Người Mông khai lửa chạm bạc

z6268555059682-ff9b7029612ac16fa0a442e409df7778.jpg

Cứ mỗi dịp tết đến xuân về, không chỉ vui xuân đón tết, tưng bừng mở hội Gầu tào, đồng bào Mông ở Lào Cai còn chuẩn bị một nghi lễ quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của họ - nghi lễ khai lửa chạm bạc đầu xuân.

Người Mông thường cúng tạ thần bếp vào ngày 30 tết. Nghệ nhân Lồ A Cả ở thôn Lao Hàng Chải, xã Hoàng Liên (Sa Pa) cho biết: Lễ cúng do thợ bạc tiến hành, thể hiện sự thành kính, biết ơn tổ nghề chạm bạc đối với vị thần bếp, gắn bó với người thợ trong suốt quá trình hành nghề. Lễ vật gồm 1 con gà trống, 12 nén hương, 12 tấm giấy bản và 2 chén rượu, 2 đôi đũa, 2 bát cơm. Lễ vật đặt lên một cái sàng, để trên thành bếp lò.

vnjvov-cham-khac-sapa-4-10531403122020.jpg
Người Mông làm nghề chạm bạc thường tổ chức khai lửa đầu xuân.

Theo quan niệm của thợ bạc người Mông, chỉ có gà trống mới dùng làm lễ cúng thần bếp, bởi gà trống giống như chiếc đồng hồ báo thức, thúc giục người thợ dậy đốt bếp nhóm lò. Lông của gà trống được người Mông sử dụng làm bộ phận pít-tông của quạt gió trong bễ lò chạm bạc. Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ lễ vật, người chủ lễ sẽ ôm gà trống đứng trước bếp lò tế 3 lần và đọc lời khấn, dâng tế gà. Nội dung lời khấn báo vị thần bếp về mốc thời gian năm cũ đã qua, chuẩn bị đón năm mới, cầu thần bếp phù hộ cho bếp đỏ than hồng, đúc bạc thành công, không bị bỏng tay, bỏng chân, không bị búa đập vào tay, không bị hỏng bạc…

cham-bac-aa.jpg
Trang sức của người Mông.

Ngay sau khi kết thúc lễ cúng sống, gà trống sẽ được cắt tiết và mổ ngay tại bếp lò để chuẩn bị cho lễ cúng chín. Trước khi cúng, nghệ nhân sẽ lần lượt thắp hương tại các vị trí của khu chạm khắc bạc. Theo đó, họ đặt 4 que hương tại 4 chân cột của gian nhà đặt công cụ chạm khắc bạc. Trong chiếc sàng có 12 tấm giấy bản, 2 chén rượu, 2 đôi đũa, 2 bát cơm đã được sắp sẵn đặt tại khu bếp lò. Sau khi đọc bài cúng kết thúc nghi lễ, chủ lễ mang đồ cúng vào nhà và cả gia đình cùng ăn mừng.

Nghi lễ khai lửa chạm bạc đầu xuân là nghi lễ quan trọng trong dịp đầu năm mới của người Mông. Các ngày: mồng 5, mồng 7 hoặc mồng 9 tháng Giêng, gia đình sẽ làm lễ khai lửa. Chủ nhà chuẩn bị 12 nén hương và một ít bạc trắng để thực hiện nổi lửa, lấy may đầu năm. Là 1 trong 2 gia đình còn duy trì nghề chạm bạc ở xã Hoàng Liên, ông Vàng A Đỏa, thôn Lao Chải San 2 chia sẻ: Lễ khai lửa đầu xuân có ý nghĩa quan trọng nhằm thông báo cho các vị thần lửa, thần bếp phù hộ cho việc nung nóng, đúc, chạm bạc được suôn sẻ, thuận lợi. Chủ lò sẽ thực hiện quy trình chế tác như thường lệ mong cầu sự may mắn cả năm, nếu có đơn hàng sớm thì càng may mắn, thuận lợi.

phu-nu-mong-su-dung-nhieu-trang-suc-bac.jpg
Phụ nữ người Mông sử dụng nhiều trang sức bạc.

Người Mông quan niệm mọi sự vật, hiện tượng đều có linh hồn: thần bếp, thần cửa, thần nông… Mỗi vị thần có quyền năng, vai trò riêng để phù hộ, giúp con người đạt được mong ước trong cuộc sống. Nghi lễ khai lửa thờ thần bếp là tín ngưỡng đa thần, thể hiện sự trân trọng, đề cao vị trí vai trò của nghề chạm khắc bạc truyền thống của cộng đồng. Đây cũng là sinh hoạt văn hóa tinh thần có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các nghệ nhân chế tác bạc của người Mông ở Lào Cai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phở Việt Nam - Điểm nhấn nổi bật trong sự kiện giao lưu văn hóa và ẩm thực ASEAN tại Phần Lan

Phở Việt Nam - Điểm nhấn nổi bật trong sự kiện giao lưu văn hóa và ẩm thực ASEAN tại Phần Lan

Sự đón nhận nồng nhiệt của bạn bè quốc tế đối với món ăn Việt Nam, đặc biệt là phở một lần nữa khẳng định sức hấp dẫn và giá trị của ẩm thực Việt Nam như một cầu nối văn hóa, góp phần tăng cường giao lưu nhân dân, quảng bá hình ảnh Việt Nam và lan tỏa bản sắc của Cộng đồng ASEAN tại Phần Lan.

