Đánh thức di sản tư liệu - Tiếng nói từ ký ức được hậu thế gìn giữ, bảo tồn

Hành trình để di sản tư liệu kể những câu chuyện của chính mình một cách sinh động, gần gũi, chinh phục nhiều đối tượng công chúng cần sự tận tâm của thế hệ hôm nay.

Năm 2006, Việt Nam chính thức tham gia Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO. Cho đến nay, chúng ta đã có 9 di sản tư liệu được vinh danh, bao gồm 3 di sản tư liệu thế giới và 6 di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Di sản tư liệu - tiếng nói từ ký ức đang được hậu thế gìn giữ, bảo tồn và lan tỏa giá trị, bắt rễ vào trong đời sống ngày hôm nay.

Ngay sau khi thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế được công nhận là Di sản tư liệu thế giới thuộc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương vào năm 2016, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã nỗ lực bảo tồn di sản này thông qua việc đổi mới và mở rộng các hình thức quảng bá, tuyên truyền nhằm giúp người dân cũng như du khách hiểu được giá trị nội dung, ý nghĩa của nguồn tài liệu thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế. Một trong những công tác bảo tồn phát huy hiệu quả nổi bật đó là việc số hóa các nguồn tư liệu thơ văn hiện có. Cụ thể bằng việc quét mã QR khi đến các điểm di tích, mỗi người có thể dễ dàng tra cứu và tìm hiểu sâu hơn về những áng thơ văn độc đáo này.

Với đặc thù nằm trên những công trình cổ nên hiện nay hệ thống di sản này vẫn đang chịu sự tác động của thời gian, khí hậu. Hiện các cơ quan chuyên ngành bảo quản và bảo tồn đang nỗ lực nghiên cứu giữ gìn bằng nhiều biện pháp, đặc biệt là sơn thếp bằng chất liệu truyền thống, hoặc sơn son thếp bằng vàng thật ở các công trình quan trọng, bảo quản các bức tranh và thơ văn trên pháp lam, tôn tạo, giữ gìn những bức tranh thơ ghép bằng sành sứ…

Văn Miếu - Quốc Tử Giám - nơi lưu giữ 82 Văn bia tiến sĩ triều Lê Mạc - di sản tư liệu thế giới thuộc chương trình ký ức thế giới của UNESCO. Điểm đến này chuẩn bị đón khách về đêm với công nghệ 3D Mapping tái hiện câu chuyện đạo học Việt Nam..., giúp khách tham quan tìm hiểu một cách kỹ càng và đầy thú vị về trường Đại học đầu tiên của Việt Nam trong môi trường "ảo mà như thật".

Theo định nghĩa của Unesco: tư liệu là di sản của quá khứ để lại cho thế giới trong hiện tại và tương lai. Để di sản ngủ yên trong sự kính ngưỡng cũng là lãng phí. Và ngược lại, đánh thức di sản không chỉ làm bền chặt sợi dây gắn kết giữa hiện tại và quá khứ mà còn làm mạnh thêm văn hóa dân tộc - động lực cho phát triển .

Năm 2012, kho mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm được Ủy ban UNESCO khu vực Châu Á Thái Bình Dương ghi danh vào danh mục Di sản tư liệu trong Chương trình Ký ức thế giới. Di sản này không chỉ là báu vật của đất nước Việt Nam mà còn là tài sản văn hóa chung của cộng đồng các dân tộc ở khu vực Đông Nam Á, châu Á và trên toàn thế giới tiêu biểu cho tư tưởng triết học, nhân văn của người phương Đông suốt từ những năm đầu thế kỷ XIII đến nay. Trong nhiều năm trở lại đây, nhiều nhà nghiên cứu, các vị thiền sư Việt Nam và một số nước trên thế giới đã tìm về Vĩnh Nghiêm để xem xét, nghiên cứu, phát huy những giá trị của kho mộc bản ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Tư tưởng, giáo lý của Thiền phái Trúc Lâm luôn được các thế hệ người Việt Nam gìn giữ, truyền dạy, hòa nhịp với cuộc sống đương đại

Tháng 3 năm nay tròn 30 năm Chương trình ký ức thế giới của UNESCO và 16 năm Việt Nam tham gia vào chương trình này. Trải qua bao thăng trầm thời gian cùng những biến đổi của lịch sử, nhiều khối di sản tư liệu đã không còn nguyên vẹn mà bị hư hại, mất mát. Song những gì còn lưu giữ đến hôm nay chính là nguồn tài sản vô giá phản ánh thành tựu sáng tạo của đất nước, dân tộc qua các thời kỳ khác nhau. Vì thế cần thổi hồn cho di sản, để di sản tư liệu có thể kể những câu chuyện của chính mình một cách sinh động, gần gũi, chinh phục nhiều đối tượng công chúng. Hành trình này cần sự tận tâm của thế hệ hôm nay.

