Mạng xã hội đang trở thành "không gian văn hoá mới" của người Việt

Sự bùng nổ của các nền tảng số đang mở ra những “không gian văn hoá mới", nơi người Việt không chỉ giải trí mà còn tái hiện ký ức tập thể, gắn kết cộng đồng và định hình thói quen tiêu dùng. Từ YouTube đến Zalo, Cốc Cốc, TikTok hay Spotify, mỗi nền tảng đều góp phần tạo nên một bức tranh văn hoá số đa chiều.

YouTube trở thành “phòng khách số”

Tại buổi lễ trao giải YouTube Works Awards Việt Nam 2025 vừa diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh, hàng trăm lãnh đạo thương hiệu và chuyên gia tiếp thị đã cùng nhìn lại những chiến dịch quảng cáo ấn tượng trên nền tảng video lớn nhất thế giới. Sự kiện không chỉ dừng ở việc vinh danh thành công trong kinh doanh mà còn gợi mở câu hỏi: Vì sao YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt?

Mạng xã hội đang trở thành không gian văn hoá mới của người Việt.
Mạng xã hội đang trở thành không gian văn hoá mới của người Việt.

Câu trả lời phần nào nằm ở sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận nội dung. Theo đó, hiện có hơn 33 triệu người Việt xem YouTube trên tivi trung bình hơn bốn giờ mỗi ngày. Điều này cho thấy, YouTube không còn chỉ là ứng dụng cá nhân trên điện thoại mà đã "bước" hẳn vào phòng khách, trở thành nơi cả gia đình cùng thưởng thức giải trí, học hỏi và chia sẻ. Hình ảnh đó tái hiện vai trò từng thuộc về truyền hình, nhưng nay mang tính tương tác hai chiều: Mỗi người vừa là khán giả, vừa có thể là người tạo ra xu hướng.

Ở tính tương tác ấy, YouTube trở thành một dạng “phòng khách mở”, nơi những câu chuyện văn hoá được thảo luận, lan toả và biến thành hành vi tiêu dùng. Cụ thể, ca sĩ Hòa Minzy có thể khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt. Thương hiệu Kinh Đô Mooncake tái hiện ký ức đoàn viên mùa Trung thu, khiến người xem không chỉ xúc động mà còn sẵn sàng tìm mua sản phẩm. Chính vì vậy, sự gắn kết văn hoá không còn dừng lại ở trải nghiệm cảm xúc mà trực tiếp tác động đến lựa chọn tiêu dùng của cộng đồng.

Ca sĩ Hòa Minzy khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt.
Ca sĩ Hòa Minzy khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt.

Theo nghiên cứu của Kantar Media năm 2024, quảng cáo trên YouTube tại Việt Nam đạt tỷ suất hoàn vốn (ROI - Return on Investment) cao gấp 2,9 lần truyền hình truyền thống và vượt ít nhất 1,2 lần so với các mạng xã hội khác. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào hiệu quả kinh tế thì chưa đủ, điều quan trọng là YouTube đã biến những khoảnh khắc văn hoá - từ âm nhạc, lễ hội cho đến đời sống gia đình thành nguồn lực bền vững để thương hiệu kết nối với cộng đồng.

Thành công của YouTube tại Việt Nam vì thế không đơn thuần nhờ công nghệ hay lượng người dùng lớn mà ở chỗ nền tảng này đã chiếm lĩnh được một phần đời sống văn hoá, tái hiện không khí đoàn tụ và gắn kết vốn là giá trị truyền thống.

Bức tranh đa tầng của văn hoá số

Trong khi YouTube đóng vai trò như một “phòng khách số”, các nền tảng khác cũng đang kiến tạo những không gian văn hoá riêng biệt. Zalo và Facebook nhiều lần biến bảng tin thành quảng trường online trong những dịp lễ hội. Cụ thể, chiến dịch “Tự hào Việt Nam” với avatar và khung ảnh đỏ sao vàng phủ khắp bảng tin dịp Quốc khánh đã chứng minh mạng xã hội có thể tạo nên lễ hội tinh thần gắn kết hàng triệu người.

YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt.
YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt.

