Chinh phục đỉnh Fansipan bằng đường bộ: Văn minh và trách nhiệm

Được mệnh danh là “Nóc nhà Đông Dương”, Fansipan luôn là điểm đến trong mơ của những tín đồ ưa thích trải nghiệm. Khác với sự tiện nghi của cáp treo, hành trình chinh phục đỉnh Fansipan bằng đường bộ trong Vườn Quốc gia Hoàng Liên đòi hỏi sức bền, kỹ năng sinh tồn và sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Tuy nhiên, chính sự hấp dẫn và niềm tin thái quá, thậm chí chủ quan vào khả năng cá nhân đã khiến một bộ phận du khách phớt lờ các quy định an toàn, dẫn đến những vụ việc đáng tiếc.

Ông Phạm Minh Đức – Phó Giám đốc Trung tâm Du lịch và Bảo tồn sinh vật Hoàng Liên cho biết: Ở một số nước, việc đi vào rừng được xem là hoạt động tự do, không cần giấy phép hoặc hướng dẫn, các hoạt động du lịch ở trong rừng tương đối tự do. Vì thế, thời gian qua đã có một số trường hợp du khách nước ngoài tự ý vào Vườn Quốc gia Hoàng Liên và bị lạc, gặp nguy hiểm. Các trường hợp này chủ yếu là du khách người nước ngoài, thường tự tìm kiếm thông tin trên mạng xã hội, sau đó đi theo các lối mòn, đường đi không được cấp phép vào Vườn Quốc gia Hoàng Liên.

Vườn Quốc gia Hoàng Liên có địa bàn rộng lớn, với nhiều đường mòn, lối mở mà du khách có thể tiếp cận. Việc tự ý đi vào các đường mòn không được kiểm soát có thể khiến du khách bị lạc sâu trong rừng. Khi đó, không chỉ du khách tự đưa mình vào tình thế nguy hiểm, mà còn gây nhiều khó khăn cho công tác cứu hộ. Thời gian tìm kiếm và giải cứu kéo dài sẽ tiêu tốn nguồn lực xã hội và có thể ảnh hưởng đến tính mạng của nạn nhân do điều kiện khắc nghiệt của núi rừng.

Đáng lo ngại, một số hội, nhóm trên mạng xã hội còn công khai tuyên truyền về cách thức trốn vé và hướng dẫn đi theo các con đường này, kể cả việc đi vào giờ rất sớm hoặc rất muộn để tránh sự kiểm soát. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về du lịch sinh thái và quản lý rừng.

Đối với một khu vực bảo tồn nghiêm ngặt như Vườn Quốc gia Hoàng Liên, việc xin giấy phép vào rừng và có hướng dẫn viên (porter) là quy định tối quan trọng. Giấy phép là căn cứ pháp lý để Vườn Quốc gia Hoàng Liên theo dõi, quản lý số lượng người ra vào; hướng dẫn viên, đặc biệt là người địa phương sẽ nắm rõ địa hình, thời tiết, các điểm nguy hiểm và kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp. Do đó, việc không tuân thủ các quy định khiến du khách tự đặt mình vào tình thế mạo hiểm và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật khi bị phát hiện.

Vườn Quốc gia Hoàng Liên là khu vực bảo tồn đa dạng sinh học quý hiếm, được mệnh danh là Vườn Di sản ASEAN. Do đó, bảo vệ môi trường, phòng chống cháy rừng và không xả rác bừa bãi là trách nhiệm đạo đức và pháp lý của mỗi người.

Do địa hình núi cao, thảm thực vật dày và khí hậu khô hanh vào mùa đông, Vườn Quốc gia Hoàng Liên luôn đối mặt với nguy cơ cháy rừng cao. Chỉ một tàn lửa nhỏ, một hành động sơ ý cũng có thể gây ra thảm họa sinh thái trên diện rộng, thiêu rụi hàng ngàn héc-ta rừng nguyên sinh, làm mất đi sự đa dạng sinh học quý giá.

