Doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu: Cơ hội đi cùng thách thức

Các nền kinh tế lớn trên thế giới đang tích cực tái cấu trúc chuỗi cung ứng, điều này mang lại cả cơ hội lẫn thách thức cho các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Doanh nghiệp Việt Nam cần nhiều trợ lực để có thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Năng lực còn hạn chế

PGS.TS Tạ Văn Lợi - Hiệu trưởng Trường Kinh doanh (Đại học Kinh tế quốc dân) chia sẻ, các nền kinh tế lớn như Mỹ, EU, Trung Quốc và Ấn Độ đang tích cực tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng rút ngắn chuỗi, đa dạng chuỗi, khu vực hóa chuỗi, nhân rộng chuỗi. Sự cạnh tranh của các nước lớn đã tạo nên các chuỗi cung ứng toàn cầu mới. Trong đó, chuỗi cung ứng mới do Mỹ và EU làm chủ dịch chuyển sang các quốc gia có mức tăng trưởng cao và ít lệ thuộc vào Trung Quốc. Điều này tạo ra các chuỗi cung ứng mới về bán dẫn, thiết bị và hàng công nghệ cao nhằm hạn chế sự sao chép công nghệ của Trung Quốc.

Trong khi đó theo nhiều chuyên gia kinh tế, sự dịch chuyển, tái cấu trúc chuỗi giá trị toàn cầu không chỉ phản ánh sự chuyển đổi trong chiến lược kinh doanh quốc tế, mà còn là thách thức đối với các quốc gia đang phát triển trong việc duy trì vai trò trong chuỗi giá trị. Với Việt Nam, nền kinh tế đang phát triển và ngày càng có vị thế quan trọng trong khu vực, thì sự chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu mang lại cả cơ hội, cũng như thách thức về cải thiện năng lực nội địa hóa, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về lao động, môi trường, chuyển đổi số trong sản xuất.

Trong những năm qua, khu vực FDI luôn là đầu tàu dẫn dắt xuất khẩu của Việt Nam, tạo đòn bẩy tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Vậy nhưng, theo đánh giá của TS Nguyễn Quốc Việt - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và Chính sách (Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội), tác động lan tỏa của doanh nghiệp (DN) FDI trong chuyển giao công nghệ và hỗ trợ DN Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Các DN nội địa chưa tham gia sâu vào các chuỗi có giá trị gia tăng cao. Cùng với đó, liên kết giữa các DN nội địa và DN FDI mới tập trung ở nhóm ngành có công nghệ thấp, trung bình và nhóm ngành dịch vụ. Báo cáo về chỉ số hiệu quả FDI của các nước ASEAN cho thấy, về trình độ công nghệ và đổi mới sáng tạo, Việt Nam đứng ở vị trí 90/100, trong đó công nghệ nền tảng thứ 92/100, năng lực đổi mới sáng tạo xếp thứ 77/100, FDI và chuyển giao công nghệ xếp thứ 73/100, với đầu tư cho R&D chỉ chiếm 0,2% GDP xếp hạng 84/100.

Đẩy mạnh kết nối

TS Đinh Lê Hải Hà - Phó Viện trưởng Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế quốc dân) nhận định, Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất và lắp ráp lớn nhờ vào các lợi thế vượt trội về vị trí địa lý, chi phí lao động cạnh tranh và chính sách thu hút đầu tư hiệu quả. Để tận dụng tối đa cơ hội từ xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam cũng cần phải tận dụng cơ hội từ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng và giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống; xác định rõ ngành công nghiệp sẽ chịu ảnh hưởng lớn nhất và đề ra những giải pháp chiến lược để thích ứng…

Trong khi đó, TS Nguyễn Quốc Việt đề xuất xây dựng chính sách đồng bộ và tổng thể hỗ trợ DN nội địa kết nối với DN FDI. Trong đó, có cơ chế, chính sách hỗ trợ về lãi suất, tài chính, tiếp cận các nguồn lực đầu tư để nâng cấp các DN trong nước đủ khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. DN Việt Nam muốn tham gia chuỗi liên kết với DN FDI thì phải nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả quản trị, quản lý… Về vấn đề thu hút FDI, cần tập trung ưu tiên các nhà đầu tư chiến lược, tạo lập chuỗi sản xuất toàn cầu, ưu tiên DN công nghệ cao và chuyển giao công nghệ cho DN Việt Nam.

PGS.TS Tạ Văn Lợi thì cho rằng cần phát triển những công nghệ mới tạo ra nhiều vật liệu, sản phẩm và năng lượng mới, đặc biệt là năng lượng tái tạo và vật liệu nhẹ cho các ngành công nghiệp chủ đạo như ô tô, máy tính, điện tử... Đồng thời, xây dựng các quỹ đầu tư mạo hiểm, hoặc liên kết tài trợ cho việc đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nhân lực, tiếp cận công nghệ thế giới nhanh chóng hơn. Khi đủ năng lực về vốn, công nghệ và quản lý sẽ vươn dần lên trong chuỗi cung ứng, thậm chí trở thành các DN cốt lõi của chuỗi.

