Đối tượng nào nghỉ hưu sớm mà không bị trừ lương hưu? Theo khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 quy định tuổi nghỉ hưu như sau:
- Người lao động bảo đảm điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu.
- Tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.
Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ.
Theo đó, kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là:
- Đối với lao động nam: Đủ 60 tuổi 03 tháng;
- Đối với lao động nữ: Đủ 55 tuổi 04 tháng;
- Sau đó cứ mỗi năm lại tăng thêm 03 tháng với lao động nam và 04 tháng với lao động nữ cho đến khi đủ 62 tuổi với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.
Từ 1/1/2026, Luật Nhà giáo 2025 chính thức có hiệu lực trong đó quy định chế độ nghỉ hưu đối với nhà giáo:
- Tuổi nghỉ hưu của nhà giáo thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động và quy định khác của pháp luật có liên quan, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này và Điều 27 của Luật này.
- Nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non nếu có nguyện vọng thì có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường nhưng không quá 05 tuổi. Trường hợp có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.
Tại Điều 40 của Luật Nhà giáo 2025 cũng sửa đổi Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội để bổ sung quy định này. Theo đó, mức lương hưu hằng tháng của nhà giáo mầm non khi nghỉ hưu sớm được tính tương tự nhóm người lao động nghỉ hưu theo Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội – tức không bị trừ tỉ lệ 2% cho mỗi năm nghỉ sớm.
Những ngành nghề nào được hưởng chế độ nghỉ hưu trước tuổi sớm hơn quy định?
Theo Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 và điểm a khoản 1 Điều 5 Nghị định 135/2020/NĐ-CP một số ngành nghề và trường hợp cụ thể được phép nghỉ hưu sớm hơn so với tuổi nghỉ hưu quy định bao gồm:
- Người lao động làm việc trong điều kiện lao động đặc biệt:
+ Người lao động làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
+ Người lao động làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
+ Những người này có thể nghỉ hưu sớm hơn tối đa 05 năm so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường.
- Người lao động bị suy giảm khả năng lao động:
+ Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên có thể nghỉ hưu trước tuổi.
+ Mức độ suy giảm khả năng lao động và thời gian đóng BHXH sẽ quyết định thời điểm nghỉ hưu sớm.
- Một số trường hợp đặc biệt khác:
+ Người lao động có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò có thể nghỉ hưu sớm hơn.
+ Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.
Lưu ý:
Danh mục chi tiết các nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
Việc xác định mức độ suy giảm khả năng lao động do Hội đồng Giám định y khoa thực hiện.
Nghỉ hưu sớm có thể ảnh hưởng đến mức hưởng lương hưu. Thông thường, mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi sẽ bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu.
Quy trình thủ tục nghỉ hưu trước tuổi
Bước 1: Người lao động làm hồ sơ đơn đề nghị nghỉ hưu sớm kèm theo các giấy tờ liên quan theo quy định và gửi đến cơ quan bảo hiểm xã hội nơi tham gia gần nhất.
Trong đó, hồ sơ nghỉ hưu sớm được quy định theo Khoản 1 Điều 108 Luật BHXH 2014 sẽ gồm 2 trường hợp sau:
Trường hợp 1: Đối với người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc hồ sơ gồm:
- Sổ bảo hiểm xã hội.
- Quyết định nghỉ việc hưởng chế độ hưu trí hoặc văn bản chấm dứt hợp đồng lao động hưởng chế độ hưu trí.
- Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa đối với người nghỉ hưu hoặc giấy chứng nhận bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp đối với trường hợp theo quy định.
Trường hợp 2: Đối với người lao động đang tham gia BHXH tự nguyện, người bảo lưu thời gian tham gia BHXH gồm cả người đang chấp hành hình phạt tù, hồ sơ bao gồm:
- Sổ BHXH.
- Đơn đề nghị hưởng lương hưu.
- Giấy ủy quyền làm thủ tục giải quyết chế độ hưu trí và nhận lương hưu đối với người đang chấp hành hình phạt tù.
- Văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc trở về nước định cư hợp pháp đối với trường hợp xuất cảnh trái phép.
- Quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích đối với trường hợp người mất tích trở về.
Bước 2: Cơ quan BHXH xem xét, thẩm định hồ sơ và ra quyết định nghỉ hưu sớm cho người lao động.
