Mạng xã hội đang trở thành "không gian văn hoá mới" của người Việt

Sự bùng nổ của các nền tảng số đang mở ra những “không gian văn hoá mới", nơi người Việt không chỉ giải trí mà còn tái hiện ký ức tập thể, gắn kết cộng đồng và định hình thói quen tiêu dùng. Từ YouTube đến Zalo, Cốc Cốc, TikTok hay Spotify, mỗi nền tảng đều góp phần tạo nên một bức tranh văn hoá số đa chiều.

YouTube trở thành “phòng khách số”

Tại buổi lễ trao giải YouTube Works Awards Việt Nam 2025 vừa diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh, hàng trăm lãnh đạo thương hiệu và chuyên gia tiếp thị đã cùng nhìn lại những chiến dịch quảng cáo ấn tượng trên nền tảng video lớn nhất thế giới. Sự kiện không chỉ dừng ở việc vinh danh thành công trong kinh doanh mà còn gợi mở câu hỏi: Vì sao YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt?

Mạng xã hội đang trở thành không gian văn hoá mới của người Việt.
Mạng xã hội đang trở thành không gian văn hoá mới của người Việt.

Câu trả lời phần nào nằm ở sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận nội dung. Theo đó, hiện có hơn 33 triệu người Việt xem YouTube trên tivi trung bình hơn bốn giờ mỗi ngày. Điều này cho thấy, YouTube không còn chỉ là ứng dụng cá nhân trên điện thoại mà đã "bước" hẳn vào phòng khách, trở thành nơi cả gia đình cùng thưởng thức giải trí, học hỏi và chia sẻ. Hình ảnh đó tái hiện vai trò từng thuộc về truyền hình, nhưng nay mang tính tương tác hai chiều: Mỗi người vừa là khán giả, vừa có thể là người tạo ra xu hướng.

Ở tính tương tác ấy, YouTube trở thành một dạng “phòng khách mở”, nơi những câu chuyện văn hoá được thảo luận, lan toả và biến thành hành vi tiêu dùng. Cụ thể, ca sĩ Hòa Minzy có thể khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt. Thương hiệu Kinh Đô Mooncake tái hiện ký ức đoàn viên mùa Trung thu, khiến người xem không chỉ xúc động mà còn sẵn sàng tìm mua sản phẩm. Chính vì vậy, sự gắn kết văn hoá không còn dừng lại ở trải nghiệm cảm xúc mà trực tiếp tác động đến lựa chọn tiêu dùng của cộng đồng.

Ca sĩ Hòa Minzy khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt.
Ca sĩ Hòa Minzy khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt.

Theo nghiên cứu của Kantar Media năm 2024, quảng cáo trên YouTube tại Việt Nam đạt tỷ suất hoàn vốn (ROI - Return on Investment) cao gấp 2,9 lần truyền hình truyền thống và vượt ít nhất 1,2 lần so với các mạng xã hội khác. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào hiệu quả kinh tế thì chưa đủ, điều quan trọng là YouTube đã biến những khoảnh khắc văn hoá - từ âm nhạc, lễ hội cho đến đời sống gia đình thành nguồn lực bền vững để thương hiệu kết nối với cộng đồng.

Thành công của YouTube tại Việt Nam vì thế không đơn thuần nhờ công nghệ hay lượng người dùng lớn mà ở chỗ nền tảng này đã chiếm lĩnh được một phần đời sống văn hoá, tái hiện không khí đoàn tụ và gắn kết vốn là giá trị truyền thống.

Bức tranh đa tầng của văn hoá số

Trong khi YouTube đóng vai trò như một “phòng khách số”, các nền tảng khác cũng đang kiến tạo những không gian văn hoá riêng biệt. Zalo và Facebook nhiều lần biến bảng tin thành quảng trường online trong những dịp lễ hội. Cụ thể, chiến dịch “Tự hào Việt Nam” với avatar và khung ảnh đỏ sao vàng phủ khắp bảng tin dịp Quốc khánh đã chứng minh mạng xã hội có thể tạo nên lễ hội tinh thần gắn kết hàng triệu người.

YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt.
YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt.