VTV

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

“Ngọn lửa” chủ quyền trong các tác phẩm văn học - nghệ thuật

“Ngọn lửa” chủ quyền trong các tác phẩm văn học - nghệ thuật

Với các văn nghệ sĩ Lào Cai, ngọn lửa chủ quyền luôn là nguồn cảm hứng thiêng liêng, là mệnh lệnh từ trái tim người cầm bút. Qua từng vần thơ, trang viết, nhiếp ảnh, hội họa, hình ảnh những cột mốc biên cương và người chiến sĩ nơi đầu sóng ngọn gió hiện lên đầy sống động. Không chỉ phản ánh hiện thực, mỗi tác phẩm còn là lời nhắc nhớ về giá trị lịch sử và tình yêu Tổ quốc, thắp sáng lòng tự hào dân tộc và trách nhiệm giữ gìn và phát triển quê hương, đất nước.

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Festival mùa Đông Bắc Hà 2026

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Festival mùa Đông Bắc Hà 2026

UBND xã Bắc Hà vừa ban hành kế hoạch tổ chức Festival mùa Đông 2026, với chủ đề "Sắc màu hội tụ - Ấm tình đoàn kết" gắn với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm hấp dẫn, hứa hẹn tạo nhiều điểm nhấn, như: Giải bóng chuyền hơi các đơn vị trường học trong xã; Giải thể thao các môn dân tộc thiểu số; Hội thi văn nghệ gắn với ngày di sản văn hóa; công bố Chỉ dẫn địa lý "Bắc Hà" cho sản phẩm quế vỏ và nhãn hiệu chứng nhận "Cao nguyên trắng Bắc Hà".

Khai mạc Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc đợt 2

Khai mạc Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc đợt 2

Tối 6/11, tại Nhà hát Ca Múa Nhạc Quốc gia Việt Nam (phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên), Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026 đợt 2, với chủ đề “Âm sắc Việt – Hội tụ – Tỏa sáng”.

Từ muôn thanh âm đời sống đến giai điệu Tổ quốc

Từ muôn thanh âm đời sống đến giai điệu Tổ quốc

Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức mở ra sân chơi âm nhạc dành cho tất cả người dân. Mỗi thanh âm được ghi lại và chia sẻ sẽ góp phần xây dựng Ngân hàng Thanh âm Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, tạo thêm nguồn lực cho công nghiệp văn hóa.

Gieo tri thức giữa bản làng

Gieo tri thức giữa bản làng

Những giá sách tại nhà văn hóa thôn Ao Luông, xã Liên Sơn đã mở thêm cơ hội để người dân tiếp cận tri thức, học hỏi kinh nghiệm, tìm hướng phát triển kinh tế gia đình. Từ sự chung tay của cộng đồng, văn hóa đọc từng bước lan tỏa, góp phần xây dựng cộng đồng học tập ngay từ cơ sở.

Về Sa Pa, ngắm đô thị bốn mùa hoa nở

Về Sa Pa, ngắm đô thị bốn mùa hoa nở

Cùng với nỗ lực gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn, Sa Pa (Lào Cai) đang tập trung chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh đồng thời chỉnh trang cảnh quan, hạ tầng và trật tự đô thị trên địa bàn tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo đô thị theo định hướng “xanh - bản sắc - thông minh”, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững gắn với các nghị quyết chiến lược.

Hơn 400 sự kiện quy mô diễn ra trên toàn quốc nhân Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11

Hơn 400 sự kiện quy mô diễn ra trên toàn quốc nhân Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11

Ngày 5/11, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức họp báo thông tin về công tác chuẩn bị và các hoạt động dự kiến tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 và Lễ kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.