Ông Lê Tiến Đạt, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Nhóm của tôi lần đầu đi leo núi, nên quyết tâm cùng nhau chinh phục đỉnh Fansipan. Có thể khẳng định, công tác quản lý, bảo vệ rừng của Vườn Quốc gia Hoàng Liên rất nghiêm ngặt. Chúng tôi cũng hiểu và ý thức được việc không xả rác bừa bãi và sử dụng các chất gây cháy nổ là sự cần thiết để bảo vệ khung cảnh nguyên sơ, hùng vĩ của Vườn Quốc gia Hoàng Liên.

Nguyên tắc “Không để lại dấu vết” phải được áp dụng triệt để. Tất cả rác thải cá nhân, bao gồm vỏ bánh, chai nhựa, giấy, thậm chí là các loại rác hữu cơ như vỏ trái cây, cần được thu gom và mang ra khỏi rừng. Rác thải khi bị bỏ lại sẽ gây ô nhiễm đất, nước, ảnh hưởng đến động vật hoang dã và làm mất mỹ quan nghiêm trọng, làm suy giảm giá trị của khu Vườn Quốc gia Hoàng Liên.

Để bảo vệ rừng và du khách, Vườn Quốc gia Hoàng Liên đang triển khai các giải pháp quản lý đồng bộ, trong đó tăng cường công tác tuyên truyền cho các đơn vị lữ hành, người dân và cộng đồng địa phương sống gần khu vực rừng. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định, các hoạt động và đường đi du khách được phép vào Vườn Quốc gia; khi phát hiện du khách có ý định tự ý vào rừng, phải kịp thời thông tin cho các đơn vị chức năng để cảnh báo và ngăn chặn.

Bên cạnh đó, lực lượng kiểm lâm và các tổ bảo vệ rừng phối hợp chặt chẽ với công an xã tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát người ra vào rừng, đặc biệt tại các đường mòn, lối mở. Kịp thời phát hiện, nhắc nhở những du khách cố tình hoặc vô tình đi vào địa phận Vườn Quốc gia Hoàng Liên mà không có giấy phép và hướng dẫn viên.

Đối với những đoàn du khách cố tình trốn vé, lực lượng chức năng sẽ thực hiện biện pháp bắt giữ và xử phạt nghiêm minh để đảm bảo tính răn đe, tránh việc tạo tiền lệ xấu cho các du khách khác.

Một giải pháp quan trọng nữa là Vườn Quốc gia Hoàng Liên đã thực hiện cắm các biển cảnh báo, biển chỉ dẫn và biển cấm vào đối với những điểm nguy hiểm hoặc khu vực cấm. Các biển báo được thiết kế rõ ràng bằng hai ngôn ngữ: tiếng Anh và tiếng Việt để du khách quốc tế dễ dàng nắm bắt thông tin và quy định.

Ông Nguyễn Duy Thịnh - Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Hoàng Liên cho biết: Phát huy thế mạnh của Vườn Quốc gia Hoàng Liên, những năm qua, chúng tôi tổ chức các tuyến du lịch sinh thái, trong đó có leo núi chinh phục đỉnh Fansipan. Qua theo dõi đánh giá, hầu hết du khách có tinh thần trách nhiệm, chấp hành tốt những quy định của Nhà nước trong hoạt động du lịch sinh thái. Tuy nhiên, cá biệt vẫn còn một số du khách có hiện tượng trốn vé, không tuân thủ quy định nên đã bị lạc.

Trước thực tế đó, chúng tôi đã tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến cho du khách các quy định của pháp luật về an toàn, cũng như bảo vệ rừng khi tham gia leo núi. Bên cạnh đó, thường xuyên tổ chức tập huấn cho các porter, hướng dẫn viên, đội cứu hộ, cứu nạn của vườn biện pháp xử lý tình huống phát sinh khi du khách tham gia leo núi; tăng cường phối hợp với các ngành, địa phương trong công tác quản lý, giám sát và bảo vệ rừng.

Với nhiều du khách, chinh phục Fansipan bằng đường bộ là niềm tự hào và trải nghiệm đáng nhớ. Tuy nhiên, chuyến đi chỉ thực sự trọn vẹn khi được xây dựng trên nền tảng của sự an toàn cá nhân và trách nhiệm cộng đồng. Hãy để mỗi bước chân trên Fansipan là một dấu ấn chinh phục văn minh, an toàn và có trách nhiệm với thiên nhiên.