Các trò chơi, trò diễn dân gian là nguồn tài nguyên cho du lịch

Không chỉ chứa đựng ký ức về làng quê, các trò chơi, trò diễn dân gian còn là nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng góp phần làm nên bản sắc cho từng vùng miền trên dải đất hình chữ S. Trong bối cảnh nhu cầu trải nghiệm văn hóa địa phương của du khách ngày càng cao, việc khai thác những di sản dân gian này được xem là hướng đi giúp đa dạng hóa sản phẩm và tạo điểm nhấn cho các điểm đến.

Kéo co ngồi trong Lễ hội đền Trấn Vũ (Long Biên, Hà Nội) thu hút sự chú ý của đông đảo người dân, du khách.
Kéo co ngồi trong Lễ hội đền Trấn Vũ (Long Biên, Hà Nội) thu hút sự chú ý của đông đảo người dân, du khách.

Nguồn lực văn hóa giàu tiềm năng

Được nhân dân sáng tạo và lưu truyền từ đời này sang đời khác, các trò chơi, trò diễn dân gian là một bộ phận quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa phi vật thể của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Các di sản dân gian này là sợi dây gắn kết cộng đồng, góp phần soi chiếu dấu ấn văn hóa của từng vùng đất. Với sự góp mặt của 54 dân tộc anh em, Việt Nam sở hữu kho tàng trò chơi, trò diễn dân gian phong phú, độc đáo, từ chọi gà, kéo co ngồi, múa rối nước… ở miền bắc; đập nồi đất bịt mắt, bài chòi… ở miền trung; đến đánh khăng, bịt mắt bắt dê, hát bội… ở miền nam.

Theo thống kê của Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, riêng khu vực Đồng bằng sông Hồng có khoảng 60 trò chơi, trò diễn dân gian, phổ biến. Các chuyên gia cho rằng, nếu tiếp cận đúng cách, những “đặc sản” văn hóa này sẽ trở thành nguồn tài nguyên để xây dựng, hình thành sản phẩm du lịch đặc sắc, khác biệt, góp phần nâng cao giá trị trải nghiệm cho du khách, khẳng định sức hấp dẫn của điểm đến và bảo tồn, lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc.

Thời gian qua, đã có một số trò chơi, trò diễn dân gian đặc trưng của các địa phương được đưa vào khai thác phục vụ du lịch. Như tại Hội An, các trò hô hát bài chòi, bịt mắt đập nồi trở thành món ăn tinh thần hấp dẫn thu hút đông đảo du khách. Còn ở Hà Nội, múa rối nước được coi như trải nghiệm không thể thiếu trong lịch trình tour của khách quốc tế; tuyến phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm đã tái hiện những không gian để người dân, du khách có thể tham gia các trò chơi như kéo co, ô ăn quan, nhảy dây… Hay tại Đồng Nai, những trò chơi như kéo co, đi cà kheo… được lồng gắn khéo léo cùng hoạt động du lịch dã ngoại của các doanh nghiệp, trường học...

Nếu tiếp cận đúng cách, những “đặc sản” văn hóa này sẽ trở thành nguồn tài nguyên để xây dựng, hình thành sản phẩm du lịch đặc sắc.

Tuy nhiên, tiềm năng phát triển du lịch của các trò chơi, trò diễn dân gian Việt Nam nhìn chung vẫn chưa được phát huy xứng tầm. Thạc sĩ Nguyễn Thùy Vân, Viện Nghiên cứu phát triển du lịch cho biết: Hiện các trò chơi, trò diễn dân gian tại các tỉnh, thành phố chưa được thống kê một cách chính xác, đầy đủ; đang tồn tại “khoảng trống” lớn trong công tác quảng bá, giới thiệu về các di sản dân gian này.