Dữ liệu tìm kiếm từ Cốc Cốc cũng cho thấy, sự quan tâm đặc biệt của người dùng tới các lễ hội truyền thống như Tết Nguyên đán, Trung thu, Giỗ Tổ Hùng Vương. “Xu hướng tìm kiếm về lễ hội chứng minh internet không làm mất đi bản sắc mà trở thành nơi lưu giữ và làm mới truyền thống”, ông Nguyễn Vũ Anh, Tổng giám đốc Cốc Cốc nhận định.

TikTok lại nổi bật như một sân khấu đại chúng của giới trẻ. Các trào lưu nhảy, cover nhạc hay clip ẩm thực đường phố không chỉ tạo niềm vui giải trí mà còn định hình ngôn ngữ, phong cách sống của một thế hệ. Đặc biệt, ngày càng nhiều nhà sáng tạo trẻ đưa ca dao, hát quan họ hay nhạc cụ dân tộc vào video ngắn, biến những giá trị tưởng chừng xa lạ với Gen Z trở nên gần gũi.

Theo khảo sát của We Are Social năm 2025, hơn 70% Gen Z Việt Nam từng học một kỹ năng mới trên TikTok, từ nấu ăn, may vá đến nghệ thuật trình diễn, minh chứng cho việc nền tảng này đang trở thành một lớp học văn hoá mở.

Zalo biến thành "quảng trường online" khi các cờ đỏ sao vàng tràn ngập trên trang cá nhân người dùng.
Zalo biến thành "quảng trường online" khi các cờ đỏ sao vàng tràn ngập trên trang cá nhân người dùng.

Không gian văn hoá số còn lan rộng sang âm nhạc và thương mại. Spotify và Apple Music đang giúp nhạc Việt từ những dự án indie (độc lập, tự do sáng tạo ngoài khuôn khổ hãng đĩa lớn) cho đến nhạc dân gian phối khí hiện đại tiếp cận thị trường toàn cầu, đồng thời thay đổi thói quen nghe nhạc của hàng triệu người.

Trong khi đó, Shopee Live và TikTok Shop đã biến livestream bán hàng thành một dạng “chợ phiên online”, nơi người mua và người bán trò chuyện trực tiếp. Theo bình luận của GS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thương mại điện tử Việt Nam không chỉ là dòng chảy kinh tế mà còn là một hình thức tái tạo văn hoá giao thương truyền thống, nơi cộng đồng vẫn là trung tâm.

Thống kê của Cốc cốc về lượt tìm kếm những bài hát quốc ca, tình yêu quê hương đất nước của giới trẻ.
Thống kê của Cốc cốc về lượt tìm kếm những bài hát quốc ca, tình yêu quê hương đất nước của giới trẻ.

Nhìn tổng thể, mỗi nền tảng đang nắm giữ một mảnh ghép: YouTube là "phòng khách số", Zalo và Facebook là "quảng trường cộng đồng", TikTok là "sân khấu đường phố", Spotify là "phòng trà âm nhạc trực tuyến", còn các sàn thương mại điện tử là "chợ phiên online". Khi đặt cạnh nhau, những mảnh ghép này phác hoạ một bức tranh văn hoá số đa tầng, trong đó văn hoá Việt không mất đi mà đang tái sinh mạnh mẽ, gắn kết hơn và lan toả sâu rộng hơn bao giờ hết.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chuyển đổi số – đòn bẩy nâng cao chất lượng công tác thanh tra

Chuyển đổi số – đòn bẩy nâng cao chất lượng công tác thanh tra

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu về chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ ngày càng cao, Thanh tra tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào hoạt động chuyên môn, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác chỉ đạo, điều hành, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra.

Lào Cai hướng tới mô hình “Văn phòng Tỉnh ủy số”

Lào Cai hướng tới mô hình “Văn phòng Tỉnh ủy số”

Trước yêu cầu nâng cao chất lượng tham mưu, tổng hợp và phục vụ, Văn phòng Tỉnh ủy Lào Cai triển khai xây dựng mô hình “Văn phòng Tỉnh ủy số” theo hướng đồng bộ, hiện đại. Đây không chỉ là bước chuyển trong ứng dụng công nghệ, còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức làm việc, tổ chức dữ liệu và điều hành, nhằm bảo đảm thông tin kịp thời, chính xác, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong giai đoạn mới.

