Doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu: Cơ hội đi cùng thách thức

Các nền kinh tế lớn trên thế giới đang tích cực tái cấu trúc chuỗi cung ứng, điều này mang lại cả cơ hội lẫn thách thức cho các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Doanh nghiệp Việt Nam cần nhiều trợ lực để có thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Năng lực còn hạn chế

PGS.TS Tạ Văn Lợi - Hiệu trưởng Trường Kinh doanh (Đại học Kinh tế quốc dân) chia sẻ, các nền kinh tế lớn như Mỹ, EU, Trung Quốc và Ấn Độ đang tích cực tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng rút ngắn chuỗi, đa dạng chuỗi, khu vực hóa chuỗi, nhân rộng chuỗi. Sự cạnh tranh của các nước lớn đã tạo nên các chuỗi cung ứng toàn cầu mới. Trong đó, chuỗi cung ứng mới do Mỹ và EU làm chủ dịch chuyển sang các quốc gia có mức tăng trưởng cao và ít lệ thuộc vào Trung Quốc. Điều này tạo ra các chuỗi cung ứng mới về bán dẫn, thiết bị và hàng công nghệ cao nhằm hạn chế sự sao chép công nghệ của Trung Quốc.

Trong khi đó theo nhiều chuyên gia kinh tế, sự dịch chuyển, tái cấu trúc chuỗi giá trị toàn cầu không chỉ phản ánh sự chuyển đổi trong chiến lược kinh doanh quốc tế, mà còn là thách thức đối với các quốc gia đang phát triển trong việc duy trì vai trò trong chuỗi giá trị. Với Việt Nam, nền kinh tế đang phát triển và ngày càng có vị thế quan trọng trong khu vực, thì sự chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu mang lại cả cơ hội, cũng như thách thức về cải thiện năng lực nội địa hóa, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về lao động, môi trường, chuyển đổi số trong sản xuất.

Trong những năm qua, khu vực FDI luôn là đầu tàu dẫn dắt xuất khẩu của Việt Nam, tạo đòn bẩy tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Vậy nhưng, theo đánh giá của TS Nguyễn Quốc Việt - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và Chính sách (Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội), tác động lan tỏa của doanh nghiệp (DN) FDI trong chuyển giao công nghệ và hỗ trợ DN Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Các DN nội địa chưa tham gia sâu vào các chuỗi có giá trị gia tăng cao. Cùng với đó, liên kết giữa các DN nội địa và DN FDI mới tập trung ở nhóm ngành có công nghệ thấp, trung bình và nhóm ngành dịch vụ. Báo cáo về chỉ số hiệu quả FDI của các nước ASEAN cho thấy, về trình độ công nghệ và đổi mới sáng tạo, Việt Nam đứng ở vị trí 90/100, trong đó công nghệ nền tảng thứ 92/100, năng lực đổi mới sáng tạo xếp thứ 77/100, FDI và chuyển giao công nghệ xếp thứ 73/100, với đầu tư cho R&D chỉ chiếm 0,2% GDP xếp hạng 84/100.

Đẩy mạnh kết nối

TS Đinh Lê Hải Hà - Phó Viện trưởng Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế quốc dân) nhận định, Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất và lắp ráp lớn nhờ vào các lợi thế vượt trội về vị trí địa lý, chi phí lao động cạnh tranh và chính sách thu hút đầu tư hiệu quả. Để tận dụng tối đa cơ hội từ xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam cũng cần phải tận dụng cơ hội từ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng và giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống; xác định rõ ngành công nghiệp sẽ chịu ảnh hưởng lớn nhất và đề ra những giải pháp chiến lược để thích ứng…

Trong khi đó, TS Nguyễn Quốc Việt đề xuất xây dựng chính sách đồng bộ và tổng thể hỗ trợ DN nội địa kết nối với DN FDI. Trong đó, có cơ chế, chính sách hỗ trợ về lãi suất, tài chính, tiếp cận các nguồn lực đầu tư để nâng cấp các DN trong nước đủ khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. DN Việt Nam muốn tham gia chuỗi liên kết với DN FDI thì phải nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả quản trị, quản lý… Về vấn đề thu hút FDI, cần tập trung ưu tiên các nhà đầu tư chiến lược, tạo lập chuỗi sản xuất toàn cầu, ưu tiên DN công nghệ cao và chuyển giao công nghệ cho DN Việt Nam.

