Đánh thức di sản tư liệu - Tiếng nói từ ký ức được hậu thế gìn giữ, bảo tồn

220 nghệ sĩ đại diện bản sắc nghệ thuật của năm châu lục cùng hàng nghìn khán giả khai mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội, tối 1/10.

Ở vùng đất Ngọc, những câu hát Then, tiếng đàn Tính của đồng bào dân tộc Tày vẫn ngân vang giữa nhịp sống mới. Qua nhiều thế hệ, những giá trị văn hóa đặc sắc ấy được gìn giữ, trao truyền, để không chỉ còn trong ký ức mà tiếp tục hiện diện sinh động trong đời sống cộng đồng hôm nay.

Thời gian qua, xã Yên Thành luôn chú trọng việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc. Trong đó, các trường học trên địa bàn đã tạo dựng môi trường giáo dục gắn với hoạt động thiết thực để học sinh được tiếp cận, trải nghiệm và góp phần giữ gìn nét văn hóa của cha ông.

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và chào mừng “Ngày Văn hóa Việt Nam” 24/11, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy sẽ tổ chức Tọa đàm khoa học “Văn nghệ sĩ và những đóng góp trong bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, con người Lào Cai” vào tháng 11/2026.

Sáng 1/10, tại Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, phường Nghĩa Lộ, Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với phường Nghĩa Lộ khai mạc triển lãm chuyên đề “Hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh”.

Từ những đường kim, mũi chỉ gắn liền với bản sắc văn hóa của dân tộc Mông Hoa, Ly Thị Rua và Sùng Thị Xoa đang từng bước đưa thổ cẩm Bản Phố (xã Bắc Hà) trở thành sản phẩm hàng hóa gắn với du lịch trải nghiệm.

Đưa nghề thủ công truyền thống vào các sản phẩm trải nghiệm đang tạo thêm sức hút cho du lịch cộng đồng tại Tả Van (Lào Cai). Từ các buổi vẽ sáp ong, nhuộm chàm, du khách trực tiếp khám phá văn hóa địa phương và đời sống cộng đồng qua những thao tác thực hành gần gũi.

Giữa sân tập ở Phong Dụ Hạ, tiếng dây nỏ bật lên gọn, đanh; những mũi tên nối nhau tìm đến hồng tâm. Với các thành viên Câu lạc bộ (CLB) bắn nỏ truyền thống xã Phong Dụ Hạ, mỗi lần giương nỏ là một lần rèn sức, luyện mắt và giữ vững tâm thế. Từ những buổi tập đều đặn, môn thể thao truyền thống đang được gìn giữ, trao truyền và tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Sáng nay (30/9  tức ngày 20/8 âm lịch), trong không gian linh thiêng của Đền Thượng, phường Lào Cai, Lễ tưởng niệm 726 năm ngày mất Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn được tổ chức trang trọng, với sự tham dự của các đại biểu và đông đảo Nhân dân và du khách tham dự.

Dưới chân dãy Hoàng Liên, có một vùng đất đã đi qua nhiều biến động, nhưng qua bao thời gian rừng vẫn xanh ngát, ruộng bậc thang vẫn tươi sắc vàng mỗi mùa gặt và nét văn hóa của người Dao đỏ vẫn lặng lẽ truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đó là Nậm Cang, xã Mường Bo.

Hơn 20 năm gắn bó với nghề báo, đi qua biết bao con đường, đến với bao bản làng, nhưng mỗi lần đặt chân đến Mường Lò, tim tôi vẫn có những rung động rất khác... 

Các câu lạc bộ thể dục, văn nghệ tại các địa phương không chỉ là nơi rèn luyện thân thể, nâng cao sức khỏe mà còn là “mái nhà chung” giúp người cao tuổi “sống vui, sống khỏe, sống có ích”.

UBND tỉnh Lào Cai thông báo điều chỉnh thời gian tổ chức khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 từ ngày 2/10 sang ngày 16/10/2026 nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa lễ khai mạc với chuỗi hoạt động trong khuôn khổ lễ hội.

Con đường về thôn Việt Cường 6, xã Việt Hồng uốn lượn giữa những triền núi xanh. Trong làn sương bảng lảng buổi sớm, khói bếp từ những nếp nhà người Dao quần chẹt bay lên quyện với mùi lá rừng và hương vị thức ăn. Ở nơi ấy, một mâm cơm không chỉ để thưởng thức mà còn là cách người Dao kể câu chuyện về quê hương, núi rừng và những điều cha ông truyền lại.

Chiều 28/9, tại phường Nghĩ Lộ, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai tiến hành giám sát việc thực hiện Dự án 6 về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2025 – 2026.

Chiều buông trên thung lũng Mường Lò, tiếng thoi đưa lách cách vẫn vang trong những nếp nhà sàn của người Thái. Qua bao thế hệ, nghề dệt thổ cẩm truyền thống không chỉ lưu giữ ký ức văn hóa mà đang được người dân đưa vào thị trường, gắn với du lịch để tạo sinh kế và giữ nghề.

Từ ngày 17 - 18/10, Lễ hội Cốm Hợp Thành năm 2026 sẽ đưa du khách đến với hương cốm mới, nghi lễ “Đón hồn Mẹ Lúa”, những bản làng vùng cao cùng nhiều trải nghiệm văn hóa, ẩm thực đặc sắc giữa mùa lúa chín ở Lào Cai.

Ngày 26/9, xã Púng Luông tổ chức Lễ mừng cơm mới năm 2026, nhằm góp phần gìn giữ, phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Mông, đồng thời quảng bá bản sắc văn hóa địa phương đến du khách.

Tối 25/9, đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh dự Đêm hội Trăng rằm 2026 do UBND phường Yên Bái tổ chức tại Quảng trường 19/8. Tham dự chương trình có lãnh đạo phường Yên Bái, xã Thác Bà, các sở, ngành, đơn vị, trường học, nhà tài trợ cùng đông đảo nhân dân, du khách và các em thiếu nhi.

Năm nay, nhiều tổ chức, cá nhân đã hướng về các bản làng vùng cao tổ chức các hoạt động ý nghĩa để trẻ em vùng biên giới có Tết Trung thu thêm ấm áp.