Mạng xã hội đang trở thành "không gian văn hoá mới" của người Việt

Sự bùng nổ của các nền tảng số đang mở ra những “không gian văn hoá mới", nơi người Việt không chỉ giải trí mà còn tái hiện ký ức tập thể, gắn kết cộng đồng và định hình thói quen tiêu dùng. Từ YouTube đến Zalo, Cốc Cốc, TikTok hay Spotify, mỗi nền tảng đều góp phần tạo nên một bức tranh văn hoá số đa chiều.

YouTube trở thành “phòng khách số”

Tại buổi lễ trao giải YouTube Works Awards Việt Nam 2025 vừa diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh, hàng trăm lãnh đạo thương hiệu và chuyên gia tiếp thị đã cùng nhìn lại những chiến dịch quảng cáo ấn tượng trên nền tảng video lớn nhất thế giới. Sự kiện không chỉ dừng ở việc vinh danh thành công trong kinh doanh mà còn gợi mở câu hỏi: Vì sao YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt?

Mạng xã hội đang trở thành không gian văn hoá mới của người Việt.
Mạng xã hội đang trở thành không gian văn hoá mới của người Việt.

Câu trả lời phần nào nằm ở sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận nội dung. Theo đó, hiện có hơn 33 triệu người Việt xem YouTube trên tivi trung bình hơn bốn giờ mỗi ngày. Điều này cho thấy, YouTube không còn chỉ là ứng dụng cá nhân trên điện thoại mà đã "bước" hẳn vào phòng khách, trở thành nơi cả gia đình cùng thưởng thức giải trí, học hỏi và chia sẻ. Hình ảnh đó tái hiện vai trò từng thuộc về truyền hình, nhưng nay mang tính tương tác hai chiều: Mỗi người vừa là khán giả, vừa có thể là người tạo ra xu hướng.

Ở tính tương tác ấy, YouTube trở thành một dạng “phòng khách mở”, nơi những câu chuyện văn hoá được thảo luận, lan toả và biến thành hành vi tiêu dùng. Cụ thể, ca sĩ Hòa Minzy có thể khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt. Thương hiệu Kinh Đô Mooncake tái hiện ký ức đoàn viên mùa Trung thu, khiến người xem không chỉ xúc động mà còn sẵn sàng tìm mua sản phẩm. Chính vì vậy, sự gắn kết văn hoá không còn dừng lại ở trải nghiệm cảm xúc mà trực tiếp tác động đến lựa chọn tiêu dùng của cộng đồng.

Ca sĩ Hòa Minzy khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt.
Ca sĩ Hòa Minzy khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt.

Theo nghiên cứu của Kantar Media năm 2024, quảng cáo trên YouTube tại Việt Nam đạt tỷ suất hoàn vốn (ROI - Return on Investment) cao gấp 2,9 lần truyền hình truyền thống và vượt ít nhất 1,2 lần so với các mạng xã hội khác. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào hiệu quả kinh tế thì chưa đủ, điều quan trọng là YouTube đã biến những khoảnh khắc văn hoá - từ âm nhạc, lễ hội cho đến đời sống gia đình thành nguồn lực bền vững để thương hiệu kết nối với cộng đồng.

Thành công của YouTube tại Việt Nam vì thế không đơn thuần nhờ công nghệ hay lượng người dùng lớn mà ở chỗ nền tảng này đã chiếm lĩnh được một phần đời sống văn hoá, tái hiện không khí đoàn tụ và gắn kết vốn là giá trị truyền thống.

Bức tranh đa tầng của văn hoá số

Trong khi YouTube đóng vai trò như một “phòng khách số”, các nền tảng khác cũng đang kiến tạo những không gian văn hoá riêng biệt. Zalo và Facebook nhiều lần biến bảng tin thành quảng trường online trong những dịp lễ hội. Cụ thể, chiến dịch “Tự hào Việt Nam” với avatar và khung ảnh đỏ sao vàng phủ khắp bảng tin dịp Quốc khánh đã chứng minh mạng xã hội có thể tạo nên lễ hội tinh thần gắn kết hàng triệu người.

YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt.
YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt.

