Việc liên kết chuỗi để khôi phục nghề trồng dâu, nuôi tằm ở huyện Bảo Yên với “bà đỡ” là Hợp tác xã Nấm Tam Đảo bước đầu chứng minh hiệu quả về kinh tế, mở ra hướng phát triển vùng trồng dâu nuôi tằm bền vững tại huyện Bảo Yên nói riêng và các địa phương khác trong tỉnh nói chung.
Nghề trồng dâu nuôi tằm theo hướng hàng hóa phát triển mạnh và lan rộng ra nhiều xã trên địa bàn huyện Bảo Yên trong giai đoạn 2017 - 2020. Cao điểm, diện tích trồng dâu nuôi tằm ở địa phương này đạt gần 300 ha. Tuy nhiên, do ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, ngành dâu tằm tơ bị suy thoái, giá kén tằm chạm đáy nên nhiều hộ đã “quay lưng” với nghề trồng dâu nuôi tằm.
Nông dân xã Kim Sơn thu hoạch lá dâu để nuôi tằm.
Cuối năm 2022, trên hành trình tìm kiếm cơ hội hợp tác phát triển vùng nguyên liệu phục vụ nhu cầu sản xuất đông trùng hạ thảo, Hợp tác xã (HTX) Nấm Tam Đảo đã phối hợp với các cấp chính quyền của huyện Bảo Yên tuyên truyền, vận động người dân quay lại nghề trồng dâu nuôi tằm.
Ông Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc HTX Nấm Tam Đảo chia sẻ: Để khôi phục và phát triển vùng trồng dâu nuôi tằm tại huyện Bảo Yên, HTX đã đến tận nơi cung cấp giống dâu mới, con giống chất lượng, hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư ban đầu theo hình thức HTX đầu tư trước, sau đó trừ dần khi thu hoạch kén tằm. Bên cạnh đó, HTX cùng đến, cùng làm, hỗ trợ kỹ thuật theo kiểu “cầm tay chỉ việc” đến khi bà con nắm vững kỹ thuật sản xuất.
Nghề trồng dâu nuôi tằm ở huyện Bảo Yên đang phục hồi.
Từ một héc-ta cây dâu thâm canh lại để nuôi tằm thử nghiệm, đến nay, toàn huyện Bảo Yên đã khôi phục và phát triển vùng dâu tằm đạt diện tích 31,1 ha. Cùng với việc thu mua kén tằm lấy nhộng sản xuất đông trùng hạ thảo, HTX Nấm Tam Đảo cũng phối hợp với các đối tác thu mua toàn bộ sản lượng kén tằm cho nông dân huyện Bảo Yên. Đến thời điểm hiện tại, ước thu nhập bình quân từ trồng dâu nuôi tằm tại huyện Bảo Yên đạt 145,8 triệu đồng/ha (khi giá kén ổn định 120 nghìn đồng/kg).
“Chúng tôi sẵn sàng ký kết hợp đồng tiêu thụ kén tằm thông qua HTX, Tổ hợp tác ở các xã, thậm chí có thể ký kết với từng hộ dân. HTX cam kết thu mua với giá bình ổn (120 nghìn đồng/kg kén), biên độ dao động theo tình hình thực tế của thị trường nhưng không dưới 80 nghìn đồng/kg. HTX cũng cam kết bao tiêu toàn bộ kén tằm nên bà con có thể yên tâm phát triển sản xuất và gắn bó lâu dài với nghề trồng dâu nuôi tằm”- ông Nguyễn Quốc Huy khẳng định.
Ông Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc HTX Nấm Tam Đảo giới thiệu phương pháp thu hoạch kén với đồng chí Hoàng Quốc Khánh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh.
Với những kết quả khả quan trong hơn một năm qua, HTX Nấm Tam Đảo đang tiếp tục khảo sát tại các địa phương khác (Văn Bàn, Bảo Thắng, Bát Xát…) để mở rộng vùng trồng dâu nuôi tằm với mục tiêu đạt 500 ha cho thu hoạch lá vào năm 2026. Việc phát triển vùng nguyên liệu này nhằm đáp ứng tiêu chuẩn cơ bản để đơn vị này xây dựng nhà máy ươm tơ công nghiệp tại huyện Bảo Yên trong thời gian tới. Nhà máy này không chỉ giúp tiêu thụ toàn bộ sản lượng kén tằm ở địa phương mà còn giúp kịp thời sơ chế và chế biến để đảm bảo chất lượng nhộng tằm sản xuất đông trùng hạ thảo cũng như tơ tằm chất lượng phục vụ các nhà máy dệt đã liên kết với HTX.