Tham dự các hội chợ, triển lãm, chương trình xúc tiến lớn về du lịch, thông tin về trò chơi, trò diễn dân gian ít khi được các địa phương đề cập; nội dung mô tả sản phẩm du lịch văn hóa được các hãng lữ hành khai thác cũng chỉ tập trung giới thiệu lễ hội, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh... Chưa kể, dù rất đa dạng nhưng không ít trò bị trùng lặp giữa các địa phương, nhiều trò thường chỉ diễn ra tại lễ hội truyền thống hay một số dịp đặc biệt, nên cũng gây khó cho việc đưa vào lịch trình du lịch thường xuyên.

Chuyên nghiệp hóa trong khai thác

Trên thực tế, không phải trò chơi, trò diễn nào cũng có thể đưa vào khai thác du lịch. Theo Thạc sĩ Nguyễn Thùy Vân, các địa phương, điểm đến trước tiên cần có thống kê đầy đủ về hệ thống trò chơi, trò diễn dân gian trên địa bàn, từ đó lựa chọn những loại hình có khả năng đưa vào phát triển du lịch, dựa trên việc đáp ứng các tiêu chí về: Giá trị văn hóa, lịch sử, nhân văn, thẩm mỹ, giải trí…; có cơ sở hạ tầng tổ chức thuận lợi; có sự hỗ trợ, đồng thuận của chính quyền, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cộng đồng địa phương; bảo đảm tính an toàn, bền vững.

Trên cơ sở đó, đẩy mạnh liên kết, hợp tác với các công ty du lịch, lữ hành để xây dựng chương trình phù hợp, có thể là các tour chuyên đề trải nghiệm trò chơi, trò diễn dân gian, hoặc lồng gắn vào tour du lịch văn hóa, du lịch nông thôn; khuyến khích người dân tham gia vào hoạt động du lịch và đẩy mạnh hợp tác giữa các địa phương trong vùng để phát triển các tuyến du lịch đặc sắc.

Tiến sĩ Lê Thị Minh Lý, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam cho rằng, cần nhận diện, kiểm kê các trò chơi, trò diễn dân gian ở từng địa phương nhằm loại bỏ những yếu tố ngoại lai, tìm ra những trò đặc trưng, tiêu biểu của điểm đến, giúp tránh sự trùng lặp khi khai thác du lịch. Để làm được điều này, cần có sự vào cuộc của chính quyền và cộng đồng địa phương. Ngoài ra, không phải cứ đưa khách đến các không gian có trò chơi, trò diễn dân gian để khách tìm hiểu là xong, mà cần tổ chức thành những chương trình chuyên nghiệp; tìm cách giới thiệu, diễn giải về giá trị, ý nghĩa cho du khách, cao hơn là giúp du khách có thể tương tác và trải nghiệm.

Khi du khách đến từ nhiều vùng, miền được kết nối trong cùng một biểu đạt văn hóa sẽ cảm thấy gần gũi, gắn bó hơn với mảnh đất họ đặt chân tới.

Khi du khách đến từ nhiều vùng, miền được kết nối trong cùng một biểu đạt văn hóa sẽ cảm thấy gần gũi, gắn bó hơn với mảnh đất họ đặt chân tới. Ông Phùng Quang Thắng, Phó Chủ tịch thường trực Liên chi hội Lữ hành Việt Nam cũng cho rằng, cần phát huy yếu tố sáng tạo, sao cho chuyển tải được các thông điệp văn hóa để biến giá trị của những trò chơi, trò diễn dân gian thành sản phẩm, dịch vụ du lịch.

Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch, tại Hàn Quốc, một số trò chơi dân gian như đá túi chân, bập bênh, đấu vật truyền thống… đã được khai thác thành công, một phần nhờ chính phủ nước này đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ phù hợp như chỉ định các trò chơi dân gian và địa điểm tổ chức để tạo điều kiện thuận lợi cho khách du lịch trải nghiệm; tài trợ, hỗ trợ các cộng đồng địa phương tổ chức các lễ hội, triển lãm tập trung vào các trò chơi này.

