Đưa dược liệu Việt Nam tham gia thị trường toàn cầu

Việt Nam đã và đang xuất khẩu một số dược liệu có thế mạnh như: quế, hồi, thảo quả, nghệ, hòe... nhưng vẫn còn manh mún, quy mô nhỏ, mạnh ai nấy làm.

Để tham gia, cạnh tranh với thị trường dược liệu toàn cầu, cần sự đầu tư đồng bộ từ việc mở rộng quy mô, phát triển các vùng trồng dược liệu đến việc ứng dụng khoa học-công nghệ bảo đảm các tiêu chuẩn chất lượng cũng như đa dạng hóa sản phẩm...

Vườn trồng đan sâm theo tiêu chuẩn GACP-WHO tại xã Chư Pơng, Chư Sê (Gia Lai).
Vườn trồng đan sâm theo tiêu chuẩn GACP-WHO tại xã Chư Pơng, Chư Sê (Gia Lai).

Với khoảng 5.117 loài cây dược liệu, Việt Nam có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển dược liệu trở thành một ngành kinh tế kỹ thuật. Dược liệu được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau cho con người, như: sản xuất thuốc điều trị bệnh, thực phẩm thực dưỡng, đồ uống, hóa mỹ phẩm…

Ngoài ra, cây dược liệu còn được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, thuốc cho thủy, hải sản. Theo Fortune Business Insights, tổng giá trị thị trường sản phẩm từ thảo dược toàn cầu năm 2021 ước tính khoảng 230 tỷ USD, dự kiến có thể đạt 430 tỷ USD vào năm 2028.

Theo Phó Cục trưởng Quản lý Y dược cổ truyền (Bộ Y tế) Trần Minh Ngọc, xu hướng dùng thuốc từ thảo dược thay thế cho thuốc hóa dược đang được cả thế giới đón nhận. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng chung đó. Trên bản đồ dược liệu thế giới, Việt Nam được đánh giá có nguồn dược liệu đa dạng; tỷ lệ dược liệu tự nhiên quý hiếm vẫn còn khá phong phú.

Đến thời điểm hiện nay, một số doanh nghiệp Việt Nam đã tham gia xuất khẩu nhiều loại dược liệu như: Quế, hồi, thảo quả, nghệ, hòe, kê huyết đằng... nhưng riêng lẻ và với tỷ lệ không đáng kể. Mặc dù tổng giá trị xuất khẩu quế, hồi liên tục tăng, năm 2022 đạt 276 triệu USD, nhưng con số này còn nhỏ so với thị phần dược liệu trên toàn thế giới.

Một trong những lý do dược liệu Việt Nam mới chiếm thị phần rất nhỏ trên tổng doanh thu thị trường dược liệu toàn cầu là phần lớn dược liệu Việt Nam được xuất khẩu ở dạng nguyên liệu thô. Bên cạnh đó, vẫn còn một số tỷ lệ cây dược liệu không đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định. Năm 2022, tổng số mẫu dược liệu được lấy kiểm tra chất lượng là 2.224 mẫu, trong đó có 85 mẫu dược liệu không đạt tiêu chuẩn chất lượng, chiếm tỷ lệ 3,82%; tỷ lệ mẫu dược liệu không đạt tiêu chuẩn chất lượng là 11,08% (năm 2017) và 5,7% (năm 2018).

Chia sẻ những khó khăn, cũng như mong muốn dược liệu Việt Nam vươn tầm, tạo thương hiệu quốc tế, ông Nguyễn Việt Hùng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần dược liệu Chư Sê (tỉnh Gia Lai) cho biết: Đối với những doanh nghiệp trồng dược liệu, điều quan tâm đầu tiên là quy hoạch vùng trồng cho từng nhóm đối tượng cây phải phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu... Đối với giống cây dược liệu phải được lựa chọn thật kỹ lưỡng, nếu giống đạt yêu cầu thì cây dược liệu đó mới có chất lượng tốt được.

Thực tế hiện nay doanh nghiệp trồng dược liệu đang gặp nhiều khó khăn và chịu sự cạnh tranh gay gắt. Các doanh nghiệp trồng dược liệu sạch hiện nay phải cạnh tranh ngay trên sân nhà khi giá bán của dược liệu sạch do doanh nghiệp trong nước trồng ra thành phẩm không cạnh tranh nổi với dược liệu nhập khẩu (chủ yếu nhập khẩu từ Trung Quốc). Phần lớn các doanh nghiệp sản xuất của Việt Nam hiện nay nhập khẩu dược liệu từ Trung Quốc để sản xuất ra sản phẩm của doanh nghiệp mình.

Trong bối cảnh khó khăn, cạnh tranh nhiều như hiện nay, để tham gia vào thị trường thảo dược toàn cầu, theo ông Trần Minh Ngọc thì các doanh nghiệp Việt Nam cần phải đầu tư mạnh về khoa học-công nghệ, giống, phát triển vùng trồng dược liệu trên quy mô lớn, tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn của nước nhập khẩu.

