Mạng xã hội đang trở thành "không gian văn hoá mới" của người Việt

Sự bùng nổ của các nền tảng số đang mở ra những “không gian văn hoá mới", nơi người Việt không chỉ giải trí mà còn tái hiện ký ức tập thể, gắn kết cộng đồng và định hình thói quen tiêu dùng. Từ YouTube đến Zalo, Cốc Cốc, TikTok hay Spotify, mỗi nền tảng đều góp phần tạo nên một bức tranh văn hoá số đa chiều.

YouTube trở thành “phòng khách số”

Tại buổi lễ trao giải YouTube Works Awards Việt Nam 2025 vừa diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh, hàng trăm lãnh đạo thương hiệu và chuyên gia tiếp thị đã cùng nhìn lại những chiến dịch quảng cáo ấn tượng trên nền tảng video lớn nhất thế giới. Sự kiện không chỉ dừng ở việc vinh danh thành công trong kinh doanh mà còn gợi mở câu hỏi: Vì sao YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt?

Mạng xã hội đang trở thành không gian văn hoá mới của người Việt.
Mạng xã hội đang trở thành không gian văn hoá mới của người Việt.

Câu trả lời phần nào nằm ở sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận nội dung. Theo đó, hiện có hơn 33 triệu người Việt xem YouTube trên tivi trung bình hơn bốn giờ mỗi ngày. Điều này cho thấy, YouTube không còn chỉ là ứng dụng cá nhân trên điện thoại mà đã "bước" hẳn vào phòng khách, trở thành nơi cả gia đình cùng thưởng thức giải trí, học hỏi và chia sẻ. Hình ảnh đó tái hiện vai trò từng thuộc về truyền hình, nhưng nay mang tính tương tác hai chiều: Mỗi người vừa là khán giả, vừa có thể là người tạo ra xu hướng.

Ở tính tương tác ấy, YouTube trở thành một dạng “phòng khách mở”, nơi những câu chuyện văn hoá được thảo luận, lan toả và biến thành hành vi tiêu dùng. Cụ thể, ca sĩ Hòa Minzy có thể khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt. Thương hiệu Kinh Đô Mooncake tái hiện ký ức đoàn viên mùa Trung thu, khiến người xem không chỉ xúc động mà còn sẵn sàng tìm mua sản phẩm. Chính vì vậy, sự gắn kết văn hoá không còn dừng lại ở trải nghiệm cảm xúc mà trực tiếp tác động đến lựa chọn tiêu dùng của cộng đồng.

Ca sĩ Hòa Minzy khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt.
Ca sĩ Hòa Minzy khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua MV tôn vinh di sản Việt.

Theo nghiên cứu của Kantar Media năm 2024, quảng cáo trên YouTube tại Việt Nam đạt tỷ suất hoàn vốn (ROI - Return on Investment) cao gấp 2,9 lần truyền hình truyền thống và vượt ít nhất 1,2 lần so với các mạng xã hội khác. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào hiệu quả kinh tế thì chưa đủ, điều quan trọng là YouTube đã biến những khoảnh khắc văn hoá - từ âm nhạc, lễ hội cho đến đời sống gia đình thành nguồn lực bền vững để thương hiệu kết nối với cộng đồng.

Thành công của YouTube tại Việt Nam vì thế không đơn thuần nhờ công nghệ hay lượng người dùng lớn mà ở chỗ nền tảng này đã chiếm lĩnh được một phần đời sống văn hoá, tái hiện không khí đoàn tụ và gắn kết vốn là giá trị truyền thống.

Bức tranh đa tầng của văn hoá số

Trong khi YouTube đóng vai trò như một “phòng khách số”, các nền tảng khác cũng đang kiến tạo những không gian văn hoá riêng biệt. Zalo và Facebook nhiều lần biến bảng tin thành quảng trường online trong những dịp lễ hội. Cụ thể, chiến dịch “Tự hào Việt Nam” với avatar và khung ảnh đỏ sao vàng phủ khắp bảng tin dịp Quốc khánh đã chứng minh mạng xã hội có thể tạo nên lễ hội tinh thần gắn kết hàng triệu người.

YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt.
YouTube đang dần trở thành một "không gian văn hoá mới" của người Việt.