Đoàn công tác Sở Nội vụ tỉnh Lào Cai kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ tại xã Trịnh Tường

Đoàn công tác Sở Nội vụ tỉnh Lào Cai kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ tại xã Trịnh Tường

Ngày 20/4, Đoàn công tác của Sở Nội vụ tỉnh Lào Cai do bà Bùi Phương Loan - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp Nội vụ tỉnh làm trưởng đoàn đã kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ công tác chỉnh lý, số hóa, giao nhận tài liệu và thành lập các tổ, đội thực hiện nhiệm vụ tại xã Trịnh Tường.

Ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ bảo trợ xã hội

Ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ bảo trợ xã hội

Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý hồ sơ và khai thác thông tin đang trở thành xu hướng tất yếu. Tại Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ xã hội số 2 tỉnh Lào Cai, quá trình này đã và đang mang lại những chuyển biến rõ nét, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm áp lực hành chính và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số

Nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số

Thời gian qua, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất, kinh doanh đã giúp nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng sản phẩm, mở ra dư địa tăng trưởng mới, tạo “cú huých” để doanh nghiệp bứt phá trong kỷ nguyên số.

Khi chính sách “chạm” đến từng người dân

Khi chính sách “chạm” đến từng người dân

Thay vì phải xếp hàng chờ đợi nhận tiền mặt tại các điểm chi trả trợ cấp, lương hưu, giờ đây, các đối tượng yếu thế, hưu trí đã có thể nhận tiền trợ cấp chỉ bằng một thao tác chạm trên thiết bị di động. Đây không chỉ là bước tiến về công nghệ, mà là cuộc cách mạng trong quản lý, giúp chính sách “chạm” đến từng người dân một cách nhanh chóng, minh bạch.

Lào Cai quyết liệt thúc đẩy chuyển đổi số, hướng tới kết quả thực chất

Lào Cai quyết liệt thúc đẩy chuyển đổi số, hướng tới kết quả thực chất

Chiều 13/4, Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Lào Cai (Ban Chỉ đạo) tổ chức Hội nghị theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 99 điểm cầu xã, phường, nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ quý I và triển khai phương hướng, nhiệm vụ quý II năm 2026.

Đinh Thị Phương Nhung và những sáng kiến thu hẹp khoảng cách số

Đinh Thị Phương Nhung và những sáng kiến thu hẹp khoảng cách số

Trao đổi qua điện thoại, chị Đinh Thị Phương Nhung khá khiêm tốn khi nhắc đến những thành tích mà mình đã đạt được. Nhưng khi nói đến chủ đề chuyển đổi số, chị Phương Nhung lại chia sẻ công việc và những dự định của mình với tất cả niềm đam mê. Với chị Nhung, góp sức đưa cái mới về với bản làng là trách nhiệm của những người trẻ tuổi.

Khi phụ nữ vùng cao hội nhập

Khi phụ nữ vùng cao hội nhập

Ở những bản làng vùng cao Lào Cai, nhiều phụ nữ từng gặp khó khăn khi tiếp cận công nghệ và thông tin. Nay, nhờ các cán bộ nữ “đi từng ngõ, gõ từng nhà” hướng dẫn sử dụng smartphone và dịch vụ công trực tuyến, công nghệ số đang trở thành đòn bẩy, mở ra cơ hội học tập, lao động và thay đổi cuộc sống cho chị em đồng bào dân tộc thiểu số.

“Chìa khóa” mở cửa kỷ nguyên số

“Chìa khóa” mở cửa kỷ nguyên số

Không đơn thuần là ứng dụng lưu trữ giấy tờ điện tử, VNeID đã trở thành “hệ sinh thái số” đa tiện ích. Với hàng loạt tính năng mới được cập nhật, VNeID không chỉ giúp người dân thoát khỏi cảnh “tay xách nách mang” nhiều giấy tờ mà còn trực tiếp giải quyết những “điểm nghẽn” hành chính bấy lâu nay, mở ra phương thức giao dịch hiện đại, minh bạch và an toàn.

fb yt zl tw