Thời gian này, tại những khu vực tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đi qua, các tổ công tác chuyên môn đang khẩn trương có mặt tại thực địa. Từng mốc giới, thửa đất, diện tích nằm trong phạm vi dự án được xác định, kiểm tra và cập nhật.
Công việc tưởng chỉ là những thao tác kỹ thuật trên bản đồ, nhưng đây lại là khâu quan trọng, quyết định tiến độ nhiều bước tiếp theo của công tác giải phóng mặt bằng.
Kết quả đo đạc phải bảo đảm chính xác về vị trí, diện tích, ranh giới và chủ sử dụng đất; đồng thời được đối chiếu với hiện trạng để làm cơ sở kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư.
Lào Cai là một trong 6 tỉnh có tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đi qua, với chiều dài gần 144 km và 9 nhà ga. Sau khi Ban Quản lý dự án Đường sắt, Bộ Xây dựng bàn giao hồ sơ cắm mốc, ranh giới giải phóng mặt bằng tuyến chính và khu vực ga cho 12 xã, phường, các cơ quan chuyên môn của tỉnh đã tập trung nhân lực, phối hợp với chính quyền cơ sở triển khai đo đạc, hoàn thiện hồ sơ.
Thay vì chờ hoàn thành toàn bộ khối lượng mới tổng hợp hồ sơ, các đơn vị đang thực hiện theo phương thức cuốn chiếu, đo đạc đến đâu hoàn thiện đến đó.
Ông Nguyễn Đức Thức - Văn phòng Đăng ký đất đai, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, cho biết: “Chúng tôi đi đến đâu là cuốn chiếu đến đấy, theo tuyến từ điểm đầu đến điểm cuối, kết thúc để bàn giao kịp tiến độ”.
Cách làm này nhằm hạn chế tình trạng hồ sơ dồn vào cuối kỳ, đồng thời giúp địa phương có thể chủ động triển khai các bước tiếp theo ngay khi từng khu vực hoàn thành.
Tại Tổ dân phố số 9, phường Âu Lâu, người dân đã chủ động có mặt tại thực địa khi tổ công tác tiến hành đo đạc.
Người sử dụng đất trực tiếp chỉ dẫn ranh giới, vị trí thửa đất, cung cấp thông tin liên quan đến quá trình sử dụng đất, qua đó giúp cơ quan chuyên môn có thêm cơ sở đối chiếu với hồ sơ địa chính.
Theo ông Nguyễn Tài Tuệ - Tổ trưởng Tổ dân phố số 9, phường Âu Lâu, cơ bản người dân đồng tình, ủng hộ dự án và chủ động phối hợp với lực lượng chức năng.
Bà Triệu Mai Phượng, người dân Tổ dân phố số 9, cho biết gia đình chủ động phối hợp với cơ quan chức năng để việc xác định diện tích thu hồi được thực hiện rõ ràng, chính xác.
Ngay khi biết diện tích đất của gia đình nằm trong phạm vi thu hồi phục vụ dự án, bà Phượng đã chủ động sắp xếp công việc để có mặt tại thực địa, phối hợp đo đạc, xác định diện tích bị ảnh hưởng.
Trong quá trình triển khai, một số vị trí trên tuyến có sự điều chỉnh từ 40 đến 95% về ranh giới giải phóng mặt bằng, đồng nghĩa với việc các đơn vị phải tổ chức đo đạc lại; cập nhật hiện trạng và hoàn thiện hồ sơ theo phạm vi mới. Điều này khiến khối lượng công việc tăng lên, trong khi yêu cầu về tiến độ giải phóng mặt bằng ngày càng cao.
Cùng với sự phối hợp của người dân, các cơ quan chuyên môn đang đẩy nhanh tiến độ đo đạc tại các khu vực dự án đi qua.
Tại khu vực Nam Lào Cai, đến nay các đơn vị đã hoàn thành đo đạc 177,5/446,9 ha, đạt 39,7% kế hoạch.
Trong khi đó, khu vực Bắc Lào Cai đoạn tuyến qua phường Lào Cai có điều kiện thuận lợi hơn khi phạm vi giải phóng mặt bằng không thay đổi nhiều so với bước nghiên cứu tiền khả thi.
Vì vậy, địa phương thông báo thu hồi đất đối với 135 trường hợp; hoàn thành thống kê, kiểm đếm 80/80 hộ dân và 38/51 tổ chức.
Kết quả này tạo cơ sở để địa phương tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các trường hợp đủ điều kiện.
Theo kế hoạch, hồ sơ địa chính phục vụ thu hồi đất sẽ được hoàn thành trong tháng 10 và tháng 11/2026, làm cơ sở triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Khối lượng công việc lớn, yêu cầu độ chính xác cao trong khi thời gian gấp khiến các cán bộ chuyên môn phải duy trì cường độ làm việc liên tục. Sau một ngày đo đạc ngoài thực địa, buổi tối họ tiếp tục xử lý số liệu, hoàn thiện hồ sơ để bảo đảm tiến độ.
Ông Trần Tất Cường - Phó Trưởng phòng Kỹ thuật địa chính, Văn phòng Đăng ký đất đai, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, cho biết đơn vị động viên cán bộ tập trung cao độ, thực hiện theo phương châm hoàn thành dứt điểm từng phần việc.
Từ những mốc giới được xác định trên thực địa đến từng thửa đất được cập nhật trên bản đồ, các tổ công tác đang từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ thu hồi đất.
Khi hồ sơ được hoàn thiện, địa phương sẽ có thêm cơ sở để triển khai nhanh các bước bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, từng bước hình thành mặt bằng phục vụ thi công.
Với phương châm “đo đến đâu, hoàn thiện hồ sơ đến đó”, các phần việc đang được triển khai song song, vừa bảo đảm tiến độ, vừa kiểm soát chặt độ chính xác. Đây là cơ sở quan trọng để Lào Cai rút ngắn thời gian hoàn thiện thủ tục, sớm tạo quỹ đất sạch phục vụ thi công Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng trên địa bàn.
