Phản ánh với chúng tôi, anh Trần Văn Toàn, trú tại phường Ô Chợ Dừa, TP Hà Nội cho biết, thời gian gần đây, gần như ngày nào anh cũng nhận được các cuộc gọi từ số điện thoại lạ, như: 0583177048, 0888510124, 0859294389... Các đối tượng tự xưng là nhân viên giao hàng, gọi để xác nhận đơn hoặc hỏi anh có ở nhà hay không để hôm sau giao hàng. Đáng chú ý, các đối tượng còn khẳng định đây là đơn hàng miễn phí, đã có người thanh toán, đồng thời hướng dẫn anh đăng nhập Zalo xác nhận đơn hàng để cập nhật trên hệ thống. Khi anh Toàn vờ làm theo yêu cầu, đầu dây bên kia lập tức phát hiện và yêu cầu thao tác lại với lý do nhập sai số. Lo ngại bị thao túng tâm lý, anh Toàn chủ động tắt máy và chặn các số điện thoại nói trên. Anh Toàn cho biết thêm, có những cuộc gọi hỏi rất kỹ về thời gian giao hàng, việc có người ở nhà hay không. Nhưng khi anh trả lời có mặt ở nhà và đề nghị mang hàng đến như bình thường thì đầu dây bên kia bất ngờ văng tục, chửi bới rồi cúp máy. Anh Toàn khẳng định, trong thời gian này anh không hề đặt bất kỳ đơn hàng nào, song vẫn liên tục bị làm phiền... Không chỉ gây phiền toái, những cuộc gọi như trên còn khiến người dân lo lắng, bất an, nhất là khi các đối tượng nắm được số điện thoại cá nhân và gọi vào thời điểm tối muộn.
Các số điện thoại có dấu hiệu lừa đảo gọi cho anh Trần Văn Toàn.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, chiêu trò gọi điện xác nhận đơn hàng không cần thanh toán hay đã có người trả tiền vốn đã xuất hiện từ lâu. Tuy nhiên, vào dịp cuối năm, giáp Tết Nguyên đán-thời điểm nhu cầu mua sắm trực tuyến tăng cao, các đối tượng lừa đảo lại đẩy mạnh hoạt động, khiến nhiều người chủ quan và dễ "sập bẫy". Sau bước xác nhận đơn hàng, chúng thường tiếp tục dẫn dụ người nghe cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hoặc yêu cầu chuyển khoản với các lý do như “phí hoàn đơn”, “phí lưu kho”, “phí hủy đơn”...
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Phạm Quốc Hội (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, hành vi gọi điện giả danh nhân viên giao hàng để quấy rối, thu thập thông tin cá nhân hoặc dẫn dụ người dân chuyển tiền đều có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Trường hợp sử dụng thông tin gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, tùy tính chất, mức độ vi phạm, các đối tượng có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Ngay cả khi chưa gây thiệt hại về tài sản, việc liên tục gọi điện quấy rối, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác cũng có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật về viễn thông và an ninh mạng. Đáng chú ý, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Luật số 91/2025/QH15), có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, đã thiết lập khung pháp lý chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền riêng tư của người dân, quy định rõ quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong việc xử lý dữ liệu cá nhân, đồng thời áp dụng các chế tài nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm.
Theo các chuyên gia công nghệ, nhiều đối tượng thực hiện hành vi như nói trên không nhằm chiếm đoạt tiền ngay mà chủ yếu thu thập dữ liệu cá nhân, thăm dò thói quen sinh hoạt, thời gian ở nhà của người dân. Những thông tin tưởng chừng vô hại này có thể bị sử dụng cho các hành vi lừa đảo tinh vi hơn hoặc phục vụ mục đích phạm pháp khác. Bởi vậy, khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc bị gọi điện quấy rối kéo dài, người dân cần chủ động lưu giữ bằng chứng như số điện thoại, thời gian gọi, nội dung trao đổi, tin nhắn liên quan để phản ánh tới cơ quan công an hoặc nhà mạng. Khi nhận được các cuộc gọi xác nhận đơn hàng không rõ nguồn gốc, người dân cần tuyệt đối cảnh giác, không cung cấp thông tin cá nhân dưới bất kỳ hình thức nào. Sự tỉnh táo của mỗi người không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần giữ gìn an ninh, trật tự xã hội, nhất là trong dịp cận Tết, thời điểm các loại tội phạm công nghệ cao thường gia tăng hoạt động.