Dữ liệu tìm kiếm từ Cốc Cốc cũng cho thấy, sự quan tâm đặc biệt của người dùng tới các lễ hội truyền thống như Tết Nguyên đán, Trung thu, Giỗ Tổ Hùng Vương. “Xu hướng tìm kiếm về lễ hội chứng minh internet không làm mất đi bản sắc mà trở thành nơi lưu giữ và làm mới truyền thống”, ông Nguyễn Vũ Anh, Tổng giám đốc Cốc Cốc nhận định.

TikTok lại nổi bật như một sân khấu đại chúng của giới trẻ. Các trào lưu nhảy, cover nhạc hay clip ẩm thực đường phố không chỉ tạo niềm vui giải trí mà còn định hình ngôn ngữ, phong cách sống của một thế hệ. Đặc biệt, ngày càng nhiều nhà sáng tạo trẻ đưa ca dao, hát quan họ hay nhạc cụ dân tộc vào video ngắn, biến những giá trị tưởng chừng xa lạ với Gen Z trở nên gần gũi.

Theo khảo sát của We Are Social năm 2025, hơn 70% Gen Z Việt Nam từng học một kỹ năng mới trên TikTok, từ nấu ăn, may vá đến nghệ thuật trình diễn, minh chứng cho việc nền tảng này đang trở thành một lớp học văn hoá mở.

Zalo biến thành "quảng trường online" khi các cờ đỏ sao vàng tràn ngập trên trang cá nhân người dùng.
Zalo biến thành "quảng trường online" khi các cờ đỏ sao vàng tràn ngập trên trang cá nhân người dùng.

Không gian văn hoá số còn lan rộng sang âm nhạc và thương mại. Spotify và Apple Music đang giúp nhạc Việt từ những dự án indie (độc lập, tự do sáng tạo ngoài khuôn khổ hãng đĩa lớn) cho đến nhạc dân gian phối khí hiện đại tiếp cận thị trường toàn cầu, đồng thời thay đổi thói quen nghe nhạc của hàng triệu người.

Trong khi đó, Shopee Live và TikTok Shop đã biến livestream bán hàng thành một dạng “chợ phiên online”, nơi người mua và người bán trò chuyện trực tiếp. Theo bình luận của GS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thương mại điện tử Việt Nam không chỉ là dòng chảy kinh tế mà còn là một hình thức tái tạo văn hoá giao thương truyền thống, nơi cộng đồng vẫn là trung tâm.

Thống kê của Cốc cốc về lượt tìm kếm những bài hát quốc ca, tình yêu quê hương đất nước của giới trẻ.
Thống kê của Cốc cốc về lượt tìm kếm những bài hát quốc ca, tình yêu quê hương đất nước của giới trẻ.

Nhìn tổng thể, mỗi nền tảng đang nắm giữ một mảnh ghép: YouTube là "phòng khách số", Zalo và Facebook là "quảng trường cộng đồng", TikTok là "sân khấu đường phố", Spotify là "phòng trà âm nhạc trực tuyến", còn các sàn thương mại điện tử là "chợ phiên online". Khi đặt cạnh nhau, những mảnh ghép này phác hoạ một bức tranh văn hoá số đa tầng, trong đó văn hoá Việt không mất đi mà đang tái sinh mạnh mẽ, gắn kết hơn và lan toả sâu rộng hơn bao giờ hết.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

145 triệu dữ liệu hộ tịch: Bước tiến trong xây dựng Chính phủ số

145 triệu dữ liệu hộ tịch: Bước tiến trong xây dựng Chính phủ số

Hơn 145 triệu dữ liệu hộ tịch điện tử đã được ghi nhận, trong đó 78,8 triệu dữ liệu được đối soát, đồng bộ thành công với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Kết quả này góp phần hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất, từng bước đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Bảo vệ thành quả cách mạng trên không gian mạng

Bảo vệ thành quả cách mạng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới tạo ra cơ sở lý luận và thực tiễn rất quan trọng để tiếp cận nhiệm vụ bảo vệ thành quả cách mạng trong môi trường số theo tư duy mới: Chuyển từ nặng về quản lý thông tin sang chủ động dẫn dắt nhận thức xã hội.

