Khát vọng lớn từ đại ngàn
Theo quy hoạch, đến năm 2030, Măng Đen sẽ đạt tiêu chí khu du lịch quốc gia. Chính quyền địa phương đặt mục tiêu đưa nơi này trở thành "trái tim nghỉ dưỡng xanh" của cả nước, vừa bảo tồn thiên nhiên vừa thúc đẩy phát triển kinh tế.
Ông Đặng Quang Hà, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Măng Đen, cho biết để hiện thực hóa khát vọng đưa Măng Đen trở thành trung tâm nghỉ dưỡng thiên nhiên của Việt Nam, địa phương đang tập trung vào 6 nhóm giải pháp then chốt.
Trước hết là quy hoạch không gian sinh thái theo ba lớp: vùng lõi dành cho bảo tồn rừng nguyên sinh; vùng đệm gắn với nông - lâm nghiệp hữu cơ, dược liệu và các mô hình farmstay; còn vùng dịch vụ sẽ hướng đến phát triển đô thị xanh, phố đi bộ và kinh tế đêm.
Song song đó, việc bảo vệ rừng được đặt lên hàng đầu với chương trình "Một triệu cây xanh vì Măng Đen xanh", duy trì độ che phủ trên 75%.
Hạ tầng chiến lược cũng được ưu tiên, trong đó có tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, sân bay Măng Đen và hệ thống hạ tầng công cộng xanh, thông minh.
Ở lĩnh vực du lịch, địa phương hướng đến các sản phẩm ít tác động đến tài nguyên như khám phá thiên nhiên, nông nghiệp trải nghiệm, thể thao, chăm sóc sức khỏe; đồng thời tăng cường liên kết trong chuỗi "rừng, biển, văn hóa" với Sa Huỳnh, Lý Sơn, Hội An, Đà Nẵng.
Để quản lý hiệu quả, chính quyền dự kiến ban hành Bộ quy tắc ứng xử và Bộ tiêu chí du lịch sinh thái, đồng thời xây dựng thương hiệu "Măng Đen - Trung tâm nghỉ dưỡng thiên nhiên của Việt Nam".
Nguồn nhân lực cũng là một mũi nhọn, với kế hoạch đào tạo kỹ năng du lịch, ngoại ngữ, kỹ năng số, tập huấn ngắn hạn về phục vụ, giao tiếp, an toàn thực phẩm, và mở rộng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu.
"Phát triển Măng Đen chỉ bền vững khi lấy bảo tồn làm nền tảng, cộng đồng là chủ thể, doanh nghiệp là động lực và Nhà nước kiến tạo, điều phối", ông Hà nhấn mạnh.
Du lịch Măng Đen bứt tốc
Dù còn nhiều thách thức, nhưng du lịch Măng Đen đã có những bước tiến vượt bậc. Nếu năm 2021 chỉ đón 120.000 lượt khách thì đến 2024, con số đã tăng gấp 10 lần, vượt 1,2 triệu lượt với doanh thu hơn 1.345 tỉ đồng.
Năm 2025, địa phương đặt mục tiêu đạt 1,5 triệu lượt khách, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021 - 2025 đạt trên 40%/năm.
Hiện xã Măng Đen có 143 cơ sở lưu trú với hơn 1.200 phòng, phục vụ khoảng 6.000 lượt khách/ngày. Công suất khai thác bình quân đạt 70 - 75%, mùa cao điểm thường vượt 90%. Nhiều khách sạn, resort đã xây dựng được thương hiệu, góp phần đưa hình ảnh Măng Đen lan tỏa rộng rãi.
Măng Đen được ví như "Đà Lạt thứ hai" với khí hậu ôn đới quanh năm, nhiệt độ trung bình 18 - 22°C. Đây là điều kiện lý tưởng cho nghỉ dưỡng cũng như phát triển nông nghiệp hữu cơ. Vùng đất rộng gần 40.000 ha rừng với độ che phủ hơn 75% tạo nên hệ sinh thái đa dạng cùng những thắng cảnh nổi tiếng như thác Pa Sỹ, hồ Đắk Ke, Toong Đam, Toong Zơ Ri. Truyền thuyết Mơ Nâm về "Bảy hồ, ba thác" càng tô đậm nét huyền bí, quyến rũ cho vùng đất này.
Không chỉ thiên nhiên, Măng Đen còn là nơi sinh sống của nhiều tộc người như Ca Dong, Mơ Nâm, Xơ Đăng, Hrê… Tiếng cồng chiêng, lễ hội mùa, nghệ thuật dân gian, ẩm thực bản địa đều trở thành "gia vị đặc biệt" níu chân du khách.
Bên cạnh cơ hội lớn, Măng Đen vẫn đối diện nhiều khó khăn như hạ tầng giao thông còn hạn chế, dịch vụ du lịch chưa đồng bộ, nguy cơ phát triển nóng gây áp lực lên môi trường, thiếu nguồn lực tài chính bền vững cho bảo tồn, trong khi chất lượng nhân lực du lịch vẫn chưa đáp ứng nhu cầu.
Tuy vậy, với khí hậu mát lành, rừng xanh bạt ngàn, bản sắc văn hóa đặc sắc cùng quyết tâm của chính quyền và người dân, Măng Đen đang từng bước vươn lên thành trung tâm nghỉ dưỡng thiên nhiên của Việt Nam, một cực tăng trưởng xanh phía tây miền Trung, nơi thiên nhiên và con người hòa quyện trong khát vọng phát triển bền vững.