Bên cạnh đó, HTX đang tiếp tục mở rộng đầu tư, phát triển đa dạng sản phẩm chế biến sâu từ đông trùng hạ thảo, hướng tới nhiều thị trường, giúp tiêu thụ nhiều nguyên liệu nhộng tằm. Đồng thời, xây dựng kế hoạch và ký kết cụ thể hợp đồng hợp tác với các đối tác lớn trong lĩnh vực dệt may xuất khẩu để tiêu thụ kén, tơ tằm; làm hồ sơ đăng ký mã vùng trồng, nguyên liệu tơ tằm tại Lào Cai hướng tới xuất khẩu tơ lụa ra thế giới…
Xa hơn nữa, HTX Nấm Tam Đảo sẽ nghiên cứu đầu tư công nghệ xử lý phế phẩm sau khi nuôi tằm thành phân bón hữu cơ vi sinh phục vụ sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp xanh; xây dựng mô hình thêu dệt thủ công các sản phẩm lụa tơ tằm, đón khách tham quan, trải nghiệm nhằm xúc tiến quảng bá sản phẩm, làng nghề... góp phần phát triển du lịch trong lĩnh vực này.
“Bên cạnh đông trùng hạ thảo, đích lớn nhất chúng tôi muốn hướng đến là tạo ra những sản phẩm lụa tơ tằm hữu cơ từ vùng nguyên liệu Lào Cai gắn với hoạt động du lịch để nâng cao giá trị ngành dâu tằm tơ của tỉnh, giúp nông dân làm giàu từ nghề trồng dâu nuôi tằm”.
ông Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc HTX Nấm Tam Đảo.
Kỳ vọng gắn bó và đưa ngành dâu tằm tơ tại tỉnh Lào Cai phát triển bền vững, ông Nguyễn Quốc Huy mong muốn các cấp, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh sẽ đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để HTX phát triển vùng nguyên liệu, nhân rộng mô hình trồng dâu nuôi tằm liên kết theo chuỗi giá trị theo hướng bền vững, mang lại lợi ích thiết thực cho nông dân.
Đồng chí Trịnh Xuân Trường, Chủ tịch UBND tỉnh cùng đoàn công tác kiểm tra vùng trồng dâu tằm tại huyện Bảo Yên.
Nói về việc phục hồi và phát triển vùng trồng dâu nuôi tằm, đồng chí Hoàng Quốc Khánh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh khẳng định: Tỉnh Lào Cai có nhiều tiềm năng và điều kiện thuận lợi để phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm. Tỉnh mong muốn các doanh nghiệp, HTX tham gia phát triển vùng trồng dâu nuôi tằm theo chuỗi giá trị nhằm đảm bảo tính bền vững. Lào Cai sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp, HTX tham gia quá trình phát triển vùng nguyên liệu, đồng hành với nông dân trồng dâu nuôi tằm. Song song với đó, tỉnh kỳ vọng khi có vùng nguyên liệu đủ lớn, các doanh nghiệp, HTX sẽ đầu tư xây dựng nhà máy ươm tơ tại tỉnh Lào Cai để nâng cao chất lượng sản xuất, góp phần phát triển ngành dâu tằm tơ xanh và bền vững.
Từng được xem là “cây tiền tỷ” của vùng cao Si Ma Cai, cây tam thất đã mở ra kỳ vọng về hướng phát triển kinh tế hiệu quả cho đồng bào các dân tộc nơi đây. Sau giai đoạn phát triển mạnh rồi dần thu hẹp diện tích vì nhiều nguyên nhân, chính quyền địa phương đang nỗ lực khôi phục loại cây dược liệu quý này, từng bước làm chủ kỹ thuật sản xuất, hướng tới xây dựng tam thất trở thành cây hàng hóa có giá trị kinh tế cao.
Chiều 15/5, tại xã Mậu A, Hội Quế hồi tỉnh Lào Cai tổ chức hội nghị “Tháo gỡ khó khăn ngành hàng quế”, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất giải quyết các vướng mắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
Những ngày này, trên khắp các cánh đồng ở phường Nghĩa Lộ, tiếng máy gặt, máy tuốt hòa cùng nhịp người thu hoạch tạo nên không khí tất bật của vụ xuân.
Giữa những triền núi quanh năm mây phủ của xã Púng Luông, những vườn lê xanh mướt sai trĩu quả. Ít ai biết rằng, để có được những mùa quả ngọt hôm nay là cả hành trình hơn chục năm bền bỉ vượt khó của chàng trai dân tộc Mông Mùa A Mạnh, người từng bị cho là “liều lĩnh” khi quyết định theo đuổi trồng cây lê.
Chiều 14/5, Hội Nông dân tỉnh Lào Cai phối hợp với Ban Quản lý Chương trình Hỗ trợ rừng và trang trại FFF II, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức Hội nghị bàn tròn cấp tỉnh Chương trình Hỗ trợ rừng và trang trại FFF II.
Trước diễn biến phức tạp của dịch tả lợn châu Phi, chiều 13/5, đoàn công tác của Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thủy sản tỉnh Lào Cai đã phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Văn Bàn kiểm tra công tác phòng, chống dịch trên địa bàn xã.
Ngày 13/5, Đoàn công tác của Ủy ban Dâu tằm Quốc tế (ISC) và Trung tâm Nghiên cứu Dâu tằm tơ Trung ương gồm 13 chuyên gia đến từ Ấn Độ, Nhật Bản, Romania, Thái Lan và Uganda đã đến khảo sát thực tế các mô hình trồng dâu, nuôi tằm tại xã Trấn Yên.
