Đưa du lịch văn hóa trở thành ngành công nghiệp văn hóa

Thời gian qua, việc Việt Nam liên tiếp được World Travel Awards vinh danh là "Điểm đến di sản hàng đầu thế giới", "Điểm đến văn hóa hàng đầu châu Á", "Điểm đến ẩm thực hàng đầu châu Á"…, cho thấy dải đất hình chữ S được đánh giá rất cao về tài nguyên văn hóa trong phát triển du lịch.

5.jpg
Du khách khám phá không gian Chợ quê và trải nghiệm các trò chơi dân gian truyền thống trong hành trình thưởng thức show "Tinh hoa Bắc Bộ".

Song để thật sự chuyển hóa được nguồn lực văn hóa thành giá trị kinh tế du lịch, đưa du lịch văn hóa trở thành ngành công nghiệp văn hóa như Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam, tầm nhìn đến năm 2030 đã xác định, thì ngành kinh tế xanh Việt Nam còn nhiều việc cần làm.

Trên thực tế, các sản phẩm công nghiệp văn hóa sớm được nhiều quốc gia trên thế giới khai thác, phát triển để tạo lợi thế cạnh tranh, định vị thương hiệu quốc gia, thu hút mạnh mẽ khách du lịch. Chẳng hạn, với sự lan tỏa mạnh mẽ của K-pop ở quy mô quốc tế, Hàn Quốc đã xây dựng nhiều tour khám phá văn hóa Hallyu độc nhất vô nhị, được đông đảo du khách quan tâm. Singapore cũng rất thành công trong chiến lược định hướng thành điểm đến văn hóa-nghệ thuật hàng đầu khu vực.

Vừa qua, thông qua đấu thầu, quốc đảo sư tử đã trở thành điểm đến duy nhất ở Đông Nam Á của Taylor Swift trong khuôn khổ The Eras Tour. Và chỉ với sáu buổi hát live, nữ danh ca nhạc pop người Mỹ đã mang đến doanh thu hàng trăm triệu USD cho Singapore, toàn bộ 300.000 vé của sáu đêm diễn được bán hết, từ hàng không đến vận tải đường bộ, du lịch, dịch vụ bán lẻ… đều được hưởng lợi. Tương tự, ngành du lịch Nhật Bản cũng đã kiếm bộn tiền từ việc khai thác các sản phẩm trong hệ sinh thái truyện tranh, hay với Mỹ là sức hút từ điện ảnh Hollywood…

Tại nước ta, dù công nghiệp văn hóa chỉ mới được đề cập những năm gần đây, nhưng cũng đã xuất hiện một số sản phẩm khai thác hàm lượng văn hóa một cách sáng tạo, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch Việt Nam, tiêu biểu như các show diễn thực cảnh được đầu tư lớn cả về nội dung và nghệ thuật như "Tinh hoa Bắc Bộ", "Ký ức Hội An", "Vũ điệu trên mây"…

Đầu năm 2024, Sở Du lịch Hà Nội công bố 15 sản phẩm du lịch đêm, phần lớn đều dựa trên thế mạnh về văn hóa, di sản, trong đó các sản phẩm như tour tham quan Nhà tù Hỏa Lò về đêm, tour Giải mã Hoàng thành, chương trình "Huyền thoại tuổi thanh xuân-Sống một đời đáng sống" tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam… đã thật sự để lại dấu ấn khó quên trong lòng du khách.

Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng, những sản phẩm du lịch văn hóa mang bản sắc, có khả năng định vị thương hiệu điểm đến ở nước ta còn nghèo nàn, chưa kể có sự trùng lặp ở các địa phương. Theo Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Nghiên cứu phát triển du lịch, sản phẩm du lịch văn hóa ở nước ta nhìn chung còn ít sáng tạo, thiếu các sản phẩm khác biệt giữa các địa phương, vùng miền.

