Nhiều giải pháp từ phía nhà trường
Mường Khương là địa bàn có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, nơi những hủ tục liên quan đến hôn nhân vẫn còn len lỏi trong đời sống sinh hoạt của một bộ phận người dân.
Trước đây, Trường THPT số 1 Mường Khương từng đối mặt với không ít khó khăn khi sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương chưa thực sự chặt chẽ. Tuy nhiên, nhờ sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng những bước đi bài bản, đồng bộ, diện mạo giáo dục trên địa bàn nói chung và tại Trường THPT số 1 Mường Khương nói riêng đã có những chuyển biến rõ nét.
Theo thầy Phan Như Quỳnh - Hiệu trưởng Trường THPT số 1 Mường Khương, bí quyết nằm ở sự chủ động và đa dạng hóa hình thức tiếp cận. Không chỉ dừng lại ở những bài giảng lý thuyết khô khan, nhà trường đã lồng ghép kiến thức vào các hoạt động ngoại khóa, giờ sinh hoạt lớp và thậm chí là các đợt khám sức khỏe định kỳ.
Thầy Phan Như Quỳnh cho biết: Trước kia, chúng tôi từng gặp khó khăn trong việc phối hợp với chính quyền để vận động học sinh có nguy cơ tảo hôn. Gần đây, nhờ sự chỉ đạo sát sao của các cấp, nhà trường đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Đầu tiên là đa dạng hóa kênh tuyên truyền qua hình ảnh và lồng ghép nội dung phòng, chống tảo hôn vào các môn học. Đặc biệt, trong các giờ sinh hoạt lớp, giáo viên sưu tầm những phóng sự về tác hại của tảo hôn để học sinh xem và viết thu hoạch.
Trước mỗi kỳ nghỉ Tết hoặc nghỉ hè, nhà trường đều tổ chức cho phụ huynh và học sinh ký cam kết “3 không”: không bỏ học đi chơi, không tảo hôn và không bỏ học đi làm thuê. Hàng tuần, thông qua giao ban chủ nhiệm, giáo viên nắm bắt kịp thời tâm tư của học sinh để phối hợp với chính quyền xã ngăn chặn kịp thời nếu có biểu hiện nghi vấn.
Ngoài ra, việc phối hợp với các đơn vị y tế khám sức khỏe định kỳ và tư vấn học đường đã giúp học sinh hiểu rõ tác hại của tảo hôn đối với nòi giống và tương lai. Nhờ vậy, hiện tại Trường THPT số 1 Mường Khương không còn học sinh tảo hôn.
Thay đổi từ nhận thức đến hành động của học sinh
Trường THPT số 1 Mường Khương có 1.077 học sinh, phần lớn là đồng bào các dân tộc thiểu số như: Mông, Dao, Tày, Nùng,… trong đó có 602 học sinh nữ, chiếm tỷ lệ 55,9%.
Đối với học sinh là người dân tộc thiểu số, việc hiểu rõ luật pháp và tác hại về sức khỏe chính là “vũ khí” để các em tự bảo vệ mình trước những áp lực từ phong tục cũ.
Em Vương Thúy Hằng - học sinh lớp 12A1, Trường THPT số 1 Mường Khương cho biết: Qua những buổi tuyên truyền của thầy cô, cháu nhận thức được rằng tảo hôn có rất nhiều tác hại, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, việc học tập và cả tương lai sau này. Từ những kiến thức đã học, cháu tự hứa sẽ không bao giờ bỏ học để lấy chồng sớm. Cháu sẽ quyết tâm học tập thật chăm chỉ để có một tương lai tốt đẹp hơn.
Em Giàng Thị Díu, lớp 12A1, Trường THPT số 1 Mường Khương cho biết: Cháu thấy có những anh, chị lấy chồng rất sớm. Khi sinh con ra, sức khỏe của cả mẹ và con bị ảnh hưởng nghiêm trọng, tương lai bấp bênh. Từ đó, cháu rút ra bài học là tuyệt đối không lấy chồng sớm và không bỏ học giữa chừng. Cháu cũng mong muốn mình có thể trở thành một tuyên truyền viên ngay tại thôn bản để giúp mọi người cùng hiểu và không để xảy ra tình trạng tảo hôn nữa.
Những nỗ lực của Trường THPT số 1 Mường Khương đã khẳng định một thực tế: khi giáo dục đi đôi với sự quan tâm sâu sát và cách làm phù hợp, các hủ tục lạc hậu hoàn toàn có thể từng bước bị đẩy lùi. Sự kiên trì của tập thể nhà trường không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe giống nòi mà còn mở ra cánh cửa tri thức, cánh cửa nghề nghiệp cho nhiều học sinh dân tộc thiểu số nơi vùng biên.