Hay tại Indonesia, để các trò chơi, trò diễn dân gian như cầu mây, múa rối bóng… trở thành điểm nhấn văn hóa độc đáo thu hút khách du lịch, các tổ chức văn hóa, hội đồng du lịch và cộng đồng địa phương nước này đã phối hợp để quảng bá qua các lễ hội, triển lãm, hội nghị, không gian biểu diễn. Chính phủ Indonesia cũng tài trợ kinh phí để tổ chức các cuộc biểu diễn với ý nghĩa bảo tồn giá trị văn hóa… Đây là những kinh nghiệm mà Việt Nam có thể học hỏi để biến tiềm năng từ trò chơi, trò diễn dân gian thành tài nguyên du lịch đặc sắc.

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Không đơn thuần là món bánh dâng lên tổ tiên trong lễ cơm mới để cầu mong mùa màng bội thu, gia đình no đủ, bánh cốm của đồng bào Tày xã Hợp Thành (tỉnh Lào Cai) ngày nay đã trở thành một đặc sản quen thuộc, chứa đựng trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Chú trọng xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, xanh, sạch, đẹp, thời gian qua, Trường TH&THCS Động Quan, xã Khánh Hòa đang tạo dựng không gian học tập gần gũi với thiên nhiên. Cùng thầy cô chăm sóc cây, giữ gìn cảnh quan, học sinh được bồi đắp tình yêu trường lớp và ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm hằng ngày.

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Vào thứ Tư hằng tuần, học sinh Trường TH và THCS Hợp Thành đồng loạt mặc trang phục truyền thống của các dân tộc Tày, Giáy, Xa Phó... đến trường. Những bộ trang phục rực rỡ sắc màu không chỉ tạo điểm nhấn cho không gian học đường mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc trong mỗi học sinh.

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Năm 2026, Việt Nam kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám và 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Cả nước cũng tổ chức Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, gắn Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11). Đây cũng là năm đánh dấu 50 năm quan hệ hợp tác giữa UNESCO và Việt Nam.

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Chương trình nghệ thuật đặc biệt quy mô quốc gia “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra vào tối 24-11 đang tạo sức hút lớn. Trên các nền tảng số và mạng xã hội, rất đông công chúng quan tâm đến nội dung chương trình cũng như việc làm thế nào để sở hữu một tấm vé tham dự. Chương trình đang góp phần làm thị trường âm nhạc cuối năm “nóng” lên từng ngày, cho thấy sức hút của các concert đang tạo nên những ngày hội văn hóa có sức lan tỏa rộng lớn.

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Từ lâu, Lào Cai nổi tiếng với những danh thắng như đỉnh Fansipan mờ sương, thung lũng Mường Hoa nên thơ, “cao nguyên trắng” Bắc Hà, ruộng bậc thang Mù Cang Chải hay vùng đất săn mây Ý Tý đầy huyền ảo... ít ai biết, ẩn sâu trong lòng núi tại xã Bản Xèo có một “viên ngọc thô” mang tên động Mường Vi.

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

“Miếng trầu là đầu câu chuyện” - câu nói quen thuộc ấy vẫn mang ý nghĩa trong đời sống văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc. Với đồng bào Tày tục ăn trầu từng là nét sinh hoạt thường ngày, gắn với những buổi gặp gỡ, chuyện trò, đi nương, đi chợ hay khi có khách đến nhà. Ngày nay, thói quen ấy không còn phổ biến như trước, nhưng trong một số nếp nhà, hình ảnh người phụ nữ bên cơi trầu vẫn được gìn giữ.

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Chiều 9/11, tại Trường THCS Nghĩa Lộ, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình tuyên truyền, giáo dục, phổ biến Di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Xòe Thái - di sản được UNESCO ghi danh năm 2021. Chương trình thu hút gần 500 giáo viên và học sinh nhà trường tham gia.

Trăn trở giữ nếp xưa

Trăn trở giữ nếp xưa

Bước qua bên kia dốc cuộc đời, ông Tăng Ngọc Thắng, thôn Thâm Pồng, xã Lục Yên, vẫn chọn cho mình hành trình chạy đua với thời gian để níu giữ hồn cốt của người Nùng An.

fb yt zl tw