Nhiều tài nguyên du lịch văn hóa có giá trị vẫn chưa được đầu tư khai thác tương xứng với tiềm năng, nhiều điểm tài nguyên văn hóa có giá trị chưa được đầu tư khai thác thành sản phẩm du lịch. Cũng theo Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, việc phát triển du lịch văn hóa ở nước ta còn thiếu tính đồng bộ và liên kết trong xây dựng sản phẩm, cũng như liên kết giữa các địa phương trong quá trình khai thác tài nguyên văn hóa, cho nên chưa tạo được những sản phẩm du lịch có chất lượng bền vững.

Nhiều chuyên gia cho rằng, để đưa du lịch văn hóa trở thành ngành công nghiệp văn hóa, vấn đề mấu chốt là phải tìm cách tạo ra được những sản phẩm văn hóa "chạm" tới cảm xúc của du khách. Muốn thế, phải tăng cường hàm lượng sáng tạo trong xây dựng sản phẩm du lịch, mang đến những trải nghiệm độc đáo, ấn tượng.

Tiến sĩ Nguyễn Thu Hạnh, Chủ tịch Liên hiệp Khoa học phát triển du lịch bền vững (STDe) nêu ý kiến: Lâu nay, du lịch hầu như mới chỉ khai thác những giá trị thuộc về quá khứ của di sản văn hóa mà chưa khai thác những giá trị của hiện tại và tương lai, nên chưa tạo được những điểm mới. Hơn nữa, tính liên kết giữa các cá nhân sáng tạo, tập thể sáng tạo cũng đang bị hạn chế, dẫn đến không tạo được chuỗi giá trị bền vững cho sản phẩm.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thu Hạnh, đầu tư cho văn hóa luôn tiềm ẩn nhiều thách thức, rủi ro, song chúng ta còn thiếu những cơ chế, chính sách để thu hút cũng như bảo vệ những nhà đầu tư văn hóa, do đó chưa huy động được nhiều nguồn lực để phát triển du lịch văn hóa. Chủ tịch STDe cho rằng, cần có sự liên kết chặt chẽ giữa du lịch với các lĩnh vực thể thao, âm nhạc, điện ảnh, mỹ thuật… để tạo sự mới mẻ trong xây dựng sản phẩm.

Tiến sĩ Trịnh Lê Anh, Giảng viên Khoa Du lịch, Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội khẳng định: Mục tiêu của công nghiệp văn hóa là phải tìm được "đầu ra" cho sản phẩm, và du lịch chính là "đầu ra" tuyệt vời để tiêu thụ các sản phẩm công nghiệp văn hóa. Du lịch cần "bắt tay" với giải trí, phần mềm, công nghệ,… để tạo ra các sản phẩm thu hút du khách hiện đại, nhất là du khách trẻ, đặc biệt chú trọng khai thác yếu tố thời trang, ẩm thực để có những sản phẩm giàu màu sắc bản địa.

Chỉ thị số 30/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ (ngày 29/8/2024) về Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam, đã nhấn mạnh việc chú trọng, đẩy nhanh quá trình ứng dụng, khai thác những thành tựu khoa học-công nghệ, kỹ thuật cùng kỹ năng kinh doanh, năng lực sáng tạo, phát huy nguồn vốn văn hóa và quyền sở hữu trí tuệ để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mang giá trị văn hóa và kinh tế. Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa phải bảo đảm khai thác tối đa, hiệu quả tiềm năng, lợi thế; đa dạng, liên kết đa ngành, lĩnh vực…

Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai một số nhiệm vụ, giải pháp liên quan cơ chế, chính sách hỗ trợ, thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa; xây dựng sản phẩm, dịch vụ đặc trưng; sử dụng các nền tảng số tạo ra sản phẩm công nghiệp văn hóa...

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mường Khương chủ động quản lý dịch vụ lưu trú trong mùa lễ hội

Mường Khương chủ động quản lý dịch vụ lưu trú trong mùa lễ hội

Lễ hội “Mường Khương - Sắc màu biên cương” lần thứ I năm 2026, dự báo thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm. Trong khi hệ thống cơ sở lưu trú trên địa bàn còn hạn chế, xã Mường Khương đã chủ động rà soát, chuẩn bị các điều kiện đón khách, đồng thời tăng cường hướng dẫn thông báo lưu trú trực tuyến, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và tạo môi trường du lịch an toàn, thân thiện.