Dữ liệu tìm kiếm từ Cốc Cốc cũng cho thấy, sự quan tâm đặc biệt của người dùng tới các lễ hội truyền thống như Tết Nguyên đán, Trung thu, Giỗ Tổ Hùng Vương. “Xu hướng tìm kiếm về lễ hội chứng minh internet không làm mất đi bản sắc mà trở thành nơi lưu giữ và làm mới truyền thống”, ông Nguyễn Vũ Anh, Tổng giám đốc Cốc Cốc nhận định.

TikTok lại nổi bật như một sân khấu đại chúng của giới trẻ. Các trào lưu nhảy, cover nhạc hay clip ẩm thực đường phố không chỉ tạo niềm vui giải trí mà còn định hình ngôn ngữ, phong cách sống của một thế hệ. Đặc biệt, ngày càng nhiều nhà sáng tạo trẻ đưa ca dao, hát quan họ hay nhạc cụ dân tộc vào video ngắn, biến những giá trị tưởng chừng xa lạ với Gen Z trở nên gần gũi.

Theo khảo sát của We Are Social năm 2025, hơn 70% Gen Z Việt Nam từng học một kỹ năng mới trên TikTok, từ nấu ăn, may vá đến nghệ thuật trình diễn, minh chứng cho việc nền tảng này đang trở thành một lớp học văn hoá mở.

Zalo biến thành "quảng trường online" khi các cờ đỏ sao vàng tràn ngập trên trang cá nhân người dùng.
Zalo biến thành "quảng trường online" khi các cờ đỏ sao vàng tràn ngập trên trang cá nhân người dùng.

Không gian văn hoá số còn lan rộng sang âm nhạc và thương mại. Spotify và Apple Music đang giúp nhạc Việt từ những dự án indie (độc lập, tự do sáng tạo ngoài khuôn khổ hãng đĩa lớn) cho đến nhạc dân gian phối khí hiện đại tiếp cận thị trường toàn cầu, đồng thời thay đổi thói quen nghe nhạc của hàng triệu người.

Trong khi đó, Shopee Live và TikTok Shop đã biến livestream bán hàng thành một dạng “chợ phiên online”, nơi người mua và người bán trò chuyện trực tiếp. Theo bình luận của GS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thương mại điện tử Việt Nam không chỉ là dòng chảy kinh tế mà còn là một hình thức tái tạo văn hoá giao thương truyền thống, nơi cộng đồng vẫn là trung tâm.

Thống kê của Cốc cốc về lượt tìm kếm những bài hát quốc ca, tình yêu quê hương đất nước của giới trẻ.
Thống kê của Cốc cốc về lượt tìm kếm những bài hát quốc ca, tình yêu quê hương đất nước của giới trẻ.

Nhìn tổng thể, mỗi nền tảng đang nắm giữ một mảnh ghép: YouTube là "phòng khách số", Zalo và Facebook là "quảng trường cộng đồng", TikTok là "sân khấu đường phố", Spotify là "phòng trà âm nhạc trực tuyến", còn các sàn thương mại điện tử là "chợ phiên online". Khi đặt cạnh nhau, những mảnh ghép này phác hoạ một bức tranh văn hoá số đa tầng, trong đó văn hoá Việt không mất đi mà đang tái sinh mạnh mẽ, gắn kết hơn và lan toả sâu rộng hơn bao giờ hết.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Hoàng Giang: Khẩn trương, quyết liệt đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Hoàng Giang: Khẩn trương, quyết liệt đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng

Chiều 9/9, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh đã chủ trì buổi làm việc về tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị trong các cơ quan Đảng.

Lào Cai thống nhất nhiệm vụ, lộ trình và kế hoạch triển khai thí điểm chuyển đổi số xây dựng mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa"

Lào Cai thống nhất nhiệm vụ, lộ trình và kế hoạch triển khai thí điểm chuyển đổi số xây dựng mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa"

Sáng 8/9, UBND tỉnh Lào Cai và Công ty Cổ phần Tập đoàn Công nghệ CMC tổ chức buổi làm việc thống nhất nhiệm vụ, lộ trình và kế hoạch triển khai thí điểm chuyển đổi số trong xây dựng mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" tại phường Lào Cai và xã Trấn Yên.