Từ văn phòng số đến HĐND điện tử

Từ văn phòng số đến HĐND điện tử

Với vai trò là cơ quan tham mưu, giúp việc cho Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh đang từng bước đổi mới phương thức làm việc, chuyển dịch từ mô hình truyền thống sang môi trường số. Đây là nền tảng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng tham mưu, phục vụ hoạt động của cơ quan dân cử, hướng tới xây dựng HĐND điện tử.

Nối “sóng” với non ngàn

Nối “sóng” với non ngàn

Giữa núi rừng trùng điệp, nơi những con đường quanh co men theo sườn núi, có những người thợ viễn thông ngày ngày vượt đèo, băng dốc để giữ cho mạch thông tin không gián đoạn. Họ lặng lẽ mang sóng đến những bản làng xa xôi, nối nhịp sống vùng cao với thế giới số bằng tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy với công việc.

Hội thảo chuyên đề phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số của Lào Cai

Hội thảo chuyên đề phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số của Lào Cai

Chiều 23/10, tại Trường Chính trị tỉnh Lào Cai, Học viện Chính trị khu vực I phối hợp với Tỉnh ủy Lào Cai tổ chức hội thảo chuyên đề ngoại khóa về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số của tỉnh, vai trò của chính quyền địa phương hai cấp dành cho lớp Cao cấp lý luận chính trị hệ không tập trung K72.B04 Tỉnh ủy Lào Cai, khóa học 2025 - 2027.

Nâng cao năng lực số cộng đồng

Nâng cao năng lực số cộng đồng

Từ truyền đạt thông tin, triển khai nhiệm vụ đến nắm tình hình dân cư, phương thức làm việc ở thôn, tổ dân phố đang từng bước đổi mới nhờ ứng dụng công nghệ số. Sự chuyển biến bắt đầu từ tinh thần chủ động học hỏi của mỗi cán bộ, góp phần nâng cao hiệu quả công việc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện tổ chức bộ máy được sắp xếp tinh gọn.

Đầu tư đúng chỗ, tránh trùng lặp, lãng phí

Đầu tư đúng chỗ, tránh trùng lặp, lãng phí

Trong quá trình đẩy mạnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Lào Cai đang chuyển mạnh từ tư duy “có dự án” sang yêu cầu “có sản phẩm, có hiệu quả”. Việc rà soát, đối chiếu các nhiệm vụ với nền tảng số dùng chung quốc gia đang giúp tỉnh nhận diện những nội dung trùng lặp, kịp thời điều chỉnh hướng đầu tư để từ đó sử dụng nguồn lực tập trung, tránh dàn trải, chồng chéo và lãng phí.

Tà Xi Láng nỗ lực đưa công nghệ số về bản

Tà Xi Láng nỗ lực đưa công nghệ số về bản

Từ việc đến từng hộ dân hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng đến phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng, xã Tà Xi Láng đang từng bước phổ cập kỹ năng số, giúp người dân vùng cao tiếp cận các tiện ích công nghệ, phục vụ thiết thực đời sống và sản xuất.

Chợ phiên trong thời đại số

Chợ phiên trong thời đại số

Mấy mươi năm gắn bó với Mù Cang Chải và phiên chợ vùng cao, giờ đây anh Nguyễn Trung Thành không ngồi đợi khách ghé mua hàng mà trải thổ cẩm, bày mật ong rừng, chè dây, ớt gió, mấy xấp vải thêu tay... và dựng chiếc chân kẹp điện thoại nhỏ bằng nhựa để quảng bá hàng online.

Để chuyển đổi số “bén rễ” từ cơ sở

Để chuyển đổi số “bén rễ” từ cơ sở

Thời gian qua, xã Bảo Ái tích cực đưa công nghệ về từng ngõ xóm, giúp người dân tiếp cận tri thức số bằng những cách gần gũi, dễ thực hiện. Từ mô hình “Thôn số” Đoàn Kết, địa phương lựa chọn cách làm bắt đầu từ nơi gần dân nhất, lấy hạ tầng làm nền tảng, kỹ năng số làm cầu nối và nhu cầu thực tế của người dân làm thước đo.

fb yt zl tw