Dữ liệu tìm kiếm từ Cốc Cốc cũng cho thấy, sự quan tâm đặc biệt của người dùng tới các lễ hội truyền thống như Tết Nguyên đán, Trung thu, Giỗ Tổ Hùng Vương. “Xu hướng tìm kiếm về lễ hội chứng minh internet không làm mất đi bản sắc mà trở thành nơi lưu giữ và làm mới truyền thống”, ông Nguyễn Vũ Anh, Tổng giám đốc Cốc Cốc nhận định.

TikTok lại nổi bật như một sân khấu đại chúng của giới trẻ. Các trào lưu nhảy, cover nhạc hay clip ẩm thực đường phố không chỉ tạo niềm vui giải trí mà còn định hình ngôn ngữ, phong cách sống của một thế hệ. Đặc biệt, ngày càng nhiều nhà sáng tạo trẻ đưa ca dao, hát quan họ hay nhạc cụ dân tộc vào video ngắn, biến những giá trị tưởng chừng xa lạ với Gen Z trở nên gần gũi.

Theo khảo sát của We Are Social năm 2025, hơn 70% Gen Z Việt Nam từng học một kỹ năng mới trên TikTok, từ nấu ăn, may vá đến nghệ thuật trình diễn, minh chứng cho việc nền tảng này đang trở thành một lớp học văn hoá mở.

Zalo biến thành "quảng trường online" khi các cờ đỏ sao vàng tràn ngập trên trang cá nhân người dùng.
Zalo biến thành "quảng trường online" khi các cờ đỏ sao vàng tràn ngập trên trang cá nhân người dùng.

Không gian văn hoá số còn lan rộng sang âm nhạc và thương mại. Spotify và Apple Music đang giúp nhạc Việt từ những dự án indie (độc lập, tự do sáng tạo ngoài khuôn khổ hãng đĩa lớn) cho đến nhạc dân gian phối khí hiện đại tiếp cận thị trường toàn cầu, đồng thời thay đổi thói quen nghe nhạc của hàng triệu người.

Trong khi đó, Shopee Live và TikTok Shop đã biến livestream bán hàng thành một dạng “chợ phiên online”, nơi người mua và người bán trò chuyện trực tiếp. Theo bình luận của GS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thương mại điện tử Việt Nam không chỉ là dòng chảy kinh tế mà còn là một hình thức tái tạo văn hoá giao thương truyền thống, nơi cộng đồng vẫn là trung tâm.

Thống kê của Cốc cốc về lượt tìm kếm những bài hát quốc ca, tình yêu quê hương đất nước của giới trẻ.
Thống kê của Cốc cốc về lượt tìm kếm những bài hát quốc ca, tình yêu quê hương đất nước của giới trẻ.

Nhìn tổng thể, mỗi nền tảng đang nắm giữ một mảnh ghép: YouTube là "phòng khách số", Zalo và Facebook là "quảng trường cộng đồng", TikTok là "sân khấu đường phố", Spotify là "phòng trà âm nhạc trực tuyến", còn các sàn thương mại điện tử là "chợ phiên online". Khi đặt cạnh nhau, những mảnh ghép này phác hoạ một bức tranh văn hoá số đa tầng, trong đó văn hoá Việt không mất đi mà đang tái sinh mạnh mẽ, gắn kết hơn và lan toả sâu rộng hơn bao giờ hết.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Rút ngắn khoảng cách "số" ở vùng cao

Rút ngắn khoảng cách "số" ở vùng cao

Lào Cai xác định muốn thu hẹp khoảng cách số phải giải quyết từ gốc rễ các “điểm nghẽn” ngay tại cơ sở. Thông qua các mô hình “Thôn số”, “Người bản số”, tỉnh tập trung thay đổi nhận thức, nâng cao kỹ năng số cho người dân, đầu tư hạ tầng viễn thông và phát huy vai trò của cán bộ, tổ công nghệ số cộng đồng, từng bước đưa chuyển đổi số đi vào thực chất từ thôn, bản.

Bài cuối: Cả hệ thống chính trị vào cuộc

Rút ngắn khoảng cách "số" ở vùng cao Bài cuối: Cả hệ thống chính trị vào cuộc

Tại Lào Cai, tinh thần triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị (Nghị quyết 57) về phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia đã lan tỏa mạnh mẽ tới từng địa phương, cơ sở, từng bước tháo gỡ các rào cản, “điểm nghẽn” số. Cả hệ thống chính trị đang cùng vào cuộc với quyết tâm đưa CĐS trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Bài 1: Giải quyết gốc rễ “điểm nghẽn” số

Rút ngắn khoảng cách "số" ở vùng cao Bài 1: Giải quyết gốc rễ “điểm nghẽn” số

Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị (Nghị quyết 57) đã xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (CĐS) là động lực mang tính đột phá cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Tại Lào Cai, nghị quyết đang được cụ thể hóa bằng những mô hình sát thực tế, từng bước tháo gỡ những “điểm nghẽn” về nhận thức, kỹ năng và thói quen “số” ở vùng cao.

