Xã Phong Dụ Thượng có 1.446 hộ với trên 6.769 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 97%, chủ yếu là dân tộc Tày, Dao và Mông.
Xã có 7 thôn đều thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, một số khu vực giao thông còn khó khăn đã phần nào ảnh hưởng đến việc tuyên truyền, triển khai chính sách đến người dân.
Trong điều kiện đó, 8 người có uy tín trên địa bàn xã đã phát huy vai trò là những tuyên truyền viên gần dân, sát cơ sở. Với sự am hiểu phong tục, tập quán và đời sống của đồng bào, họ trực tiếp tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu và thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời nắm bắt, phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân đến cấp ủy, chính quyền.
UBND xã Phong Dụ Thượng thường xuyên cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh; tạo điều kiện để người có uy tín bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng tuyên truyền, vận động và xử lý tình huống ở cơ sở. Họ còn được cấp phát báo chí, tài liệu về công tác dân tộc, chính sách, pháp luật để tuyên truyền trong cộng đồng.
Ông Hoàng Văn Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã Phong Dụ Thượng cho biết: Người có uy tín là lực lượng nòng cốt hỗ trợ cấp ủy, chính quyền tuyên truyền, vận động Nhân dân. Nhờ gần dân, hiểu dân và được cộng đồng tin tưởng, họ chuyển tải chủ trương, chính sách dễ hiểu hơn, đồng thời kịp thời phản ánh tâm tư, kiến nghị của bà con. Xã sẽ tiếp tục bồi dưỡng kiến thức, tổ chức trao đổi kinh nghiệm và thực hiện đầy đủ chính sách đối với đội ngũ này.
Hoạt động của người có uy tín được gắn với các phong trào, nhiệm vụ cụ thể như xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, giữ gìn bản sắc và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Tiêu biểu có các ông Siều Ngọc Tân, Hoàng Văn Hiến, Đặng Thừa Châu, Ngô Văn Mầng, Đặng Văn Hin…
Khi có chủ trương mới, người có uy tín phối hợp tuyên truyền tại cuộc họp thôn, sau đó đến những gia đình còn băn khoăn để giải thích. Khi phát sinh mâu thuẫn, họ chủ động gặp gỡ, lắng nghe, góp phần giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở.
Một trong những người tích cực là ông Siều Ngọc Tân, người có uy tín thôn Làng Chạng nắm rõ hoàn cảnh các hộ dân, ông thường xuyên vận động bà con chấp hành chủ trương, chính sách, giữ gìn an ninh trật tự và đoàn kết cộng đồng.
Ông Siều Ngọc Tân chia sẻ: Muốn người dân tin và làm theo, người có uy tín trước hết phải gương mẫu, nói đi đôi với làm. Tôi luôn giải thích rõ vì sao phải thực hiện, người dân được hưởng lợi gì và cần có trách nhiệm ra sao. Nội dung nào bà con chưa hiểu thì phải kiên trì trao đổi, không thể chỉ tuyên truyền một lần là xong.
Không chỉ chuyển tải chủ trương, chính sách, ông Siều Ngọc Tân còn lắng nghe ý kiến, kiến nghị của người dân để phản ánh với trưởng thôn và chính quyền xã. Với sự kết nối này, nhiều vấn đề nảy sinh trong đời sống được trao đổi, xử lý kịp thời, góp phần tạo đồng thuận trong cộng đồng.
Bằng những việc làm cụ thể của ông Siều Ngọc Tân và đội ngũ người có uy tín, chủ trương, chính sách từng bước đến gần hơn với người dân.
Từ năm 2025 đến nay, xã phát sinh 3 vụ việc cần hòa giải, chủ yếu liên quan đến tranh chấp đất đai, mâu thuẫn gia đình và quan hệ láng giềng; 3 vụ được hòa giải thành ngay tại cơ sở. Sự tham gia của người có uy tín đã góp phần tháo gỡ mâu thuẫn từ sớm, hạn chế phát sinh vấn đề phức tạp, củng cố niềm tin và tình đoàn kết trong Nhân dân.
Vai trò của người có uy tín còn được thể hiện trong quá trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Năm 2025, tổng nguồn vốn ngân sách trung ương được phân bổ và vốn kéo dài để xã thực hiện chương trình gần 4 tỷ đồng, với 5 dự án.
Hiệu quả của chương trình được thể hiện rõ tại thôn Bản Lùng. Ông Ngô Văn Mầng, người có uy tín của thôn đã tích cực vận động người dân thay đổi tư duy sản xuất, lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp.
Năm 2023, ông đã tuyên truyền, hướng dẫn bà con trong thôn đăng ký tham gia Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất gắn với lợi thế địa phương như: trồng quế, nuôi trâu, bò, ngựa, cá tầm, du lịch…. Đến nay, thôn Bản Lùng duy trì 4 mô hình sản xuất với thu nhập tăng thêm của mỗi hộ tham gia mô hình từ 45 đến 60 triệu đồng/năm. Hiệu quả thực tế của mô hình giúp lời vận động của người có uy tín thêm thuyết phục, khuyến khích bà con mạnh dạn chuyển đổi sản xuất, chủ động vươn lên.
Bà Siều Thị Khương, thôn Bản Lùng chia sẻ: Người có uy tín trong thôn thường xuyên gần gũi, giải thích cho bà con những chủ trương, chính sách liên quan đến đời sống và phát triển kinh tế. Khi có vấn đề phát sinh, các ông tích cực lắng nghe, phản ánh với cán bộ thôn, xã để cùng tìm cách giải quyết hợp tình, hợp lý nên bà con rất tin tưởng.
Từ sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể và đội ngũ người có uy tín, đời sống đồng bào các dân tộc trên địa bàn từng bước được cải thiện. Đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã còn 3,89%; các khu dân cư đều có điện lưới quốc gia, nhà văn hóa; tỷ lệ dân cư nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 100%, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, không phát sinh vấn đề nổi cộm trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Thời gian tới, cấp ủy, chính quyền xã tiếp tục cung cấp thông tin, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng tuyên truyền; tạo điều kiện để người có uy tín học tập, trao đổi kinh nghiệm và đóng góp ý kiến vào nhiệm vụ của địa phương. Đồng thời, xã tăng cường phối hợp giữa người có uy tín với công an, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và trưởng thôn trong nắm tình hình, hòa giải, tuyên truyền, vận động Nhân dân. Qua đó, tiếp tục đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống, củng cố niềm tin, tạo đồng thuận và phát huy sức dân trong xây dựng Phong Dụ Thượng ngày càng phát triển.