Người kể chuyện Thủy điện Thác Bà

Người kể chuyện Thủy điện Thác Bà

Từ một giáo viên mầm non chưa từng được đào tạo về kỹ thuật điện hay kỹ năng thuyết minh, chị Mai đã kiên trì tự học, tìm hiểu tài liệu và học hỏi đồng nghiệp để từng bước vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu, trở thành người thuyết minh tự tin, am hiểu, đưa du khách khám phá những câu chuyện về Nhà máy Thủy điện Thác Bà.

Để hương cốm Phúc Khánh níu chân khách

Để hương cốm Phúc Khánh níu chân khách

Gìn giữ nghề làm cốm truyền thống, xã Phúc Khánh hướng tới mở rộng thị trường tiêu thụ, gắn sản vật địa phương với phát triển du lịch. Lễ hội cốm là dịp quảng bá hương vị đặc trưng và bản sắc văn hóa địa phương, qua đó tạo thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân.

Cảnh quan hoang sơ tại khu vực suối khoáng nóng Bản Bon.

Đánh thức mạch nguồn Bản Bon

Từ dòng suối khoáng nóng giữa núi rừng đến những đồi chè xanh và bản làng giàu bản sắc, xã Liên Sơn đang đứng trước cơ hội hình thành không gian du lịch đặc trưng. Tuy nhiên, để tiềm năng trở thành nguồn lực phát triển, địa phương cần tháo gỡ những điểm nghẽn về quy hoạch, hạ tầng và đầu tư, đồng thời phát huy vai trò chủ thể của người dân.

Sẵn sàng cho Lễ hội “Sắc màu biên cương” Mường Khương

Sẵn sàng cho Lễ hội “Sắc màu biên cương” Mường Khương

Những ngày này, xã Mường Khương khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị cho Lễ hội “Mường Khương - Sắc màu biên cương” lần thứ I năm 2026 (diễn ra ngày 7 và 8/11), từ tập luyện chương trình nghệ thuật, xây dựng không gian văn hóa, chỉnh trang đô thị đến khảo sát các vùng sản xuất nông nghiệp phục vụ tham quan, trải nghiệm.

Độc đáo các sản phẩm du lịch trải nghiệm tại Mường Lò

Độc đáo các sản phẩm du lịch trải nghiệm tại Mường Lò

Trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, suốt tháng 10, các địa phương vùng Mường Lò tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm thực tế như bắt cá ruộng, sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt cộng đồng tại bản làng, khám phá không gian nhà sàn truyền thống. Những hoạt động này không chỉ mang đến cho du khách thập phương cảm nhận chân thực về văn hóa, con người nơi đây mà còn cho thấy sự chủ động của cộng đồng trong bảo tồn bản sắc, phát triển du lịch bền vững.

Fansipan thu hút đông đảo du khách chinh phục bằng đường bộ

Fansipan thu hút đông đảo du khách chinh phục bằng đường bộ

Thời gian qua, đỉnh Fansipan (Vườn quốc gia Hoàng Liên) tiếp tục là điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước lựa chọn chinh phục bằng đường bộ. Nhiều đoàn khách với số lượng thành viên lớn đã tổ chức hành trình khám phá “Nóc nhà Đông Dương”, cho thấy sức hút của loại hình du lịch trải nghiệm, khám phá thiên nhiên tại đây.

Mỏ Vàng khai mở tiềm năng du lịch xanh

Mỏ Vàng khai mở tiềm năng du lịch xanh

Những cánh rừng xanh ngút ngàn, vùng quế trải dài trên các sườn đồi và cảnh quan lòng hồ thủy điện Đồng Sung tạo nên nét riêng của vùng đất Mỏ Vàng. Không chỉ có lợi thế về thiên nhiên, địa phương còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc, là nền tảng để phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với đời sống cộng đồng.