“Mùa hè số 2026” lan tỏa mạnh ở vùng cao Lào Cai: Hàng trăm đoàn viên, cán bộ đồng loạt ra quân hỗ trợ người dân chuyển đổi số với VNeID

“Mùa hè số 2026” lan tỏa mạnh ở vùng cao Lào Cai: Hàng trăm đoàn viên, cán bộ đồng loạt ra quân hỗ trợ người dân chuyển đổi số với VNeID

Trong hai ngày 04 - 05/6/2026, tại các xã Trịnh Tường, Si Ma Cai, Cốc San và phường Nghĩa Lộ (tỉnh Lào Cai), đồng loạt diễn ra lễ ra quân “Chiến dịch Mùa hè số cùng VNeID”, thu hút hàng trăm cán bộ, đoàn viên, thanh niên tham gia. Chiến dịch nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả thực hiện Đề án 06, đưa tiện ích số đến gần hơn với người dân ngay tại cơ sở.

Nông dân xã Nghĩa Tâm ứng dụng flycam vào sản xuất

Nông dân xã Nghĩa Tâm ứng dụng flycam vào sản xuất

Xã Nghĩa Tâm trước đây được biết đến là vùng sản xuất cây ăn quả có múi trọng điểm của huyện Văn Chấn (cũ) với hàng trăm ha cam, quýt, bưởi trải dài trên các triền đồi. Không chỉ nổi tiếng bởi chất lượng nông sản, Nghĩa Tâm còn là địa phương tiên phong ứng dụng thiết bị bay không người lái (flycam) vào sản xuất nông nghiệp ở khu vực này, mở ra hướng phát triển nông nghiệp hiện đại, thông minh.

Sơn Lương từng bước xây dựng mô hình “Đảng bộ số”

Sơn Lương từng bước xây dựng mô hình “Đảng bộ số”

Xã Sơn Lương hiện có 38 chi bộ trực thuộc, trong đó 23 chi bộ thôn, bản. Địa bàn rộng, chia cắt, hạ tầng còn thiếu đồng bộ. Toàn xã vẫn còn 5 thôn chưa có điện lưới quốc gia gồm Làng Mảnh, Giàng Pằng, Nậm Biếu, Ngã Hai, Khe Trang và khu dân cư Ngã Hai (thôn Vàng Ngần). Nhiều thôn chưa có sóng điện thoại ổn định. Nhờ cách làm sáng tạo của Đảng bộ xã, đến nay, trên 98% đảng viên đã cài đặt ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử”.

Hội Cựu chiến binh tỉnh khẳng định vai trò "lá chắn thép" trên không gian mạng

Hội Cựu chiến binh tỉnh khẳng định vai trò "lá chắn thép" trên không gian mạng

Giữa thời bình, tiếng súng đã tắt nhưng cuộc chiến trên không gian mạng và trong đời sống tư tưởng vẫn diễn ra âm thầm, gay gắt. Những cựu chiến binh trải qua bom đạn năm xưa lại tiếp tục khoác lên mình màu áo lính. Họ tự nguyện đứng ở hàng đầu, trở thành “lá chắn thép” kiên trung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đập tan mọi luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, giữ vững sự bình yên cho Nhân dân.

Hệ thống ngân hàng Lào Cai tăng tốc kết nối thanh toán xuyên biên giới

Hệ thống ngân hàng Lào Cai tăng tốc kết nối thanh toán xuyên biên giới

Với đường biên giới dài hơn 182 km tiếp giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), là cửa ngõ giao thương quan trọng trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, hệ thống ngân hàng trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã phát huy vai trò là “cầu nối” tài chính, góp phần rút ngắn khoảng cách thanh toán và thúc đẩy hoạt động thương mại qua biên giới Việt - Trung.

Sở Khoa học và Công nghệ phải trở thành đơn vị dẫn dắt phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Sở Khoa học và Công nghệ phải trở thành đơn vị dẫn dắt phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Đó là yêu cầu đặt ra đối với Sở Khoa học và Công nghệ của đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Lào Cai tại buổi làm việc với đơn vị chiều 21/5 về kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

fb yt zl tw