻ chia và đồng hành trên đường đi tới một tương lai ấm no, hạnh phúc.