Khám phá quần thể lim xanh trên đỉnh Pù Đinh

Khám phá quần thể lim xanh trên đỉnh Pù Đinh

Con đường uốn lượn lên đỉnh Pù Đinh, xã Chiềng Ken trong buổi sớm mùa hè phủ một màu xanh mát. Dưới những tán lim cổ thụ xòe rộng, ánh nắng len qua từng kẽ lá, in vệt sáng lấp lánh trên những bậc đá dẫn vào đền Ken. Trải qua hàng trăm năm, quần thể lim xanh nơi đây vẫn bền bỉ tỏa bóng, trở thành điểm nhấn đặc biệt của Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh - đền Ken cũng là “lá phổi xanh” quý giá giữa vùng đất Chiềng Ken này.

Nơi giữ tiếng mẹ đẻ

Nơi giữ tiếng mẹ đẻ

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị văn hóa đứng trước nguy cơ mai một, có những mái nhà nơi vùng cao vẫn ngày ngày vang lên tiếng Dao, tiếng Giáy, tiếng Mông, tiếng Tày... không phải ở lớp tập huấn, mà trong từng bữa cơm, từng câu chuyện trước bếp lửa.

Lào Cai đưa văn hóa vào chiến lược xúc tiến đầu tư

Lào Cai đưa văn hóa vào chiến lược xúc tiến đầu tư

Không chỉ giới thiệu danh mục dự án, quỹ đất hay các chính sách ưu đãi tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026, Lào Cai còn lựa chọn một "tài sản" đặc biệt để giới thiệu với các nhà đầu tư: bản sắc văn hóa. Những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ đang được tỉnh nhìn nhận như một nguồn lực phát triển mới, mở rộng không gian đầu tư từ du lịch, dịch vụ đến công nghiệp văn hóa, tạo nên sức hấp dẫn khác biệt cho vùng đất cửa ngõ Tây Bắc.

Khám phá Việt Nam trong cuộc phiêu lưu đa giác quan

Khám phá Việt Nam trong cuộc phiêu lưu đa giác quan

Không nằm ở yếu tố đơn lẻ, sức hấp dẫn riêng biệt của điểm đến Việt được làm nên bởi sự hòa quyện từ nhiều lớp trải nghiệm khác nhau, gắn liền với chiều sâu văn hóa bản địa. Từ những phiên chợ vùng cao, lễ hội truyền thống đến các làng nghề lâu đời... tất cả đều được gìn giữ và hiện diện sống động trong đời sống thường nhật.

Justin Bieber, Madonna, Shakira và BTS sẽ biểu diễn giữa giờ trận chung kết World Cup 2026

Justin Bieber, Madonna, Shakira và BTS sẽ biểu diễn giữa giờ trận chung kết World Cup 2026

Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) và tổ chức Global Citizen vừa chính thức công bố ca sĩ Justin Bieber sẽ tham gia chương trình biểu diễn giữa giờ trận chung kết FIFA World Cup 2026. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử World Cup, trận chung kết có chương trình biểu diễn giữa giờ theo mô hình của sự kiện Super Bowl.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại phường Nghĩa Lộ

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại phường Nghĩa Lộ

Sáng 9/7, Đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai do bà Lê Thị Hồng Vân - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn, đã làm việc với UBND phường Nghĩa Lộ về việc thực hiện các quy định của pháp luật và công tác quản lý nhà nước đối với hệ thống thiết chế văn hóa trên địa bàn. 

Khi họa tiết kể chuyện nhân sinh

Khi họa tiết kể chuyện nhân sinh

Không chỉ là trang phục mặc hằng ngày, bộ y phục của đồng bào Dao Đỏ như một cuốn “nhật ký” bằng hình ảnh, nơi lưu giữ lịch sử, văn hóa tộc người. Qua từng đường kim mũi chỉ, những họa tiết hoa văn như những lời kể thầm lặng về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên; gửi gắm khát vọng về cuộc sống bình yên, hạnh phúc, đồng thời tôn vinh đôi bàn tay khéo léo và tâm hồn rộng mở của người phụ nữ vùng cao.

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Chiều 6/7, UBND phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai đã tổ chức phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) phường Âu Lâu trên phạm vi toàn quốc nhằm lựa chọn biểu trưng chính thức đại diện cho hình ảnh, bản sắc và khát vọng phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai vừa ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa, quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh nhằm triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2025 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, phát huy vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển.

fb yt zl tw