Đáng chú ý, cần phải hình thành các vùng sản xuất dược liệu chuyên canh, tập trung, quy mô đủ lớn và phải được quản lý truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới về thực hành tốt nuôi trồng và thu hái (GACP-WHO) và sản xuất dược liệu hữu cơ theo tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn Dược điển Việt Nam và của các nước nhập khẩu.

Bên cạnh đó, cần tuyên truyền nâng cao ý thức cho cộng đồng, người tham gia nuôi trồng dược liệu... Từng bước hình thành vùng sản xuất dược liệu tập trung có quy mô đủ lớn đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng theo yêu cầu của các nước nhập khẩu.

Nhằm chủ động tham gia vào sân chơi toàn cầu, Bộ Y tế đã tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp dược, dược liệu sản xuất trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó có nhiều chính sách đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp dược như: ưu tiên đầu tư cho nghiên cứu khoa học, sản xuất thuốc dược liệu chất lượng cao, phát triển sản xuất thuốc dược liệu mang thương hiệu quốc gia.

Đồng thời đưa ra nhiều nhóm giải pháp đồng bộ về thể chế, pháp luật; đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh; khoa học-công nghệ, nhân lực và đào tạo; kiểm soát thị trường thuốc, dược liệu; hợp tác và hội nhập quốc tế; thông tin và truyền thông… Để phát triển dược liệu trở thành một ngành kinh tế kỹ thuật không chỉ phục vụ cho công tác chăm sóc bảo vệ sức khỏe nhân dân mà còn góp phần xóa đói, giảm nghèo, nhiều ý kiến cho rằng cần tập trung đầu tư hỗ trợ, ứng dụng khoa học-công nghệ trong chọn tạo giống mới, quy trình kỹ thuật canh tác nuôi trồng dược liệu cho năng suất, chất lượng cao, ổn định đối với cây dược liệu quý, đặc hữu và có lợi thế cạnh tranh.

Có giải pháp hỗ trợ, đầu tư hình thành vùng trồng dược liệu tập trung, quy mô lớn, tuân thủ theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn của quốc tế, gắn với truy xuất nguồn gốc, chất lượng và mã số vùng trồng; đầu tư nghiên cứu chế biến, đa dạng hóa sản phẩm từ dược liệu gia tăng chuỗi giá trị sản phẩm cho thảo dược. Đồng thời đầu tư nghiên cứu, phân tích thị trường, xúc tiến thương mại quốc tế và xây dựng thương hiệu dược liệu Việt trên trường quốc tế.

Để hỗ trợ phát triển ngành dược liệu trong nước, Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030. Trong đó, tiểu dự án 2 của giai đoạn I (từ năm 2021 - 2025) phát triển vùng trồng dược liệu với nhiều cơ chế ưu đãi đầu tư hỗ trợ trực tiếp nhất là vốn. Cơ chế này thu hút được doanh nghiệp đầu tư trồng dược liệu, xóa đói, giảm nghèo, giải quyết được nguồn lao động cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Báo Nhân Dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sớm “gỡ vướng” trong hỗ trợ trồng rừng cây gỗ lớn

Sớm “gỡ vướng” trong hỗ trợ trồng rừng cây gỗ lớn

Nguồn vốn 51 tỷ đồng đã sẵn sàng, hàng nghìn ha rừng đã bén rễ phủ xanh những khoảnh đồi trọc, nhưng các hộ dân ở nhiều địa phương vẫn đang từng ngày chờ đợi tiền hỗ trợ. "Nút thắt" phát sinh sau quá trình sắp xếp địa giới hành chính và thay đổi mô hình quản lý khiến chính sách chưa thể đi vào cuộc sống.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực 4 triển khai nhiệm vụ năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực 4 triển khai nhiệm vụ năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Chiều 12/1, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh khu vực 4 tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả hoạt động ngân hàng năm 2025; triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Dự và chỉ đạo hội nghị có đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Ngô Hạnh Phúc - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh.

Chung tay chữa lành “vết thương”

Chung tay chữa lành “vết thương”

Sau những cơn bão, khi dòng nước xiết đã rút, những dải mây xám rời đi, thôn Tả Trang, xã Bát Xát dần trở lại nhịp sinh hoạt thường ngày. Thế nhưng, trên tuyến đường nhỏ dẫn vào thôn, dấu vết của thiên tai vẫn còn hiện hữu. Mặt đường bê tông bị xé toạc, đất đá trôi đi, để lộ những vết rãnh sâu hoắm, như “vết thương” chưa kịp liền da.

Triệu phú hoa đào ở Cán Chư Sử

Triệu phú hoa đào ở Cán Chư Sử

Ở thôn Cán Chư Sử (xã Si Ma Cai) có một nông dân người Mông đã tận dụng tốt lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng và vẻ đẹp của giống đào bản địa để trồng đào cảnh bán, đem lại thu nhập 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng mỗi năm. Đó là ông Giàng A Pùa, được người dân thôn Cán Chư Sử quen gọi với cái tên “triệu phú hoa đào”.

