Các địa phương khẩn trương xây dựng, hoàn thiện kế hoạch giải phóng mặt bằng chi tiết, xác định rõ tiến độ, khối lượng và trách nhiệm thực hiện đối với từng nhiệm vụ, quyết liệt, tập trung đẩy nhanh công tác bồi thường, giải ngân, giải phóng mặt bằng, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ giải phóng mặt bằng dự án trong tháng 2/2027.
Đây là yêu cầu của Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy về tình hình thực hiện và giải ngân dự án thành phần giải phóng mặt bằng thuộc Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy đề nghị các địa phương lập biểu đồ tiến độ cụ thể đối với từng loại đất, số hộ dân bị ảnh hưởng, số mộ cần di dời; đồng thời xác định rõ tiến độ di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật liên quan; đẩy nhanh thực hiện công tác tái định cư, bảo đảm người dân thuộc diện di dời sớm ổn định cuộc sống.
Riêng đối với đất nông nghiệp, đất rừng, đất của các cơ quan nằm trong phạm vi dự án phải rõ ràng, điều chỉnh phù hợp tình hình thực tế và có báo cáo chi tiết tình hình để có cơ sở thực hiện đúng quy định.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy, việc triển khai giải phóng mặt bằng phải được thực hiện đồng bộ, song hành giữa đo đạc, kiểm đếm, lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với xây dựng các khu tái định cư và giải ngân nguồn vốn. Qua đó, từng bước tạo mặt bằng sạch, đáp ứng yêu cầu triển khai dự án và bảo đảm tiến độ chung của tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Giám đốc Mai Minh Việt, Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng) thông tin, qua rà soát của các địa phương, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng chiếm dụng khoảng 2.197 ha đất, ảnh hưởng đến 7.347 hộ dân thuộc diện phải bố trí tái định cư.
Dự kiến có 109 khu tái định cư được xây dựng, với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hơn 66.900 tỷ đồng. Riêng năm 2026, tổng số vốn được phân bổ cho công tác này hơn 13.800 tỷ đồng.
Ban Quản lý dự án đường sắt đánh giá, hiện quá trình triển khai các nhiệm vụ liên quan còn gặp một số khó khăn do hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi có nhiều thay đổi, ảnh hưởng đến công tác cắm cọc, bàn giao cọc giải phóng mặt bằng. Một số công việc địa phương phải điều chỉnh nhiệm vụ, đồng thời việc thay đổi phạm vi thu hồi đất nhiều lần có thể ảnh hưởng đến sự đồng thuận của người dân tại những khu vực dự án đi qua.
Để bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng, đáp ứng tiến độ chung của dự án, Ban Quản lý dự án đường sắt kiến nghị Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương thực hiện theo phương châm kiểm đếm đến đâu, tiến hành ngay các thủ tục thẩm định, phê duyệt và bồi thường giải phóng mặt bằng đến đó. Song song, khẩn trương đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư.
Ban Quản lý dự án đường sắt cũng kiến nghị Bộ Xây dựng có văn bản gửi Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các đơn vị thực hiện giải phóng mặt bằng triển khai song song các công việc đo đạc, lập hồ sơ giải thửa, kê khai, kiểm đếm, lập và phê duyệt phương án bồi thường theo hồ sơ và phạm vi cọc giải phóng mặt bằng đã được bàn giao.
Đồng thời, có hướng dẫn cụ thể về việc thẩm định khung giá, xử lý các nội dung còn vướng mắc trong quá trình bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng, qua đó đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.
Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hải Phòng có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới và điểm cuối tại ga Lạch Huyện, với tổng chiều dài khoảng 426km, gồm 363km tuyến chính và 63 km tuyến nhánh. Tuyến đi qua 69 xã, phường thuộc 6 tỉnh, thành phố, với 29 nhà ga và các trạm tác nghiệp kỹ thuật.