Hạt nhân tiếp nối mạch nguồn văn hóa Mông Suối Giàng

Hạt nhân tiếp nối mạch nguồn văn hóa Mông Suối Giàng

Giữa trùng điệp mây ngàn Suối Giàng, khi tiếng khèn, tiếng sáo Mông đứng trước nguy cơ mai một theo dòng chảy thời gian, chàng trai trẻ Sùng A Mạnh đã đưa ra một lựa chọn đầy bản lĩnh: trở về bản làng để giữ “hồn” di sản quê hương. Bằng tiếng khèn, tiếng sáo da diết và tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ, A Mạnh đang miệt mài thắp sáng, đưa bản sắc văn hoá dân tộc Mông vươn xa.

Lò Anh Khôi, mầm xanh giữ gìn văn hóa Thái

Lò Anh Khôi - Mầm xanh giữ gìn bản sắc Thái

Giữa nhịp sống hiện đại, làm thế nào để thế hệ trẻ yêu mến, tự hào và chung tay bảo tồn văn hóa truyền thống luôn là trăn trở của bao thế hệ. Câu chuyện của em Lò Anh Khôi, 9 tuổi, lớp 4C, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Trung Tâm) là một minh chứng tích cực. Ở em có sự kết hợp giữa tri thức hiện đại và tình yêu đối với cội nguồn văn hóa Thái.

Học sinh Trường THPT Chuyên Lào Cai đạt giải A Cuộc thi sáng tác video clip “Tổ quốc bình yên”

Học sinh Trường THPT Chuyên Lào Cai đạt giải A Cuộc thi sáng tác video clip “Tổ quốc bình yên”

Tối 3/11, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Bộ Công an phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Gala nghệ thuật tổng kết, trao giải Cuộc thi sáng tạo video/clip “Tổ quốc bình yên” năm 2026. Tại lễ trao giải, hai học sinh Trường THPT Chuyên Lào Cai đã xuất sắc giành Giải A với tác phẩm “Ngày mai vẫn đợi”.

Cao nguyên đá Đồng Văn được gia hạn danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO

Cao nguyên đá Đồng Văn được gia hạn danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO

Ngày 3/11, tại trụ sở Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO), Hội đồng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO đã nhất trí tuyệt đối trao “Thẻ xanh” – mức đánh giá cao nhất trong quy trình tái thẩm định định kỳ - đối với Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang.

Lưu giữ và phát triển các giá trị truyền thống

Lưu giữ và phát triển các giá trị truyền thống

Tiếng khèn, điệu múa, đường kim mũi chỉ thêu hoa văn truyền thống đang được gìn giữ, trao truyền qua hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao tại Lào Cai. Chính sách hỗ trợ của tỉnh đã tạo thêm điều kiện để các câu lạc bộ duy trì sinh hoạt, phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Gìn giữ bản sắc văn hóa trong mỗi gia đình

Gìn giữ bản sắc văn hóa trong mỗi gia đình

Giữa cuộc sống hiện đại, nơi gìn giữ văn hóa truyền thống tốt nhất và lâu bền nhất chính là trong từng gia đình. Trong mỗi nếp nhà của người Mông, người Dao, người Tày hay người Thái..., văn hóa ở ngay trong nét sinh hoạt hằng ngày.

Ông giáo già và khu vườn cổ tích

Ông giáo già và khu vườn cổ tích

Người ta có thể già đi theo quy luật của thời gian, nhưng có một kiểu tuổi tác không nằm ở mái tóc pha sương hay những nếp nhăn nơi khóe mắt. Đó chính là tâm hồn. Ông Nở vẫn tò mò với thế giới, vẫn muốn tự tay làm việc, vẫn không ngừng sáng tạo và biết vui với những điều nhỏ nhặt nhất.

Để hương cốm Phúc Khánh níu chân khách

Để hương cốm Phúc Khánh níu chân khách

Gìn giữ nghề làm cốm truyền thống, xã Phúc Khánh hướng tới mở rộng thị trường tiêu thụ, gắn sản vật địa phương với phát triển du lịch. Lễ hội cốm là dịp quảng bá hương vị đặc trưng và bản sắc văn hóa địa phương, qua đó tạo thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân.

fb yt zl tw