Minh chứng rõ nhất cho giá trị của quế hàng chục năm tuổi là câu chuyện của ông Triệu Kim Vảng, thôn Nậm Tống. Ông Vảng vừa thu hoạch cây quế trên 40 năm tuổi, chiều cao hơn 10 mét. Chỉ riêng bán phần vỏ của cây quế đã mang lại cho gia đình ông 16 triệu đồng. Nếu tính thêm giá trị của phần gỗ thân cây, tổng thu nhập từ cây quế cổ thụ này ước tính đạt khoảng 25 triệu đồng.
"Sự kết hợp giữa thổ nhưỡng và khí hậu đã giúp cây quế nơi đây tích lũy hàm lượng tinh dầu cao hơn hẳn. Ví dụ, cùng một cây quế trồng 10 năm, to như nhau, nhưng vỏ quế trồng ở Bảo Nhai sẽ cân nặng hơn do chứa nhiều tinh dầu hơn quế ở nhiều nơi khác. Hiện tại, giá bán vỏ quế tươi tại xã Bảo Nhai dao động khoảng 60.000 đến 80.000 đồng/kg".
------------------------
Ông Triệu Kim Vảng, thôn Nậm Tông, xã Bảo Nhai
Không chỉ bán vỏ, thân cây, mà những cây quế hàng chục năm tuổi còn mang lại nguồn thu lớn cho người nông dân từ bán hạt giống. Bình quân 1 kg hạt quế phơi khô bán được từ 150 - 200 nghìn đồng. Chính vì thế, những năm qua người dân nơi đây tin rằng, những cây quế hàng chục năm tuổi không chỉ là nguồn sinh kế mà còn là “của để dành” quý giá, là tài sản kế thừa qua nhiều thế hệ.
Hiệu quả kinh tế của cây quế ở Bảo Nhai bắt nguồn từ sự khác biệt về chất lượng, mà điều này lại được quyết định bởi điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu riêng có nơi đây. Qua đó, quế Bảo Nhai luôn được thị trường săn đón với mức giá cao, đặc biệt với những cây có tuổi đời từ 30 đến 40 năm.
Toàn xã Bảo Nhai hiện có 4.325 ha quế. Trong đó, diện tích quế cho khai thác là 3.325 ha, đặc biệt, xã đã phát triển được 1.297 ha quế hữu cơ và có 1 hợp tác xã nông nghiệp hoạt động hiệu quả.
"Hiện tại, 38 thôn, bản của xã Bảo Nhai đều có diện tích đất trồng quế. Quế được trồng chủ yếu trên đất rừng sản xuất của hộ gia đình theo quy hoạch. Điều này vừa đảm bảo phát triển kinh tế, vừa tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và an sinh xã hội".
-------------------------
Ông Trần Mạnh Cường - Trưởng phòng Kinh tế xã Bảo Nhai
Thu nhập từ quế nói chung, quế hàng chục năm tuổi nói riêng đã tạo ra sự thay đổi rõ rệt trong đời sống của người dân.
"Nhà tôi trồng quế nhiều năm rồi, có những cây to cả người ôm. Năm nào quế được giá gia đình tôi thu được khoảng 100 triệu đồng từ bán vỏ, lá quế".
-----------------------
Bà Lý Thị Trạn, thôn Tống Hạ, xã Bảo Nhai
Giá trị bền vững của quế Bảo Nhai không thể tách rời khỏi chiến lược bảo tồn nguồn gen. Khu vực Nậm Đét không chỉ là nơi có điều kiện thổ nhưỡng tốt nhất mà còn là nơi lưu giữ những cây quế lâu năm, mang nguồn gen thuần chủng. "Hiện nay ở thôn Nậm Đét có nhiều cây quế hàng chục năm tuổi.
Hằng năm các hộ gia đình cũng tích cực chăm sóc, thu hái quả để làm giống, bảo tồn nguồn gen quý. Xã cũng cử cán bộ chuyên môn về nông nghiệp phối hợp cùng các cơ quan chức năng của tỉnh thực hiện kiểm tra, rà soát, đánh giá về chất lượng quế. Hoạt động này nhằm mục đích nâng cao hiệu quả kinh tế của cây quế, đồng thời bảo vệ uy tín thương hiệu quế Bảo Nhai" - ông Trần Mạnh Cường cho biết thêm.
Trước tiềm năng lớn của cây quế, xã Bảo Nhai đã xây dựng chiến lược phát triển, tập trung vào tính bền vững. Trong đó mục tiêu đầu tiên là đảm bảo nguồn quế ổn định để cung cấp cho các hợp tác xã, duy trì chuỗi giá trị và tránh tình trạng cung vượt cầu hoặc thiếu hụt nguyên liệu. Quy hoạch vùng, khu vực cụ thể và mở rộng diện tích quế hữu cơ có kiểm soát.
Quế Bảo Nhai với hương thơm đặc trưng và giá trị kinh tế cao đã khẳng định vị thế là “vàng xanh”, hứa hẹn tương lai tươi sáng và bền vững hơn. Đặc biệt, việc bảo tồn và phát triển những cây hàng chục năm tuổi hôm nay chính là đảm bảo chất lượng thương hiệu quế Bảo Nhai cho thế hệ mai sau.