PGS.TS Tạ Văn Lợi thì cho rằng cần phát triển những công nghệ mới tạo ra nhiều vật liệu, sản phẩm và năng lượng mới, đặc biệt là năng lượng tái tạo và vật liệu nhẹ cho các ngành công nghiệp chủ đạo như ô tô, máy tính, điện tử... Đồng thời, xây dựng các quỹ đầu tư mạo hiểm, hoặc liên kết tài trợ cho việc đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nhân lực, tiếp cận công nghệ thế giới nhanh chóng hơn. Khi đủ năng lực về vốn, công nghệ và quản lý sẽ vươn dần lên trong chuỗi cung ứng, thậm chí trở thành các DN cốt lõi của chuỗi.

Theo daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đẩy nhanh cấp phép khai thác cát, sỏi lòng hồ thủy điện

Đẩy nhanh cấp phép khai thác cát, sỏi lòng hồ thủy điện

Trong bối cảnh nguồn cát, sỏi tại các mỏ được cấp phép trên địa bàn tỉnh mới đáp ứng khoảng 26% nhu cầu thực tế, việc sớm thúc đẩy cấp phép khai thác nguồn vật liệu này từ các lòng hồ thủy điện được xem là giải pháp quan trọng nhằm bổ sung nguồn cung vật liệu xây dựng, đồng thời góp phần giảm bồi lắng lòng hồ, bảo đảm an toàn vận hành các công trình thủy điện.

Cùng nông dân kiến tạo giá trị mới từ nông nghiệp

Cùng nông dân kiến tạo giá trị mới từ nông nghiệp

Sáng nay (21/6), tại tổ dân phố 21, phường Trung Tâm, tỉnh Lào Cai, Lễ hội “Hoa trái bốn mùa - Trải nghiệm và kết nối” năm 2026 được UBND phường Trung Tâm tổ chức. Đây là ngày hội giới thiệu sản vật đặc trưng của địa phương - điểm nhấn trong hành trình xây dựng mô hình phát triển nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm.

Khi vận tải đường sắt trở lại “đường đua”

Khi vận tải đường sắt trở lại “đường đua”

Giá nhiên liệu biến động, chi phí logistics gia tăng đang khiến nhiều doanh nghiệp tìm kiếm phương thức vận chuyển hiệu quả hơn. Trong bối cảnh đó, vận tải đường sắt từng lép vế trước đường bộ đang dần lấy lại lợi thế ở các tuyến có cự ly vận chuyển dài, khối lượng lớn. Tại Lào Cai, những tín hiệu khả quan từ các ga hàng hóa cho thấy dư địa phát triển của ngành đường sắt vẫn còn rất lớn.

Lý Láo Sử - chàng trai người Dao làm giàu từ nuôi dúi

Lý Láo Sử - chàng trai người Dao làm giàu từ nuôi dúi

Từ bỏ công việc với mức thu nhập ổn định, anh Lý Láo Sử (sinh năm 1996), người dân tộc Dao ở thôn Ná Nàm, xã Bát Xát, quyết định trở về quê hương khởi nghiệp bằng mô hình nuôi dúi thương phẩm và dúi giống. Sau hơn một năm gây dựng, mô hình đã mang lại hiệu quả kinh tế bước đầu, mở ra hướng phát triển sinh kế mới trên vùng đất quê nhà.

Bàn giao những căn hộ đầu tiên tại dự án nhà ở xã hội Golden Square

Bàn giao những căn hộ đầu tiên tại dự án nhà ở xã hội Golden Square

Sau 18 tháng thi công khẩn trương, dự án nhà ở xã hội Golden Square Lào Cai (phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai) – dự án nhà ở xã hội có quy mô lớn nhất tỉnh hiện nay đã chính thức đưa vào vận hành giai đoạn 1 với 638 căn hộ. Sáng 20/6, những căn hộ đầu tiên đã được bàn giao, mở ra cơ hội an cư bền vững cho hàng trăm gia đình có thu nhập thấp trên địa bàn.

Giải pháp bảo vệ rừng tự nhiên ở Bản Xèo

Giải pháp bảo vệ rừng tự nhiên ở Bản Xèo

Xã Bản Xèo hiện có gần 3.900 ha rừng tự nhiên. Trước thực trạng còn nhiều hộ dân canh tác trên diện tích rừng tự nhiên và một số lán tạm tồn tại trong rừng, địa phương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng bền vững.

fb yt zl tw