Dự buổi làm việc có đồng chí Nguyễn Thành Sinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện lãnh đạo Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam và các sở, ngành, địa phương liên quan.
Theo báo cáo của Công ty Apatit Việt Nam, từ đầu tháng 6/2026, cả 3 nhà máy tuyển Tằng Loỏng, Cam Đường và Bắc Nhạc Sơn (tổng công suất tuyển quặng apatit 1,37 triệu tấn/năm) phải dừng sản xuất. Nguyên nhân chính là thiếu nguồn nguyên liệu quặng loại III; một số hồ thải, bãi thải đã đầy hoặc hết hạn thuê đất. Tình trạng này ảnh hưởng đến việc làm của hơn 1.000 cán bộ, người lao động và việc thực hiện nghĩa vụ ngân sách của doanh nghiệp.
Ngày 14/9/2026, UBND tỉnh cấp giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản quặng apatit loại III trong phạm vi dự án cải tạo, khai thác quặng apatit Khai trường Mỏ Cóc 1, xã Hợp Thành, với khối lượng 436.565 tấn. Nguồn quặng này giúp Nhà máy tuyển Tằng Loỏng duy trì 1/3 công suất và Nhà máy tuyển Bắc Nhạc Sơn hoạt động hết công suất (Nhà máy sản xuất trở lại từ ngày 18/9/2026). Tuy nhiên, theo tính toán của Công ty, nguồn nguyên liệu chỉ đủ duy trì hoạt động của hai nhà máy đến hết tháng 11/2026.
Báo cáo tổng hợp của Sở Công Thương cho thấy, các vướng mắc chủ yếu liên quan đến giải phóng mặt bằng, tái định cư, tranh chấp và chồng lấn đất đai tại các khai trường Cam Đường 10, Cam Đường 2, Ngòi Đum - Đông Hồ, Khai trường 19 và Mỏ Cóc 1. Các nhà máy tuyển còn gặp khó khăn về nguồn quặng đầu vào, hồ thải, bãi thải và thủ tục đất đai, môi trường.
Tại buổi làm việc, đại diện Tập đoàn Hóa chất Việt Nam và Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam kiến nghị tỉnh hỗ trợ đẩy nhanh giải phóng mặt bằng; tháo gỡ thủ tục đất đai để đầu tư bãi thải số 3 Nhà máy tuyển Cam Đường, bãi thải số 4 Nhà máy tuyển Tằng Loỏng và các dự án chế biến sâu.
Doanh nghiệp cũng đề xuất điều chỉnh, nâng khối lượng khai thác Khai trường 19 từ 1,4 triệu tấn/năm lên 2,5 triệu tấn/năm nhằm đáp ứng nhu cầu nguyên liệu; cải tạo, nâng cấp thiết bị và dây chuyền công nghệ các nhà máy tuyển.
Bên cạnh đó, công ty đề nghị xem xét không tính thuế, phí đối với các dự án tuyển lại quặng đuôi đang triển khai; có chính sách ưu đãi, khuyến khích các dự án khoa học, công nghệ phục vụ phát triển kinh tế tuần hoàn, đặc biệt là tuyển lại quặng đuôi thải và làm giàu quặng loại IV khó tuyển.
Tại buổi làm việc, các đại biểu đã trao đổi, làm rõ những vướng mắc tại các khai trường, nhà máy tuyển quặng loại III và đề xuất giải pháp tháo gỡ.
Đại diện các địa phương báo cáo tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng các dự án, công trình của công ty trên địa bàn và những nội dung cần phối hợp giải quyết.
Kết luận buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, thúc đẩy tăng trưởng của tỉnh và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp là những nhiệm vụ phải thực hiện song hành. Tỉnh và Tập đoàn Hoá chất Việt Nam cần chia sẻ, đồng hành, chủ động giải quyết công việc theo thẩm quyền; những nội dung vượt thẩm quyền phải phối hợp báo cáo cơ quan Trung ương để tháo gỡ.
Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các xã, phường Cam Đường, Hợp Thành, Cốc San tập trung cao độ xử lý các nội dung đã được kết luận; hoàn thành trong tháng 10/2026 các công việc liên quan đến đền bù, giải phóng mặt bằng, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và hoàn thiện hồ sơ trình UBND tỉnh, không để kéo dài sang tháng 11, tháng 12.
Công ty Apatit Việt Nam cử cán bộ trực tiếp phối hợp với chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn để xử lý, hoàn thiện hồ sơ, hạn chế việc gửi đi, gửi lại nhiều lần làm kéo dài thời gian. Trong công tác giải phóng mặt bằng, các bên tăng cường tuyên truyền, vận động, phối hợp xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định; đồng thời xem xét các chính sách hỗ trợ trong phạm vi thẩm quyền đối với các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Anh yêu cầu Sở Tài chính khẩn trương bổ sung kinh phí phục vụ giải phóng mặt bằng ngay trong tuần. Sở Nông nghiệp và Môi trường trực tiếp hướng dẫn các xã, phường xử lý vướng mắc về chồng lấn, tranh chấp đất đai, thu hồi đất và tái lấn chiếm trong tuần tiếp theo.
Sở Công Thương rà soát quy hoạch, hướng dẫn các thủ tục liên quan đến khai thác, tuyển quặng để địa phương chủ động giải quyết, tránh việc phải bổ sung hồ sơ, xin ý kiến nhiều lần. Đối với nguồn quặng loại III tại Làng Cáng và Khai trường 13, tỉnh và Tập đoàn thống nhất phối hợp báo cáo Bộ Công Thương để được hướng dẫn, giải quyết.
Về đầu tư, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh khẳng định tỉnh ủng hộ định hướng khai thác gắn với chế biến sâu của Tập đoàn, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ các quy định về khai thác, bảo vệ môi trường và thủ tục đầu tư. Tập đoàn cần xây dựng lộ trình cụ thể cho từng dự án, xác định thời điểm dự kiến khởi công và những nội dung cần địa phương phối hợp giải quyết, làm cơ sở để tỉnh chỉ đạo các cơ quan liên quan triển khai thực hiện.
Đối với các dự án chế biến, nhất là lĩnh vực phốt pho, doanh nghiệp cần phối hợp với Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh rà soát các hệ số, yêu cầu theo quy hoạch để bố trí dự án phù hợp. Lãnh đạo UBND tỉnh sẽ trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ những vướng mắc phát sinh, cùng doanh nghiệp sớm đưa hoạt động sản xuất trở lại bình thường và tạo thêm dư địa phát triển cho địa phương.