Sáng 13/5, Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ rừng thuộc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam phối hợp với UBND xã Bảo Hà tổ chức tập huấn kỹ thuật nhân nuôi kiến lấy trứng dưới tán rừng và thu hoạch trứng kiến cho 30 hộ dân trồng rừng trên địa bàn.
Lào Cai hiện có hơn 860.000 ha đất có rừng, tỷ lệ che phủ đạt 61,5%. Những cánh rừng không chỉ là “lá phổi xanh” điều hòa khí hậu, giữ nguồn nước, chống xói mòn, mà còn là nguồn sinh kế quan trọng của đồng bào vùng cao. Tuy nhiên, để giữ được màu xanh ấy trước nguy cơ cháy rừng, phát nương hay khai thác lâm sản trái phép chưa bao giờ là nhiệm vụ dễ dàng.
Đến ngày 11/5, dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn xã Gia Hội đang diễn biến phức tạp, đã xuất hiện tại 5 thôn gồm: Chiềng Pằn 1, Chiềng Pằn 2, Nà Kè, Bản Đồn và Nam Vai, khiến 71 hộ chăn nuôi bị thiệt hại, 431 con lợn buộc phải tiêu hủy với tổng trọng lượng trên 18,1 tấn.
Từng là loài cây mọc tự nhiên trên núi cao, sơn tra nay đang trở thành cây kinh tế giúp nhiều hộ dân xã Nậm Có cải thiện thu nhập, giữ đất, giữ rừng và ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, để “vàng xanh” vùng cao phát huy hết giá trị, địa phương vẫn đang đối mặt với bài toán đầu ra, liên kết tiêu thụ và chế biến sản phẩm.
Với lợi thế khí hậu và thổ nhưỡng, xã Mường Hum đang đẩy mạnh phát triển cây lê theo hướng hàng hóa. Nhờ chú trọng áp dụng khoa học kỹ thuật trong chăm sóc, nâng cao chất lượng sản phẩm và liên kết tiêu thụ, cây lê không chỉ giúp nhiều hộ dân tăng thu nhập mà còn trở thành hướng phát triển kinh tế hiệu quả của địa phương.
Từ những tuyến đường bê tông men theo sườn núi đến các lớp học khang trang hơn giữa bản làng, nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang làm đổi thay diện mạo xã Púng Luông. Không chỉ hoàn thiện hạ tầng, chương trình còn tạo sinh kế, tiếp thêm động lực để người dân vùng cao vươn lên giảm nghèo bền vững.
Trong bối cảnh giá nguyên nhiên liệu tăng cao, chi phí đầu vào lớn, thị trường tiêu thụ nhiều biến động, không ít doanh nghiệp chế biến nông sản vẫn kiên trì thực hiện cam kết thu mua, đồng hành cùng nông dân. Việc giữ chữ tín trong thời điểm khó khăn không chỉ giúp bà con yên tâm sản xuất mà còn tạo dựng mối liên kết lâu dài, hướng tới phát triển bền vững cho cả doanh nghiệp và người nông dân.
Để nông sản Lào Cai đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế, việc thiết lập “hàng rào” quản lý chặt chẽ từ gốc là các loại vật tư đầu vào như giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật... đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
Mỗi năm, từ tháng Giêng đến tháng Sáu, khi mực nước hồ Thác Bà hạ xuống, những dải đất bãi ven hồ dần lộ ra, tơi xốp, giàu mùn, ẩm đủ độ, là loại đất mà cây dưa hấu, dưa lê, dưa bở ưa thích hơn bất kỳ thứ đất nào khác.
Thiên tai mưa đá đợt tháng 4/2026 khiến vùng cây ăn quả ôn đới Bắc Hà thiệt hại nặng nề. 70% diện tích bị ảnh hưởng, ước tính thiệt hại 70% giá trị, nhiều hộ dân xã Bắc Hà rơi nước mắt khi diện tích canh tác của gia đình sắp đến kỳ thu hoạch thì gặp thiên tai.
Dưới chân dãy Hoàng Liên hùng vĩ, gần 500 hộ dân tại các thôn Lủ Khấu, Sín Chải, Yên Sơn, Kim Ngan, Xả Chải, Can Hồ Chải thuộc xã Ngũ Chỉ Sơn, tỉnh Lào Cai đang hằng ngày đối mặt với hiểm nguy trên tuyến đường liên xã Bản Khoang - Phìn Ngan (cũ). Từng là con đường bê tông sạch đẹp, nhưng nay xuống cấp nghiêm trọng đã biến nơi đây thành nỗi ám ảnh đối với người dân địa phương.
Tình trạng hạn hán do nắng nóng kéo dài, lượng mưa thấp trong thời gian qua đang khiến hơn 300 ha lúa tại xã Văn Bàn (Lào Cai) và một số địa bàn lân cận đối mặt với nguy cơ thiệt hại. Nhiều diện tích ruộng xuất hiện tình trạng nứt nẻ, cây lúa sinh trưởng kém, một số khu vực có biểu hiện úa vàng do thiếu nước.
