Nói như Đại tá Nguyễn Xuân Tuấn - Phó Giám đốc Công an tỉnh Yên Bái thì: "Vấn đề tuyên truyền, giáo dục cho mỗi công dân hiểu pháp luật và có ý thức chấp hành pháp luật trong đó có pháp luật giao thông là vấn đề có tính chất tiền đề để xây dựng một trật tự xã hội mới và được xác định là công tác trọng tâm, căn bản trong việc nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính về TTATGT, bảo đảm TTATGT”.
Như chúng ta đã biết, lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) là lực lượng nòng cốt trong công tác bảo đảm TTATGT; thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong những năm qua, song song với công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm. Hằng năm, Phòng CSGT Công an tỉnh đều xây dựng kế hoạch tuyên truyền và chỉ đạo các đội nghiệp vụ, hướng dẫn công an cấp cơ sở triển khai công tác tuyên truyền Luật giao thông đường bộ (nay là Luật TTATGT đường bộ), đường thủy nội địa; từng bước đưa khẩu hiệu như: "Xây dựng văn hóa giao thông gắn với nâng cao trách nhiệm, siết chặt kỷ cương của người thực thi công vụ”, "Tính mạng con người là trên hết”, "Không chở quá tải, quá số người quy định”, "Tuân thủ quy định tốc độ khi lái xe”, "Đã uống rượu, bia - không lái xe”, "Đội mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe gắn máy - bảo vệ chính mình”, "Dừng lại quan sát khi qua đường”…
Những "Ngày hội văn hóa giao thông” đã được tổ chức tại các trường học với sự tham gia của đông đảo học sinh, sinh viên, đoàn viên thanh niên và cán bộ, công chức, người lao động. Trên các phương tiện truyền thông, báo chí như: Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, Báo Yên Bái… chuyên mục "An toàn giao thông” được duy trì thường xuyên và liên tục với nội dung phong phú, đa dạng; đặc biệt các trang thông tin điện tử, các tài khoản Facebook, các nhóm Zalo của lực lượng công an từ tỉnh, đến các huyện thị, đặc biệt là công an các xã, phường, thị trấn đã dành một thời lượng đáng kể tuyên truyền về lĩnh vực ATGT.
Khu vực cổng các trường học luôn là điểm "nóng” về giao thông, nhất là giờ cao điểm, đầu giờ sáng và giờ tan trường khi các em học sinh đều ùa ra đường, hàng trăm phương tiện ô tô, xe máy của phụ huynh học sinh dừng chờ đón con… tạo ra một khung cảnh náo nhiệt, hỗn độn và mất an toàn là nỗi lo lắng của nhiều người tham gia giao thông.
Từ thực tiễn này, mô hình "Cổng trường ATGT” đã ra đời và trở thành một phong trào rộng khắp, công tác tuyên truyền về ATGT trong các nhà trường được quan tâm, đẩy mạnh. Sự phối hợp hiệu quả giữa lực lượng công an với ngành giáo dục đã và đang tạo ra chuyển biến tích cực trong việc xây dựng ý thức chấp hành pháp luật nói chung, văn hóa giao thông nói riêng.
Bên cạnh công tác tuyên truyền phổ biến Luật TTATGT đường bộ trên diện rộng, thông qua các phương tiện truyền thông, lực lượng công an, đặc biệt là cán bộ, chiến sĩ CSGT luôn coi trọng công tác tuyên truyền trực tiếp.
Thượng tá Trần Trọng Sáng - Trưởng phòng CSGT, nguyên Trưởng Công an huyện Trấn Yên chia sẻ: "Việc tuần tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý vi phạm là nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ làm công tác tuần tra. Những hành vi vi phạm phải được xử lý nghiêm minh nhằm răn đe đối tượng vi phạm, tuy nhiên, quá trình xử lý làm sao phải mềm dẻo; đặc biệt, phải tuyên truyền, giải thích kỹ lưỡng để người vi phạm thấy được cái sai của mình, từ đó khắc phục, không mắc phải, tất cả đều vì sự an toàn của bản thân, những người xung quanh và toàn xã hội”.
Câu chuyện xử lý vi phạm của một chiến sĩ CSGT với người vi phạm lỗi không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển xe mô tô trên đường phố thị trấn Cổ Phúc, huyện Trấn Yên dù đã xảy khá lâu nhưng vẫn được nhiều người dân nhớ mãi:
- Sao chị đi xe mà không đội mũ bảo hiểm thế này? - anh CSGT nghiêm nghị nói với người phụ nữ vi phạm.