Theo daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lùng Phình: Cây thắng cố mở ra hướng đi mới

Lùng Phình: Cây thắng cố mở ra hướng đi mới

Trong lộ trình tái cơ cấu nông nghiệp, xã Lùng Phình đã bước đầu thành công với mô hình trồng cây thắng cố - gia vị không thể thiếu của món thắng cố ngựa và là loại thảo dược quý có tác dụng chữa bệnh. Với khả năng thích nghi tốt, mô hình đang mở ra hướng đi mới đầy triển vọng, giúp nhiều hộ dân vùng cao thu về từ 50 - 60 triệu đồng mỗi năm.

Xã Lục Yên chủ động phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi

Xã Lục Yên chủ động phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi

Trước nguy cơ bệnh dịch tả lợn châu Phi tái bùng phát tại một số địa phương, tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống kinh tế của người dân, UBND xã Lục Yên đã kịp thời chỉ đạo triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp tăng cường phòng, chống dịch bệnh trên toàn địa bàn.

HĐND tỉnh khảo sát tình hình thực hiện dự toán ngân sách 2026 tại Âu Lâu

HĐND tỉnh khảo sát tình hình thực hiện dự toán ngân sách 2026 tại Âu Lâu

Ngày 15/4, Đoàn khảo sát của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Lào Cai do bà Ngụy Phí Kiều Vân - Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND phường Âu Lâu về tình hình thực hiện Nghị quyết của HĐND tỉnh liên quan đến dự toán ngân sách địa phương và phương án phân bổ ngân sách cấp tỉnh năm 2026.

Bát Xát nâng cao giá trị cây dứa bằng đổi mới kỹ thuật

Bát Xát nâng cao giá trị cây dứa bằng đổi mới kỹ thuật

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, người dân xã Bát Xát (tỉnh Lào Cai) đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn áp dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào canh tác dứa. Nhờ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm không ngừng được nâng cao, góp phần khẳng định vị thế của cây dứa như một cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương.

Tạo nền móng cho sản xuất hiện đại, thân thiện với môi trường

Tạo nền móng cho sản xuất hiện đại, thân thiện với môi trường

Xác định mặt bằng sạch là "nam châm" thu hút các nhà đầu tư chiến lược, Lào Cai đã chính thức khởi động chiến dịch hoàn thiện hạ tầng công nghiệp quy mô lớn ngay từ những tháng đầu năm 2026. Tỉnh không chỉ hướng tới mục tiêu lấp đầy diện tích các khu, cụm công nghiệp mà còn kiên định với lộ trình chuyển đổi xanh, tạo nền móng vững chắc cho hệ sinh thái sản xuất hiện đại và thân thiện với môi trường.

Pha Long vào vụ sản xuất mới

Pha Long vào vụ sản xuất mới

Những ngày này, cùng với các địa phương vùng cao của tỉnh Lào Cai, xã Pha Long đang bước vào sản xuất vụ mùa. Trong điều kiện thời tiết khô hạn, việc lựa chọn cây trồng và tổ chức sản xuất phù hợp được địa phương đặc biệt quan tâm.

Phường Trung Tâm: Tập trung nguồn lực triển khai các công trình trọng điểm năm 2026

Phường Trung Tâm: Tập trung nguồn lực triển khai các công trình trọng điểm năm 2026

Nhằm bảo đảm tiến độ và nâng cao hiệu quả đầu tư công, vừa qua, lãnh đạo UBND phường Trung Tâm đã tổ chức đoàn khảo sát, kiểm tra thực địa các công trình dự kiến triển khai trong năm 2026; đánh giá sát thực trạng, kịp thời tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiến độ các dự án xây dựng trên địa bàn.

Sinh kế mới ở Dào Xa

Sinh kế mới ở Dào Xa

Những thửa ruộng bậc thang ở thôn Dào Xa, xã Lao Chải vốn chỉ canh tác 1 vụ lúa, sau thu hoạch thường bỏ không nhiều tháng, nay đã được phủ kín bởi màu xanh của cây ớt xuất khẩu. Sự thay đổi không chỉ nằm ở cây trồng mà còn ở cách làm: từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết, từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa có định hướng thị trường. Hướng sinh kế mới đang dần hình thành kỳ vọng nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao.

Lào Cai tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp thủy điện

Lào Cai tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp thủy điện

Chiều 14/4, Sở Công thương tỉnh Lào Cai tổ chức hội nghị gặp mặt các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thủy điện trên địa bàn tỉnh Lào Cai năm 2026. Dự và chỉ đạo hội nghị có đồng chí Ngô Hạnh Phúc - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh.

 Lào Cai: Sẵn sàng cho việc cung ứng và tiêu dùng xăng E10

Lào Cai: Sẵn sàng cho việc cung ứng và tiêu dùng xăng E10

Thực hiện Thông tư 50 ngày 7/11/2025 của Bộ Công Thương về quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh và người dân đã sẵn sàng cho việc cung ứng, tiêu dùng xăng E10.

fb yt zl tw