Người Mông khai lửa chạm bạc

z6268555059682-ff9b7029612ac16fa0a442e409df7778.jpg

Cứ mỗi dịp tết đến xuân về, không chỉ vui xuân đón tết, tưng bừng mở hội Gầu tào, đồng bào Mông ở Lào Cai còn chuẩn bị một nghi lễ quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của họ - nghi lễ khai lửa chạm bạc đầu xuân.

Người Mông thường cúng tạ thần bếp vào ngày 30 tết. Nghệ nhân Lồ A Cả ở thôn Lao Hàng Chải, xã Hoàng Liên (Sa Pa) cho biết: Lễ cúng do thợ bạc tiến hành, thể hiện sự thành kính, biết ơn tổ nghề chạm bạc đối với vị thần bếp, gắn bó với người thợ trong suốt quá trình hành nghề. Lễ vật gồm 1 con gà trống, 12 nén hương, 12 tấm giấy bản và 2 chén rượu, 2 đôi đũa, 2 bát cơm. Lễ vật đặt lên một cái sàng, để trên thành bếp lò.

vnjvov-cham-khac-sapa-4-10531403122020.jpg
Người Mông làm nghề chạm bạc thường tổ chức khai lửa đầu xuân.

Theo quan niệm của thợ bạc người Mông, chỉ có gà trống mới dùng làm lễ cúng thần bếp, bởi gà trống giống như chiếc đồng hồ báo thức, thúc giục người thợ dậy đốt bếp nhóm lò. Lông của gà trống được người Mông sử dụng làm bộ phận pít-tông của quạt gió trong bễ lò chạm bạc. Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ lễ vật, người chủ lễ sẽ ôm gà trống đứng trước bếp lò tế 3 lần và đọc lời khấn, dâng tế gà. Nội dung lời khấn báo vị thần bếp về mốc thời gian năm cũ đã qua, chuẩn bị đón năm mới, cầu thần bếp phù hộ cho bếp đỏ than hồng, đúc bạc thành công, không bị bỏng tay, bỏng chân, không bị búa đập vào tay, không bị hỏng bạc…

cham-bac-aa.jpg
Trang sức của người Mông.

Ngay sau khi kết thúc lễ cúng sống, gà trống sẽ được cắt tiết và mổ ngay tại bếp lò để chuẩn bị cho lễ cúng chín. Trước khi cúng, nghệ nhân sẽ lần lượt thắp hương tại các vị trí của khu chạm khắc bạc. Theo đó, họ đặt 4 que hương tại 4 chân cột của gian nhà đặt công cụ chạm khắc bạc. Trong chiếc sàng có 12 tấm giấy bản, 2 chén rượu, 2 đôi đũa, 2 bát cơm đã được sắp sẵn đặt tại khu bếp lò. Sau khi đọc bài cúng kết thúc nghi lễ, chủ lễ mang đồ cúng vào nhà và cả gia đình cùng ăn mừng.

Nghi lễ khai lửa chạm bạc đầu xuân là nghi lễ quan trọng trong dịp đầu năm mới của người Mông. Các ngày: mồng 5, mồng 7 hoặc mồng 9 tháng Giêng, gia đình sẽ làm lễ khai lửa. Chủ nhà chuẩn bị 12 nén hương và một ít bạc trắng để thực hiện nổi lửa, lấy may đầu năm. Là 1 trong 2 gia đình còn duy trì nghề chạm bạc ở xã Hoàng Liên, ông Vàng A Đỏa, thôn Lao Chải San 2 chia sẻ: Lễ khai lửa đầu xuân có ý nghĩa quan trọng nhằm thông báo cho các vị thần lửa, thần bếp phù hộ cho việc nung nóng, đúc, chạm bạc được suôn sẻ, thuận lợi. Chủ lò sẽ thực hiện quy trình chế tác như thường lệ mong cầu sự may mắn cả năm, nếu có đơn hàng sớm thì càng may mắn, thuận lợi.

phu-nu-mong-su-dung-nhieu-trang-suc-bac.jpg
Phụ nữ người Mông sử dụng nhiều trang sức bạc.