- Chú thông cảm cho chị! Nhà chị ngay đây, chạy ra mua mớ rau - Người vi phạm lúng túng trả lời.
- Em biết chị! Cũng biết nhà chị cách chợ hơn trăm mét, nhưng đã đi xe là phải đội mũ chứ. Giờ chị để xe đây, về lấy mũ bảo hiểm đội vào hoặc ra kia mua cái mũ mới, anh em chúng tôi sẽ châm chước, không phạt chị!
Có lẽ từ đó, người phụ nữ ấy sẽ không còn dám tái phạm và hình ảnh người cán bộ CSGT luôn đẹp trong lòng chị!
Thời gian gần đây, câu chuyện về Nghị định 168 luôn là chủ đề "nóng” trên các diễn đàn, điều này là hoàn toàn dễ hiểu khi đây là một văn bản quy phạm pháp luật mới, tác động đến nhiều người. Đặc biệt, Nghị định 168 tăng mạnh mức xử phạt hành chính đối với một số hành vi vi phạm. Kẻ xấu bao gồm các thế lực thù địch, bọn phản động lưu vong, những đối tượng bất mãn trong nước đã ra sức chống phá, bôi nhọ, xuyên tạc…, luận điệu xấu xa, tiêu cực ít nhiều cũng tác động không tốt đến một bộ phận nhân dân.
Trước tình hình đó, công tác tuyên truyền bắt tay vào cuộc một cách mạnh mẽ, để rồi phần lớn người dân đều hiểu rằng Nghị định 168 ra đời nhằm thay đổi ý thức tham gia giao thông, xây dựng văn hóa giao thông văn minh hơn, an toàn hơn.
Thực tiễn, những quy định cũ đã không đủ sức răn đe, giao thông rất lộn xộn, nhiều người ý thức kém, tình trạng xe quá khổ, quá tải, vượt đèn đỏ, phóng nhanh, vượt ẩu, lái xe sau khi sử dụng rượu bia… diễn ra khá phổ biến; số vụ tai nạn, số người chết và bị thương không giảm; con số mỗi năm tại Việt Nam có tới 10.000 người chết vì tai nạn giao thông (TNGT), bằng dân số của một xã, lớn hơn số thương vong của cả một cuộc chiến tranh… đã khiến chúng ta phải giật mình, khiến những cái đầu "nóng”, cái "loa rè” nghĩ lại.
Đặc biệt, sau 1 tháng triển khai Nghị định 168, tình trạng giao thông đã chuyển biến tốt hơn, ý thức tham gia giao thông của người dân được cải thiện; số vụ tai nạn, số người chết và bị thương do TNGT giảm xuống… đã thuyết phục được tất cả.
Từ những kết quả đã đạt được trên lĩnh vực ATGT, đặc biệt là từ câu chuyện "Nghị định 168” một lần nữa cho chúng ta thấy vai trò to lớn của công tác tuyên truyền vận động. Việc tuyên truyền phải thường xuyên, liên tục, hình thức, phương pháp phải đa dạng, phong phú, cả về bề rộng lẫn chiều sâu, cả trực tiếp lẫn gián tiếp; đặc biệt, công tác tuyên truyền phải đi trước một bước, nhất là những vấn đề, những cái mới như Nghị định 168… bởi bản chất của hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật là hoạt động định hướng có tổ chức, có chủ định của chủ thể tuyên truyền tác động đến đối tượng được tuyên truyền để hình thành ở họ những tri thức pháp luật, tôn trọng pháp luật và thái độ kiên quyết đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật; từ đó họ tự điều chỉnh hành vi xử sự của mình cho phù hợp với yêu cầu của pháp luật.
Nguyên nhân cơ bản của TNGT, ùn tắc giao thông và vi phạm hành chính về TTATGT vẫn là do ý thức của người tham gia giao thông. Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật nói chung và pháp luật ATGT nói riêng đóng một vai trò rất quan trọng; là biện pháp cơ bản, mang tính chiến lược và có ý nghĩa quyết định đến việc kiềm chế, tiến tới làm giảm TNGT, ùn tắc giao thông và vi phạm hành chính về TTATGT.
Lê Phiên