Ước mong Suối Chải

Ước mong Suối Chải

Thôn Suối Chải, xã Bát Xát ở độ cao khoảng 1.500 m so với mực nước biển, hiện ra như một chấm nhỏ giữa đại ngàn trùng điệp. Tuyến đường độc đạo dẫn lên thôn uốn lượn theo triền núi, hẹp và dốc, có đoạn chỉ vừa hai xe máy tránh nhau. Một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút. Đoạn đường ấy chính là “nút thắt” lớn nhất, kìm hãm bước phát triển của Suối Chải suốt nhiều năm qua.

Kinh tế vững vàng, tạo đà vào kỷ nguyên mới

Kinh tế vững vàng, tạo đà vào kỷ nguyên mới

Nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng khép lại trong một bối cảnh đặc biệt: thế giới đầy biến động, trong nước đối diện với vô vàn khó khăn, nhưng kinh tế Việt Nam vẫn giữ được ổn định vĩ mô, duy trì tăng trưởng, củng cố niềm tin xã hội và nâng cao vị thế quốc gia.

Yêu cầu truy xuất triệu hồi sản phẩm đồ hộp Hạ Long không đảm bảo an toàn

Yêu cầu truy xuất triệu hồi sản phẩm đồ hộp Hạ Long không đảm bảo an toàn

Trước sự việc Công an thành phố Hải Phòng phát hiện đường dây thu mua thịt lợn bị nhiễm bệnh dịch tả châu Phi và khởi tố vụ án để điều tra hành vi vi phạm các điều kiện về an toàn thực phẩm tại Công ty cổ phần đồ hộp Hạ Long, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có văn bản đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng chủ động, khẩn trương báo cáo cung cấp thông tin liên quan đến vụ việc.

Châu Quế phát triển kinh tế rừng

Châu Quế phát triển kinh tế rừng

Xác định lâm nghiệp có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương, xã Châu Quế đã vận động Nhân dân đẩy mạnh hoạt động trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng; gắn chế biến, tiêu thụ với quản lý rừng bền vững. 

"Vượt" rét sản xuất vụ xuân

"Vượt" rét sản xuất vụ xuân

Theo kế hoạch, vụ Đông Xuân năm 2026, toàn tỉnh gieo cấy 29.000 ha lúa, phấn đấu sản lượng đạt 170.000 tấn. Nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu đã đề ra, ngành nông nghiệp và môi trường đã chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất cũng như ban hành văn bản hướng dẫn lịch thời vụ và cơ cấu giống cây trồng vụ Đông Xuân 2025 - 2026.

Niềm vui ở khu tái định cư Sài Lương

Niềm vui ở khu tái định cư Sài Lương

Sau nhiều năm sống trong nỗi lo thường trực về sạt lở đất, lũ quét và thiếu hạ tầng thiết yếu, hôm nay, cuộc sống của người dân khu tái định cư Sài Lương, xã Gia Hội đã bước sang một trang mới với những điều tốt đẹp hơn.

Hiệu quả kép từ dự án hỗ trợ sinh kế

Hiệu quả kép từ dự án hỗ trợ sinh kế

Sau gần hai năm triển khai, dự án “Hỗ trợ mô hình sinh kế và nâng cao năng lực tiếp cận chuỗi giá trị nông nghiệp cho cộng đồng nhằm góp phần tăng thu nhập và bình đẳng giới tại 3 xã của tỉnh Lào Cai” do Tổ chức Oxfam tại Việt Nam tài trợ, Trung tâm Hỗ trợ phát triển bền vững cộng đồng các dân tộc miền núi (SUDECOM) thực hiện, đã cho thấy hiệu quả rõ nét. Dự án không chỉ góp phần cải thiện sinh kế, tăng thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy bình đẳng giới tại địa phương.

Thành lập 7 đoàn công tác kiểm tra, bình ổn thị trường dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thành lập 7 đoàn công tác kiểm tra, bình ổn thị trường dịp Tết Bính Ngọ 2026

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương vừa ký ban hành Quyết định số 07 về việc thành lập các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc và hướng dẫn công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường tại một số tỉnh, TP đợt Tết Bính Ngọ.

Bát Xát: Người dân đồng thuận di chuyển mộ bàn giao mặt bằng phục vụ dự án đường sắt

Bát Xát: Người dân đồng thuận di chuyển mộ bàn giao mặt bằng phục vụ dự án đường sắt

Dự án San gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật khu Bản Qua là một trong hai dự án trọng điểm triển khai tại xã Bát Xát nhằm phục vụ xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Theo kết quả rà soát, kiểm đếm và lập hồ sơ thực tế, trong phạm vi giải phóng mặt bằng của dự án hiện có khoảng hơn 210 ngôi mộ của các gia đình cần thực hiện di dời.

fb yt zl tw