Ngày 19/9, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Tập đoàn FPT công bố hợp tác triển khai dự án đặt máy khử rung tim tự động (AED) vào cộng đồng lần đầu tiên tại Việt Nam. Mục tiêu của dự án là nâng cao nhận thức, kỹ năng và bổ sung trang thiết bị sơ cứu, từ đó nâng cao hiệu quả cấp cứu ban đầu tại cộng đồng, đặc biệt trong các tình huống ngừng tuần hoàn xảy ra ngoài cơ sở y tế.
Mỗi năm, Việt Nam có khoảng 200,000 người tử vong do các bệnh lý liên quan đến tim mạch, chiếm khoảng 1/3 tổng số ca tử vong của cả nước. Đây là một con số đáng báo động, đặc biệt trong bối cảnh cấp cứu ngoại viện còn nhiều hạn chế. Theo dữ liệu khảo sát, tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân ngừng tim ngoại viện là rất cao, lên đến 96,7%. Chỉ có 8,7% bệnh nhân được hồi sinh tim phổi (CPR) tại hiện trường. Đặc biệt, tỷ lệ người dân biết về hồi sinh tim phổi (CPR) còn rất thấp, chỉ đạt 8,7%. Con số này thấp hơn đáng kể so với các quốc gia khác như Anh (70%), Singapore (56,2%), và Thái Lan (40,4%).
Máy khử rung tim tự động đóng vai trò vô cùng quan trọng. Một nghiên cứu đăng trên New England Journal of Medicine cho thấy, tỉ lệ sống sót đạt tới 74% nếu bệnh nhân được sốc điện bằng máy khử rung tim tự động trong vòng 3 phút đầu tiên sau khi ngừng tim. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nhận thức về thiết bị này còn rất hạn chế và trong các ca tử vong ngoại viện, hầu như không có trường hợp nào nạn nhân được sử dụng máy khử rung tim tự động tại hiện trường.
Trong khuôn khổ hợp tác, Tập đoàn FPT sẽ tài trợ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội 2 tỷ đồng để triển khai dự án. Trong giai đoạn thí điểm, các máy dự kiến sẽ được lắp đặt tại các trạm y tế xã, phường của thành phố Đà Nẵng – một trong những điểm đến du lịch lớn nhất cả nước, với hơn 2,53 triệu lượt khách lưu trú trong quý 1/2025 (tăng 19,2% so với cùng kỳ), trong đó trên 1,26 triệu là khách quốc tế.
Song song với đặc thù đô thị du lịch biển, sau khi sáp nhập một số khu vực của Quảng Nam, thành phố vẫn còn những ‘vùng trắng’ về y tế khẩn cấp khi nhiều trạm y tế chưa được trang bị máy sốc tim hiện đại và chưa được tập huấn chuyên sâu về cấp cứu ngừng tuần hoàn. Vì vậy, việc bổ sung thiết bị khử rung tim tự động tại tuyến cơ sở và các điểm công cộng là cần thiết để nâng cao khả năng ứng phó, bảo đảm an toàn cho người dân và du khác.
Phát biểu tại lễ công bố, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết ý tưởng trang bị máy khử rung tim tự động cho cộng đồng đã được ông ấp ủ từ nhiều năm trước sau khi chứng kiến việc phổ biến thiết bị này tại các địa điểm công cộng của nước phát triển. Máy AED không chỉ cứu người mà còn tạo dựng niềm tin an toàn cho dân cư và du khách.
“Trong chuyến công tác đến Đà Nẵng, điều làm tôi ngạc nhiên là ngay cả nhân viên y tế tuyến xã cũng chưa biết sử dụng máy khử rung tim tự động. Chúng ta có thể sánh vai với thế giới về kỹ thuật, thủ thuật hiện đại, nhưng lại thiếu những kỹ năng, thiết bị cơ bản nhất để bảo vệ tính mạng con người. Và nhận được sự đồng hành của Chủ tịch FPT Trương Gia Bình, dự án được khởi động với điểm thử nghiệm đầu tiên tại Đà Nẵng”, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu chia sẻ.
PGS.TS Lân Hiếu cho biết nhóm triển khai sẽ bám sát dự án, đào tạo và giám sát việc sử dụng máy, đồng thời kỳ vọng cùng sự chung tay của doanh nghiệp và cộng đồng, mô hình sẽ được nhân rộng ra nhiều địa phương, góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn hơn.
Còn theo ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, sự kiện diễn ra đúng thời điểm Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đây là nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt, bởi trong hạnh phúc của mỗi con người, sức khỏe phải được đặt lên hàng đầu.
“Ca dao có câu: Dẫu xây chín bậc Phù đồ, chẳng bằng làm phúc cứu cho một người. Máy AED chính là phương tiện thiết thực để góp phần thực hiện điều đó. Từ đề xuất của GS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Tập đoàn FPT đã quyết định đồng hành ngay với dự án, coi đây là bước khởi đầu để góp phần xây dựng một xã hội văn minh, an toàn hơn, nơi người dân có thêm niềm tin vào sự chăm sóc sức khỏe cộng đồng”, ông Trương Gia Bình cho hay.
Cùng với việc lắp đặt thiết bị, Sở Y tế Đà Nẵng sẽ khảo sát cơ sở vật chất và lên danh sách các trung tâm, trạm y tế trên địa bàn; xác định địa điểm đặt máy khử rung tim tự động theo từng giai đoạn; thành lập nhóm nòng cốt gồm 1–2 nhân viên y tế tình nguyện tại mỗi trung tâm, sau khi được đào tạo về sơ cấp cứu ban đầu sẽ tham gia quản lý, hướng dẫn sử dụng khử rung tim tự động và hỗ trợ kiến thức sơ cứu cho các trạm y tế; đồng thời phối hợp đào tạo cán bộ nguồn và tổ chức lớp sơ cấp cứu cộng đồng, lồng ghép các chương trình tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức sơ cấp cứu cho người dân ngay tại nơi đặt máy khử rung tim tự động.
