Nhà văn Ma Văn Kháng: Gừng càng già càng cay

Ở tuổi 87, nhà văn Ma Văn Kháng vừa trở lại với văn đàn với tập truyện ngắn 'Chim trời bay về sau cơn mưa'. Qua tác phẩm, ông vẫn cho thấy dấu ấn văn chương của mình, đúng như kiểu 'gừng càng già càng cay' vậy.

Nhà văn Ma Văn Kháng.

Nhà văn Ma Văn Kháng sinh năm 1936 tại Hà Nội. Ông là một trong những nhà văn nổi bật của nền văn học đương đại Việt Nam nửa sau thế kỷ XX, đặc biệt từ khi bắt đầu thời kỳ Đổi mới. Nhiều tác phẩm có thể đọc đi đọc lại nhiều lần. Những “Mùa lá rụng trong vườn”, “Đồng bạc trắng hoa xòe”, “Mưa mùa hạ”… hay những tập truyện ngắn của ông, đọc lại, vẫn thích vì không chỉ có chuyện mà còn có chữ, có văn.

Với tập sách mới "Chim trời bay về sau cơn mưa", gồm 10 truyện ngắn của nhà văn Ma Văn Kháng với hai đề tài quen thuộc, đã trở thành dấu ấn của tác giả: Miền núi Tây Bắc và những câu chuyện về sự biến chuyển của cảnh vật, con người trong cuộc sống hiện đại. Cuốn sách vừa được NXB Phụ nữ Việt Nam ấn hành và chuẩn bị tham gia Hội sách Hà Nội vào tháng 10 tới.

Ở đề tài miền núi Tây Bắc, những truyện ngắn "Dưới những bóng cau", "Bài ca Trăng sáng", "Hạng A Tráng", "Mùa gặt ở Na Lin", "Vợ chồng Mìn và những đứa con", "Bên bờ suối Vạch" cho thấy cảm hứng bất tận của nhà văn với vùng núi Tây Bắc. Đây là nơi linh giác của ông ngay lập tức được phát động từ lần đầu ông đặt chân đến với sự mê hoặc với thiên nhiên, cảnh vật và con người nơi đây.

Năm truyện ngắn này ghép thành một bức tranh nhiều màu sắc và tuyệt đẹp về giai đoạn cuối những năm kháng chiến chống Mỹ đến tận mới sau giải phóng của mảnh đất Lào Cai (mà tên gọi thân thuộc hơn và từng được sử dụng là Lao Cai). Chọn lựa giai đoạn 1970 - 1980 này, tập truyện như phần nào nhấn vào sự thay đổi, biến động của hoạt động cách mạng cũng như cách nhìn nhận về cuộc sống và thời cuộc của những dân tộc miền núi nơi đây.

Ở mảng đề tài thứ hai, nhà văn Ma Văn Kháng dẫn dắt người đọc vào hành trình ngược không gian và thời gian trong tâm trí những con người đã đi qua một thời xưa cũ. Nơi còn đó một giai đoạn kháng chiến anh hùng, bom đạn khốc liệt của đất nước, ở lại đó những người lính, người con anh dũng đã hy sinh, những nhân tài đất nước giờ chỉ thuộc về miền ký ức.

Tròng trành trong nỗi nhớ là sự cô đơn của những con người đã đi qua tháng năm như ông Nam trong "Thành phố miền biên", người luôn hoang hoải một nỗi nhớ về người bạn, liệt sĩ, nhà văn, nhà báo Bùi Nguyên Khiết; Hay cũng là Nam, người bị bỏ lại sau chiến tranh, mình mang thương tật, bươn chải giữa chốn đô thị tấp nập, thiếu sự ấm áp của tình người trong "Những ngày xa xưa"...

Nhà văn Ma Văn Kháng say mình trong những câu từ khắc tả thiên nhiên hùng vĩ Tây Bắc, cũng như muốn dẫn dụ người đọc vào không gian văn hóa đa sắc màu nơi đây, với những lễ hội hoa ban, lồng tồng, hay những chi tiết nhỏ nhất, khơi lên sự tò mò về trang phục, lao động, huyết tộc và sự bình dị, hoang sơ tuyệt đẹp của con người miền núi. Sau đó, dòng văn của ông lại trầm lắng, u buồn và đượm đầy tiếc nuối khi khơi lên những chiêm nghiệm về cuộc đời trải nhiều thăng trầm, cách con người đối diện với mọi đổi thay, khi thì lạc quan, lúc lại buông xuôi mà uất ức.

Tựu chung vẫn là những niềm hy vọng vào tình người - thứ gắn kết vô hình nhưng lại bền chặt nhất của nhân loại, để con người ta sống tiếp, sống cho trọn đời người.

Nhà văn Ma Văn Kháng từng chia sẻ rằng, ông mang ơn những năm tháng sống và làm việc tại tỉnh miền núi Lào Cai. “Tôi mang ơn những công việc tôi đã làm. Cuộc sống là người thầy lớn. Sống rồi mới viết… Không có cuộc sống thì không có văn chương”, nhà văn chia sẻ.

Các tác phẩm của nhà văn Ma Văn Kháng đã đạt được nhiều giải thưởng văn học và được đông đảo công chúng biết đến do được trích dẫn trong chương trình giảng dạy phổ thông môn Ngữ văn. Ông đã sáng tác hơn 20 tiểu thuyết, gần 200 truyện ngắn, phần lớn lấy cảm hứng từ sử thi và thế sự đời tư, đề cập phần nhiều đến cuộc sống và con người vùng Tây Bắc.

Ông từng đạt nhiều giải thưởng văn học lớn trong nước và quốc tế, tiêu biểu như: Giải thưởng Văn học ASEAN 1998; Giải thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật 2001, Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật 2012.

Theo báo Đại đoàn kết Xem link nguồn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Cổng đăng ký vé trực tuyến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chính thức mở từ 10h ngày 17/11/2026. Để quá trình đăng ký và nhận vé diễn ra thuận lợi, Ban Tổ chức đã giải đáp những câu hỏi thường gặp, từ cách thức đăng ký, thông tin cần chuẩn bị đến quy trình đổi vé cứng và những lưu ý quan trọng dành cho khán giả.

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Văn hóa là cội nguồn bản sắc, cũng là sợi dây gắn kết cộng đồng, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Tại Lào Cai, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa từ mỗi thôn, bản, khu dân cư. Mặt trận Tổ quốc phát huy vai trò cầu nối, tập hợp Nhân dân, khơi dậy ý thức bảo tồn di sản, để văn hóa trở thành nền tảng gắn kết cộng đồng.

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày 13/11, xã Lục Yên tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc điểm tại thôn Át Thượng và ra mắt mô hình khu dân cư “Đoàn kết – an toàn – ấm no – hạnh phúc”. Cùng ngày, xã Bát Xát tổ chức hội diễn văn nghệ quần chúng với sự tham gia của 21 đội.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

fb yt zl tw