Tại xã Trấn Yên, chị Nguyễn Thị Hồng Lê - Giám đốc Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê là hộ tiên phong trong việc áp dụng chế phẩm sinh học để xử lý thân, cành dâu tằm sau khi đốn. “Tôi băm nhỏ thân cây dâu, rắc men vi sinh rồi ủ làm phân hữu cơ. Sau một vụ, lượng phân này đáp ứng hơn 60% nhu cầu bón cho gần 3 ha dâu của gia đình. Nhờ đó, cây khỏe, lá to, năng suất cao mà chi phí giảm rõ rệt” - chị Lê chia sẻ.
Từ việc tự ủ phân hữu cơ để bón cho cây dâu, chị Lê nhận thấy đất được cải tạo tốt hơn, lá dâu to, xanh, mềm và sản lượng lá cũng tăng. Chính vì thế, chị Lê đã quyết định xây dựng cơ sở sử dụng các loại cây xanh, rơm rạ, nhất là thân cây dâu trên cánh đồng vào cuối vụ để ủ thành phân hữu cơ.
Chị Lê cho biết: “Lá cây dâu được bón bằng phân hữu cơ, tằm ăn sẽ an toàn hơn rất nhiều so với phân hóa học. Nếu số lượng lớn có thể bán cho các hộ trồng dâu, nuôi tằm tại địa phương”.
Với khoảng 700 ha dâu, mỗi năm người dân đốn cành hai lần, tạo ra hàng chục tấn thân, cành dâu, nay đã được tận dụng triệt để thay vì bỏ đi như trước. Không chỉ tiết kiệm chi phí sản xuất, mô hình này còn giúp duy trì vùng nguyên liệu bền vững cho nghề trồng dâu, nuôi tằm - nghề mang lại sinh kế ổn định cho người dân Trấn Yên.
Cũng ở xã Trấn Yên, chị Vũ Thị Phượng đã đưa giống bưởi da xanh về trồng thay thế diện tích chè già cỗi, mỗi năm gia đình tiết kiệm hàng chục triệu đồng mua phân bón. Tất cả là nhờ giải pháp sản xuất nông nghiệp tuần hoàn. Theo đó, gia đình chị sử dụng phân gà ủ, rải xung quanh gốc bưởi, giúp quả bưởi to, mọng.
Ngoài ra, gia đình chị còn tận dụng tối đa chất thải chăn nuôi xử lý qua hầm Biogas tưới cho cỏ. Lượng cỏ trồng được phục vụ cho việc nuôi dê, nuôi cá. Chị Phượng cho biết: “Gia đình tôi tận dụng tối đa các nguồn phụ phẩm trong chăn nuôi để phục vụ sản xuất, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí phân bón hóa học. Ngoài ra, gia đình cũng dùng khí Biogas để đun nấu hằng ngày, vừa tiện lợi, vừa giảm chi phí chất đốt, góp phần bảo vệ môi trường”.
Bà Nguyễn Thị Tuyết Nga - Chủ tịch Hội Nông dân xã Trấn Yên, cho biết: “Mô hình sản xuất của chị Phượng là một trong những mô hình tiêu biểu, vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa đảm bảo vệ sinh môi trường, góp phần nâng cao chất lượng tiêu chí môi trường trong xây dựng thôn, xã kiểu mẫu. Nhiều hộ nông dân trên địa bàn xã đã áp dụng hiệu quả phương thức nông nghiệp tuần hoàn, giúp giảm chi phí, tăng năng suất, hướng tới nền nông nghiệp sạch, nông nghiệp tuần hoàn và bền vững”.
Hiện nay, nhiều địa phương ở Lào Cai đã triển khai các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái, như: trồng rau hữu cơ kết hợp nuôi cá, chăn nuôi lợn gắn với trồng cây ăn quả khép kín; mô hình sản xuất chè Shan tuyết cổ thụ gắn với du lịch; mô hình chăn nuôi đại gia súc, gia cầm và trồng cây dược liệu dưới tán rừng… Các mô hình này đều vận hành theo nguyên lý “đầu ra của quá trình sản xuất này là đầu vào của quá trình khác”, hạn chế tối đa lãng phí tài nguyên.
Từ những thay đổi nhỏ trong từng hộ gia đình, nông nghiệp tuần hoàn đang từng bước lan tỏa, mở ra hướng đi bền vững cho phát triển nông nghiệp, góp phần tích cực vào thay đổi tư duy, phương thức sản xuất của tỉnh theo hướng xanh, an toàn và hiệu quả.