Người Mông quan niệm mọi sự vật, hiện tượng đều có linh hồn: thần bếp, thần cửa, thần nông… Mỗi vị thần có quyền năng, vai trò riêng để phù hộ, giúp con người đạt được mong ước trong cuộc sống. Nghi lễ khai lửa thờ thần bếp là tín ngưỡng đa thần, thể hiện sự trân trọng, đề cao vị trí vai trò của nghề chạm khắc bạc truyền thống của cộng đồng. Đây cũng là sinh hoạt văn hóa tinh thần có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các nghệ nhân chế tác bạc của người Mông ở Lào Cai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Độc đáo trang phục người Xá Phó ở Lào Cai

Độc đáo trang phục người Xá Phó ở Lào Cai

Cộng đồng người Xá Phó (một nhóm thuộc dân tộc Phù Lá) sinh sống ở những vùng núi cao như xã Mường Bo (tỉnh Lào Cai). Đến nay, người Xá Phó vẫn còn gìn giữ được nét đẹp trong trang phục truyền thống, tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo.

"Gánh” lộc trời sáng mùng Một

"Gánh” lộc trời sáng mùng Một

Tết cổ truyền của người Khơ Mú được gọi là “Mạ chiêngz” với nhiều phong tục, tập quán riêng biệt làm nên bản sắc độc đáo của dân tộc này. Những phong tục, tập quán của người Khơ Mú mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, được người dân gìn giữ và bảo tồn, trong đó tục lấy nước đầu năm mới là một tục lệ đặc sắc có từ lâu đời.

Sẵn sàng cho Lễ hội Đền Ken năm 2026

Sẵn sàng cho Lễ hội Đền Ken năm 2026

Trong không khí những ngày đầu xuân Bính Ngọ, xã Chiềng Ken đang khẩn trương hoàn tất các phần việc phục vụ tổ chức Lễ hội Đền Ken năm 2026. Công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ từ hạ tầng, nội dung chương trình đến phương án đảm bảo an ninh, trật tự.

Xu hướng lì xì online ngày Tết

Xu hướng lì xì online ngày Tết

Giữa nhịp sống hiện đại và làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, phong tục lì xì đầu năm - nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt đang khoác lên mình “chiếc áo mới”. Lì xì online dần trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người dân Lào Cai, đặc biệt là giới trẻ.

Độc đáo phong tục Tết của người Dao tuyển

Độc đáo phong tục Tết của người Dao tuyển

Người Dao tuyển sinh sống ở các xã Bát Xát, Bảo Thắng, Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà và phường Lào Cai. Đồng bào có nghi lễ đón Tết độc đáo và các sinh hoạt văn hóa dân gian giàu tính nghệ thuật, nhân văn và tính giáo dục.

"Dán giấy đỏ" - Dấu ấn tâm linh của người Mông

"Dán giấy đỏ" - Dấu ấn tâm linh của người Mông

Trong kho tàng văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mông có những phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ như “sợi dây” bền chặt kết nối con người với tổ tiên và thế giới tâm linh. Trong đó, tục dán giấy đỏ vào dịp Tết cổ truyền là nghi lễ mang ý nghĩa thiêng liêng, gửi gắm ước vọng về năm mới bình an, may mắn và đủ đầy.

Xách nước rước may vào nhà

Xách nước rước may vào nhà

Giao thừa Tết Bính Ngọ 2026... khi đất trời giao hòa trong vũ điệu mùa xuân, khi pháo hoa bừng sáng góc phố, thắp lên niềm hân hoan trên khắp mọi miền Tổ quốc, ở cao nguyên trắng Bắc Hà, mùa xuân mới cũng dịu dàng gõ cửa từng nếp nhà.

