Trên công trường dự án đường nối Quốc lộ 32 với cao tốc Nội Bài - Lào Cai (IC14), các mũi thi công đang tập trung tại những vị trí đã có mặt bằng. Dự án có tổng mức đầu tư 618 tỷ đồng, tuyến chính dài 11,8 km và 3 tuyến nhánh dài 1,2 km. Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1, giá trị xây dựng đạt hơn 350 tỷ đồng, tương đương 75,72% giá trị hợp đồng. Nền đường đã thi công 10,6/11,8 km; móng cấp phối đá dăm đạt 8,8 km và mặt đường bê tông nhựa đạt 4,6 km. Hệ thống thoát nước cơ bản hoàn thành.
Tuy nhiên, tiến độ đang phụ thuộc vào mặt bằng. Trên tuyến chính còn khoảng 260 m chưa được bàn giao do vướng mắc ở một số hộ dân. Tại Km1+200 còn khoảng 200 m cần tiếp tục xử lý với khối lượng đất đá lớn. 3 tuyến nhánh kết nối đường Phù Nham - Suối Quyền còn 32 hộ chưa được phê duyệt phương án bồi thường, chưa bàn giao đất. Theo kế hoạch, nếu toàn bộ mặt bằng được bàn giao trong tháng 9, dự án có thể hoàn thành trong quý IV/2026.
Đối với dự án Đường tỉnh 155, đoạn từ cầu Móng Sến đến Sa Pả cũng đang được yêu cầu tăng tốc. Tuyến đường có vai trò chia sẻ lưu lượng cho Quốc lộ 4D, đồng thời mở thêm hướng kết nối các khu vực dân cư, sản xuất và du lịch. Dự án có tổng mức đầu tư 360 tỷ đồng, bao gồm gói thầu xây lắp hơn 296 tỷ đồng. Đến nay, giá trị thực hiện đạt khoảng 70,5 tỷ đồng, tương đương 23,8%.
Theo ông Trần Đắc Lộc - Chỉ huy trưởng công trường thuộc Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại 299, nhà thầu sẵn sàng tăng nhân lực, máy, thiết bị tổ chức nhiều mũi thi công khi có mặt bằng. Điều quan trọng là mặt bằng phải được bàn giao đúng thời gian để nhà thầu có thể tổ chức thi công đồng bộ, không phải chờ đợi hoặc di chuyển thiết bị giữa các vị trí.
Thực tế tại Đường tỉnh 155 cho thấy, công tác giải phóng mặt bằng còn liên quan đến nguồn gốc đất, hồ sơ địa chính qua nhiều thời kỳ, việc chuyển nhượng, thừa kế và các thủ tục xác minh. Một số khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số cũng cần tăng cường tuyên truyền, vận động để tạo đồng thuận. Khi có mặt bằng sạch, nhà thầu cam kết huy động tối đa nguồn lực và cần khoảng 10 tháng để hoàn thành khối lượng còn lại. Từ thực tế này, dự án đang được đề xuất kéo dài thời gian thực hiện đến hết năm 2027 để có đủ điều kiện thực hiện. Theo ông Trương Xuân Chiều - Phó Chủ tịch UBND xã Tả Phìn, địa phương đang phối hợp với chủ đầu tư và các đơn vị liên quan hoàn thiện hồ sơ các trường hợp còn vướng, qua đó, có cơ sở thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, đẩy nhanh bàn giao mặt bằng.
Tại Bát Xát, các dự án giao thông kết nối khu vực cửa khẩu và cầu biên giới qua sông Hồng đang được triển khai đồng thời, hình thành mạng lưới giao thông có tính liên kết cao. Dự án cầu biên giới qua sông Hồng tại xã Bản Vược và hạ tầng kết nối có tổng mức đầu tư 675 tỷ đồng. Phía Việt Nam đang tập trung thi công phần cầu. Giá trị thực hiện đạt khoảng 170/288 tỷ đồng, tương đương 57% giá trị xây lắp phía Việt Nam. Mục tiêu là phấn đấu hợp long cầu vào cuối năm 2026. Cùng với cầu biên giới, các tuyến Đường tỉnh 156, BV20, BV21, BV22 được đầu tư, nâng cấp, tạo trục kết nối từ cửa khẩu với hệ thống giao thông đối ngoại.
Trên tuyến BV20 dài khoảng 3,6 km, khoảng 2,2 km đã được bàn giao mặt bằng. Giá trị xây lắp trên phần diện tích được bàn giao đạt 74/87,9 tỷ đồng, tương đương 85%. Nguyên nhân do khoảng 1,3 km tuyến đi qua khu vực khai trường 28 còn vướng các thủ tục liên quan hoạt động khai thác khoáng sản; khoảng 100 m liên quan đến vị trí trạm bơm chưa thể triển khai do công tác di chuyển công trình chưa hoàn tất.
Trong khi đó, dự án đường dọc sông Hồng kết nối cửa khẩu Bản Vược với Y Tý cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Tại gói thầu cầu Ngòi Phát, 43/43 cọc khoan nhồi đã hoàn thành, 50/50 dầm đã lắp đặt; giá trị thực hiện đạt 79,7/92,6 tỷ đồng, tương đương 86,1%. Đối với tuyến chính và cầu Cốc Mỳ, khoảng 3/3,2 km mặt bằng đã được bàn giao. Nền đường đoạn Km5 - Km7+300 đang được thi công; toàn bộ 699 cống thoát nước đã hoàn thành; cầu Cốc Mỳ đã thi công 11/32 cọc khoan nhồi. Ông Hoàng Quý Hợi - cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh cho biết: “Các đơn vị đang phối hợp xử lý mặt bằng, đồng thời đôn đốc nhà thầu tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi để tăng tốc. Mục tiêu là hoàn thành nền đường, hệ thống thoát nước trong năm 2026 và thảm mặt đường toàn tuyến vào tháng 4/2027”.
Thực tế tại các công trường cho thấy, tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng cần được các địa phương, đơn vị liên quan phối hợp xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm xử lý. Các vấn đề phát sinh được nhận diện sớm, tránh dồn vào giai đoạn cuối, góp phần quan trọng để đưa các dự án về đích đúng tiến độ. Qua đó, hoàn thiện mạng lưới giao thông kết nối, tạo thêm dư địa phát triển kinh tế - xã hội của Lào Cai.