Cung đường di sản cần những “mắt xích” mới

Cung đường di sản cần những “mắt xích” mới

Từ những thửa ruộng bậc thang, đồi chè Shan tuyết, nếp nhà sàn đến những câu chuyện văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ, “Cung đường di sản văn hóa ruộng bậc thang” đang mở ra hướng tiếp cận mới cho du lịch Lào Cai: biến cảnh quan thành trải nghiệm, biến đời sống thành sản phẩm và kết nối những điểm đến riêng lẻ thành một hành trình đủ sức níu chân du khách. Nhưng để đi xa hơn, cung đường ấy cần được tổ chức như một sản phẩm thống nhất, nơi hạ tầng, dịch vụ và cộng đồng cùng vận hành.

Độc đáo biển hiệu bằng đá tự nhiên giữa thiên đường mây Y Tý

Độc đáo biển hiệu bằng đá tự nhiên giữa thiên đường mây Y Tý

Ở độ cao trung bình từ 1.500 - 2.000 m so với mực nước biển, xã Y Tý hấp dẫn du khách bởi thiên nhiên tươi đẹp với những bản làng giàu bản sắc văn hóa. Cùng với sự phát triển của du lịch, một số homestay, cơ quan, đơn vị trên địa bàn đã tận dụng những phiến đá tự nhiên để vẽ thành biển hiệu, biển tên độc đáo, tạo thêm điểm nhấn cho vùng đất này.

Từ sức hút truyền thông đến sinh kế bền vững ở Bản Liền

Từ sức hút truyền thông đến sinh kế bền vững ở Bản Liền

Sự lan tỏa của chương trình “Gia đình Haha” đã đưa Bản Liền đến gần hơn với du khách, mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng trên nền tảng cảnh quan ruộng bậc thang, đồi chè Shan tuyết và văn hóa người Tày. Tuy nhiên, để biến sức hút truyền thông thành sinh kế lâu dài, Bản Liền cần những sản phẩm đủ sức giữ chân du khách, dịch vụ đáp ứng nhu cầu thực tế và một cộng đồng cùng tham gia, cùng hưởng lợi.

Giúp du khách có trải nghiệm trọn vẹn

Giúp du khách có trải nghiệm trọn vẹn

Không chỉ hấp dẫn bởi những thửa ruộng bậc thang mùa lúa chín, Mù Cang Chải còn mang đến cho du khách nhiều trải nghiệm thông qua các dịch vụ chụp ảnh, quay video, xe ôm đưa đón và giao lưu văn nghệ cùng người dân bản địa. Những dịch vụ được hình thành từ nhu cầu thực tế đang góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân địa phương.

Lùng Phình mùa hoa tam giác mạch

Lùng Phình mùa hoa tam giác mạch

Những ngày này, hoa tam giác mạch đã nở rộ trên các triền đồi ở xã Lùng Phình, thu hút người dân, du khách đến tham quan, chụp ảnh. Từ cây lương thực quen thuộc của đồng bào vùng cao, tam giác mạch đang dần được một số hộ dân khai thác theo hướng kết hợp với du lịch, góp phần tạo thêm sản phẩm trải nghiệm tại địa phương.

Mười năm lên “đỉnh trời”, mở lối tương lai

Mười năm lên “đỉnh trời”, mở lối tương lai

Đứng trên đỉnh Fansipan những ngày cuối thu này, giữa mênh mang mây trắng và đại ngàn Hoàng Liên, tôi chợt nhớ về những năm tháng Fansipan còn chưa có cáp treo, ngẫm về những đổi thay của mười năm qua. Nay nhìn lại, càng thấy điều đáng nhớ không chỉ là tuyến cáp ấy đã đưa bao nhiêu người lên đỉnh núi, mà còn là những gì đã mở ra từ đó và những kỳ vọng của người dân nơi đây ở chặng đường phía trước.

Sức hút từ chợ phiên Tả Củ Tỷ

Sức hút từ chợ phiên Tả Củ Tỷ

Cứ vào sáng thứ Ba hằng tuần, khu vực trung tâm xã Tả Củ Tỷ lại nhộn nhịp hơn bởi phiên chợ độc đáo, mang đậm sắc màu vùng cao. Nơi đây, những gian hàng mộc mạc kết hợp hoạt động sinh hoạt văn hóa hấp dẫn đã tạo nên nét đặc sắc riêng có, thu hút du khách gần xa đến khám phá, trải nghiệm.

fb yt zl tw