Chuyển đổi số mở rộng không gian phát triển du lịch Bắc Hà

Chuyển đổi số mở rộng không gian phát triển du lịch Bắc Hà

Khi xu hướng du lịch trực tuyến lên ngôi, chuyển đổi số chính là chìa khóa nâng cao sức cạnh tranh của các điểm đến. Với Bắc Hà - vùng đất giàu bản sắc văn hóa và cảnh quan thiên nhiên độc đáo, công nghệ số đang trở thành cầu nối đắc lực giúp quảng bá hình ảnh, mở rộng thị trường, kết nối du khách với các sản phẩm và dịch vụ du lịch bản địa. 

8 "bài toán" lớn và khát vọng tăng trưởng hai con số

8 "bài toán" lớn và khát vọng tăng trưởng hai con số

Từ tài nguyên, cửa khẩu, nông nghiệp, du lịch đến dữ liệu và nguồn nhân lực, tỉnh lựa chọn 8 "bài toán" lớn nhằm xác định đúng "điểm nghẽn", tìm lời giải khả thi, tạo ra sản phẩm ứng dụng và đo đếm bằng hiệu quả thực tế, qua đó, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026 - 2030.

Sa Pa khánh thành tháp đồng hồ biểu tượng, đưa Kiosk số và Wifi công cộng vào phục vụ du khách

Sa Pa khánh thành tháp đồng hồ biểu tượng, đưa Kiosk số và Wifi công cộng vào phục vụ du khách

Sáng 3/9, UBND phường Sa Pa tổ chức khánh thành công trình biểu tượng tháp đồng hồ tại nút giao đường Xuân Viên - Ngũ Chỉ Sơn, đồng thời cắt băng khai trương công trình Kiosk số và Wifi công cộng. Đây là những công trình góp phần chỉnh trang đô thị, tạo điểm nhấn kiến trúc và từng bước hình thành các tiện ích đô thị thông minh tại Sa Pa.

Từng bước tạo lập hệ sinh thái dữ liệu

Từng bước tạo lập hệ sinh thái dữ liệu

Chuyển đổi số đang mở ra một phương thức quản trị mới, trong đó dữ liệu trở thành nền tảng, công nghệ trở thành “đòn bẩy”, kết quả và sự hài lòng của người dân trở thành thước đo. Từ đổi mới điều hành, giải quyết thủ tục hành chính đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), bộ chỉ số đo lường hiệu suất công việc (KPI) và xây dựng hệ sinh thái dữ liệu, Lào Cai đang cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57 bằng những cách làm thiết thực, từng bước nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy.

Lào Cai tham dự Hội nghị trực tuyến tập huấn chuyên đề về ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển kinh tế số

Lào Cai tham dự Hội nghị trực tuyến tập huấn chuyên đề về ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển kinh tế số

Chiều 27/8, Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị tập huấn chuyên đề về ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển kinh tế số. Hội nghị nằm trong khuôn khổ nội dung hợp tác giữa Thành ủy Hà Nội và Tỉnh ủy Lào Cai, được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại điểm cầu chính tại Hội trường Thành ủy Hà Nội.

Kỳ 2: Dựng “lá chắn số” cho người cao tuổi

Bảo vệ người cao tuổi trước “ma trận” lừa đảo trên không gian mạng Kỳ 2: Dựng “lá chắn số” cho người cao tuổi

Sau những chiếc bẫy lừa đảo được phơi bày ở kỳ 1, câu hỏi không chỉ là làm sao cảnh báo người cao tuổi, mà làm sao giúp họ đủ kỹ năng để tự bảo vệ mình. Tại Lào Cai, từ cơ sở, gia đình đến tổ chức Hội đang hình thành nhiều lớp “lá chắn số”, trong đó có những cách làm đã giúp ngăn chặn hàng chục vụ lừa đảo ngay từ đầu.

Kỳ 1: Người cao tuổi trước “ma trận” lừa đảo trên không gian mạng

Bảo vệ người cao tuổi trước “ma trận” lừa đảo trên không gian mạng Kỳ 1: Người cao tuổi trước “ma trận” lừa đảo trên không gian mạng

Những cuộc gọi giả danh công an, ngân hàng, bảo hiểm; những yêu cầu thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến hay thông báo “vướng án hình sự” đang được sử dụng để đánh vào tâm lý người cao tuổi. Dù nhiều hình thức đã được cảnh báo, hàng loạt nạn nhân vẫn mắc bẫy, để lại những hậu quả nặng nề về tài sản và cuộc sống gia đình.

fb yt zl tw