Tham dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Lào Cai có đồng chí Phan Trung Bá - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo một số sở, ngành và đơn vị liên quan.
Tại hội nghị, lãnh đạo Bộ Xây dựng báo cáo tình hình triển khai dự án. Theo đó, dự án được chia thành 9 dự án thành phần để tổ chức thực hiện.
Đối với dự án thành phần 1, bao gồm các tuyến đường kết nối và quảng trường của 20 nhà ga, tổng mức đầu tư khoảng 3,3 nghìn tỷ đồng. Hiện nay, chủ đầu tư đang tổ chức thi công các hạng mục quảng trường tại ga Lào Cai, ga Phú Thọ và ga Nam Hải Dương.
Đối với 17 vị trí nhà ga còn lại, đơn vị tư vấn đang tiến hành khảo sát, thiết kế đường vào và quảng trường ga theo quy mô của dự án thành phần 2, dự kiến hoàn thành trong tháng 7/2026.
Đối với dự án thành phần 2, công tác lập báo cáo nghiên cứu khả thi đang tiếp tục được hoàn thiện. Đơn vị tư vấn phía Trung Quốc đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi; Bộ Xây dựng và Bộ Thương mại Trung Quốc đã hoàn thành công tác thẩm định chung. Tuy nhiên, một số nội dung kỹ thuật vẫn đang được phía Trung Quốc tiếp tục rà soát, cập nhật, trong đó có quy mô bãi hàng tại một số ga, phương án cầu chung qua biên giới và các nội dung liên quan.
Theo Bộ Xây dựng, trên cơ sở kết quả nghiên cứu của đơn vị tư vấn, quy mô và tổng mức đầu tư của dự án có sự điều chỉnh so với chủ trương đầu tư đã được phê duyệt. Bộ Xây dựng đã thành lập Hội đồng thẩm định nội bộ để tổ chức thẩm định hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư, dự kiến trình Chính phủ trong tháng 6 và trình Quốc hội trước ngày 10/7/2026. Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án khoảng 282.000 tỷ đồng.
Về công tác giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư đã hoàn thành việc cắm cọc giải phóng mặt bằng tại 5/20 đường vào và quảng trường ga, 22/29 ga và 225/425 km tuyến. Đồng thời, đã bàn giao mốc giải phóng mặt bằng tại 5/20 đường vào và quảng trường ga, 14/22 ga và 71/225 km tuyến cho các địa phương để triển khai các bước tiếp theo.Hiện nay, chủ đầu tư đang tiếp tục triển khai công tác cắm cọc giải phóng mặt bằng, phấn đấu hoàn thành trong tháng 7/2026.
Tại hội nghị, các bộ, ngành và địa phương đã tập trung thảo luận, đánh giá tiến độ thực hiện các nhiệm vụ được giao; làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, tái định cư, huy động nguồn lực và phối hợp triển khai dự án. Trên cơ sở đó, các đại biểu đã đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Chính phủ.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Phan Trung Bá - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cho biết, theo báo cáo nghiên cứu khả thi đang được hoàn thiện, tuyến đi qua địa bàn tỉnh Lào Cai có chiều dài 143,64 km, qua 12 xã, phường. Tổng diện tích dự kiến thu hồi khoảng 1.291 ha, ảnh hưởng đến 6.538 hộ dân; trong đó khoảng 1.659 hộ phải bố trí tái định cư.
Tỉnh dự kiến xây dựng 38 khu tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng. Đến nay, Lào Cai đã khởi công xây dựng 28/38 khu tái định cư; 10 khu còn lại đang thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư. Đối với dự án thành phần 1, tỉnh đã giải phóng mặt bằng và bàn giao 7,46/7,9 ha cho Ban Quản lý dự án Đường sắt để triển khai xây dựng công trình. Đồng thời, địa phương đã tiếp nhận cọc mốc giải phóng mặt bằng của 9 ga và trạm tác nghiệp kỹ thuật trên tuyến với tổng diện tích chiếm dụng khoảng 313 ha.
Bên cạnh những kết quả đạt được, tỉnh Lào Cai cho biết trong quá trình triển khai công tác giải phóng mặt bằng vẫn còn gặp một số khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu do hướng tuyến, ranh giới giải phóng mặt bằng và quy mô đầu tư có sự điều chỉnh trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi, qua đó ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện tại một số địa phương.
Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai kiến nghị Bộ Xây dựng và Ban Quản lý dự án Đường sắt sớm cung cấp hồ sơ ranh giới sơ bộ giải phóng mặt bằng bước nghiên cứu khả thi; khẩn trương bàn giao hồ sơ cắm mốc giải phóng mặt bằng chính thức để địa phương triển khai các bước tiếp theo.
Đồng thời, đề nghị nghiên cứu thực hiện công tác giải phóng mặt bằng theo quy mô đường đôi đã được Quốc hội thông qua, nhằm bảo đảm tính đồng bộ quy hoạch và tạo thuận lợi cho việc mở rộng trong tương lai. Tỉnh cũng đề nghị sớm có hướng dẫn cụ thể về việc nghiệm thu, thanh toán đối với khối lượng công việc đã thực hiện nhưng phải điều chỉnh do thay đổi quy mô đầu tư, hướng tuyến và phạm vi giải phóng mặt bằng của dự án.
Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là dự án quy mô lớn, có tính chất phức tạp, lần đầu được triển khai với yêu cầu tiến độ rất cao, đồng thời liên quan đến công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế. Thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương đã tích cực phối hợp, triển khai nhiều nhiệm vụ; tuy nhiên, một số nội dung còn chậm so với kế hoạch đề ra.
Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục phát huy tinh thần phối hợp, chủ động xử lý các khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền; không để vướng mắc trong phối hợp làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án. Bộ Xây dựng được giao khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư, làm rõ quy mô, tổng mức đầu tư, hiệu quả đầu tư, khả năng cân đối vốn và tiến độ triển khai để trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành liên quan đẩy nhanh việc hoàn thiện cơ sở pháp lý phục vụ triển khai dự án; thúc đẩy đàm phán các hiệp định liên quan đến xây dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới Việt Nam - Trung Quốc và hiệp định vay vốn cho dự án. Đồng thời, quan tâm công tác đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ, bảo đảm khả năng tiếp nhận, vận hành và làm chủ công nghệ đường sắt khi dự án hoàn thành, đưa vào khai thác.