Lì xì Tết - Giữ hồn xưa trong nhịp sống nay

Lì xì Tết - Giữ hồn xưa trong nhịp sống nay

Mỗi độ xuân về, khi không khí đoàn viên lan tỏa trong từng mái nhà, những phong bao lì xì đỏ thắm lại được nâng niu trao tay như một nét văn hóa thân thương. Đó không chỉ là món quà đầu năm, mà còn là lời chúc bình an, là cách các thế hệ trong gia đình gửi gắm yêu thương và tiếp nối những giá trị truyền thống bền lâu.

Cam Đường- Bật sức trẻ chào năm mới

Cam Đường - sức trẻ chào năm mới

Một sức trẻ ngập tràn trong mùa xuân hy vọng, thông điệp đã được gửi gắm trong chương trình Cam Đường Countdown party 2026, diễn ra tại quảng trường phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai.

Sắc xuân Mường Lò

Sắc xuân Mường Lò

Mường Lò - nơi người Thái đã cư trú từ bao đời, mỗi độ xuân về, trong sắc hoa đào mận bung nở, lại bừng lên một sắc xuân rất riêng.

Bảo Thắng tưng bừng chào Xuân

Bảo Thắng tưng bừng chào Xuân

Hòa chung không khí đón mừng năm mới Bính Ngọ 2026, tối 16/2 (tức ngày 29 tháng Chạp năm Ất Tỵ 2025), UBND xã Bảo Thắng tưng bừng tổ chức chương trình nghệ thuật “Mừng Đảng quang vinh – Mừng Xuân Bính Ngọ 2026”.

Đầu năm xông đất nghệ sĩ tuổi Ngọ

Đầu năm xông đất nghệ sĩ tuổi Ngọ

Theo quan niệm dân gian, người tuổi Ngọ thường quý trọng tự do, năng động và tràn đầy năng lượng. Với những văn nghệ sĩ tuổi Ngọ, họ luôn có chất rất riêng. Trong thời khắc đất trời sang xuân, mỗi nghệ sĩ mang một hy vọng, ước mơ về năm mới, nhưng điểm chung giữa những thế hệ là được cống hiến hết mình cho nghệ thuật.

Độc đáo phong tục thờ mía ngày Tết

Độc đáo phong tục thờ mía ngày Tết

Trong tâm thức của người Tày xã Lâm Thượng, Tết Nguyên đán không chỉ là dịp đoàn viên mà còn là thời điểm thiêng liêng để kết nối giữa thế giới thực tại và cội nguồn tiên tổ. Hình ảnh hai cây mía vươn cao hai bên bàn thờ đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng, mang đậm triết lý nhân sinh và lòng hiếu thảo của người dân miền sơn cước.

Giữ hồn Tết cổ truyền trong đời sống hiện đại

Giữ hồn Tết cổ truyền trong đời sống hiện đại

Giữa nhịp sống hiện đại đang len lỏi từng góc phố, từng nếp nhà, không khí Tết ùa về bằng những điều rất đỗi thân quen. Ở Lào Cai, có những gia đình vẫn giữ gìn phong tục, nếp sống truyền thống như cách gìn giữ hồn cốt Tết cổ truyền của dân tộc.

Bếp lửa của người Tày

Bếp lửa của người Tày

Mùa đông giá lạnh, thật thú vị khi được ngồi bên bếp lửa sưởi ấm, uống trà, nướng ngô… Những ngày cuối đông, chúng tôi có dịp về bản ở vùng cao Lào Cai, nghe người già kể chuyện xưa, về nét văn hóa độc đáo giàu bản sắc trong “miền thiêng” không gian nhà sàn truyền thống dân tộc Tày.

Mường Khương: Chương trình nghệ thuật mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026 đầy ấn tượng

Mường Khương: Mường Khương: Chương trình nghệ thuật mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ 2026 đầy ấn tượng

Tối 15/2 (28 Tết), tại sân vận động Trung tâm xã Mường Khương đã diễn ra chương trình nghệ thuật chào đón năm mới với chủ đề: “Sắc Xuân Biên cương - Vững bước theo Đảng”. Dự chương trình có các đồng chí Thường trực Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã cùng đông đảo Nhân dân địa phương.

fb yt zl tw