Nhạc sỹ Xuân Quỳnh: Du ca qua những miền quê

LCĐT - Những năm gần đây, nhắc đến những nhạc sỹ viết về mảnh đất vùng cao, biên giới Lào Cai, bên cạnh những “cây đa, cây đề” nổi tiếng như Phùng Chiến, Lê Minh Sơn… đã xuất hiện nhiều nhạc sỹ trẻ. Một trong những nhạc sỹ được nhiều người biết đến qua hàng loạt ca khúc về những địa danh của Lào Cai là Đỗ Xuân Quỳnh. Âm nhạc của anh mang âm hưởng dân ca của đồng bào dân tộc thiểu số, tuy mộc mạc, dung dị nhưng tạo nên dấu ấn riêng.

Nhạc sỹ Đỗ Xuân Quỳnh.
Nhạc sỹ Đỗ Xuân Quỳnh.

Du ca qua những miền quê

“Núi rừng mờ sương, mây bay mờ lối/Tiếng khèn ai đó, gọi nỗi nhớ thương/Gọi em giữa núi/Gọi em giữa rừng…Nhớ ngày anh gặp em/Giữa chợ phiên Sín Chéng/Ngẩn ngơ anh nhìn em/Khèn không nói lên lời/Đã bao lần tìm em/Giữa chợ phiên đông người/Khèn đã ngân lời yêu/Sao tìm hoài không thấy người đâu…”.

Bấy lâu nay, những ca từ tha thiết, dìu dặt trong bài hát “Tìm em cô gái Si Ma Cai” của nhạc sỹ Xuân Quỳnh đã trở nên quen thuộc với nhiều người. Nghe lời bài hát, mọi người như được dạo chơi trên vùng núi cao Si Ma Cai với các địa danh như Nàn Sán, Bản Mế, Sín Chéng, Cán Hồ… Âm hưởng dân gian như tiếng khèn Mông  dung dị nhưng da diết, ngọt ngào, vừa dễ hát, vừa dễ nghe, dễ nhớ và đi vào lòng người. Những ca từ đưa chúng ta theo chân một chàng trai đi chợ phiên Sín Chéng, rồi say đắm một bóng hồng thấp thoáng giữa chợ phiên, sau phiên chợ ấy chàng cứ mê mẩn tìm cô gái không quen biết khắp vùng cao nguyên mây trắng.

Trò chuyện với nhạc sỹ Xuân Quỳnh, tôi hỏi có phải bài hát gắn với một câu chuyện tình yêu nào đó của nhạc sỹ không? Xuân Quỳnh cười bảo hình ảnh cô gái trong bài hát chính là ẩn dụ của vùng đất Si Ma Cai vừa tươi đẹp, vừa bí ẩn, đầy quyến rũ và hành trình đi tìm cô gái đẹp ấy là hành trình khám phá vùng đất này. Nhiều lần đi chợ phiên ở Si Ma Cai, chen chân trong màu áo thổ cẩm và sắc màu văn hóa các dân tộc nơi đây đã tạo nguồn cảm hứng cho anh sáng tác ca khúc này.

Nhạc sỹ Xuân Quỳnh (phải ảnh) chia sẻ về niềm đam mê sáng tác âm nhạc.
Nhạc sỹ Xuân Quỳnh (phải ảnh) chia sẻ về niềm đam mê sáng tác âm nhạc.

Trong hơn 10 năm gắn bó với mảnh đất biên giới, nhạc sỹ đã viết hàng loạt ca khúc về tất cả các huyện, thị xã, thành phố của Lào Cai. Chỉ cần nghe tên các ca khúc đã có thể cảm nhận được tình yêu của anh đối với mảnh đất này. Các ca khúc tiêu biểu như Bảo Yên câu ca quê mình; Bảo Thắng tuổi thơ tôi; Mường Khương phiên chợ núi; Mường Khương ngày mới; Hoa mận cao nguyên trắng; Suối tình biên cương; Lào Cai thành phố của tôi; Gặp em trên đỉnh sương mây; Cô gái vùng cao xinh đẹp; Chuyện tình bên bờ suối…

Nhạc sỹ Xuân Quỳnh chia sẻ, tuy anh sinh ra và lớn lên ở Yên Bái, nhưng năm 2008 đã lên Lào Cai làm việc và coi đây là quê hương thứ hai của mình. Chính những chuyến đi về các vùng quê và những kỷ niệm đáng nhớ, những ấn tượng về vẻ đẹp của từng vùng đất là niềm cảm hứng vô tận cho anh sáng tác các ca khúc về quê hương Lào Cai. Bắt đầu sáng tác ca khúc đầu tiên vào năm 2006, đến nay, nhạc sỹ Xuân Quỳnh đã có hơn 50 ca khúc được thu âm, phối khí và biểu diễn trên các sân khấu lớn nhỏ. Với nhạc sỹ sinh năm 1984, số lượng ca khúc như vậy cho thấy sức sáng tạo miệt mài và bền bỉ.

Nhạc sỹ Xuân Quỳnh tham gia một đêm nhạc.
Nhạc sỹ Xuân Quỳnh tham gia một đêm nhạc.

Đậm dấu ấn dân ca dân tộc thiểu số

Trò chuyện với nhạc sỹ Xuân Quỳnh, tôi hiểu thêm về hành trình sáng tác âm nhạc của anh. Trong giai đoạn đầu mới sáng tác, từ năm 2006 đến năm 2008, Xuân Quỳnh viết những ca khúc theo dòng nhạc trữ tình như Lời ru của cha; Ký ức. Từ năm 2009 đến nay, anh chuyển sang những ca khúc mang đậm âm hưởng dân gian của các dân tộc vùng cao về các vùng quê.

Đặc biệt, trong 2 năm gần đây, anh khai thác chất liệu dân gian trong âm nhạc của các dân tộc rất ít người, nổi bật là các ca khúc: Xuân về trên bản Bố Y (âm hưởng dân ca dân tộc Bố Y); Ru em ngủ ngoan; Bản Phù Lá (âm hưởng dân ca dân tộc Phù Lá (Xa Phó)…

“Lào Cai có nhiều dân tộc thiểu số, trong đó có những dân tộc rất ít người. Âm nhạc dân gian của các dân tộc này thường ít người biết tới. Dân ca của mỗi dân tộc đều có nét độc đáo riêng, đó chính là kho tàng vô giá để các nhạc sỹ sáng tác các ca khúc, mang nét đẹp dân ca các dân tộc ít người tới công chúng. Tuy nhiên, để sáng tác được những bài hát hay, trước hết phải dành nhiều thời gian sưu tầm, nghiên cứu các bài dân ca, dân vũ, tìm hiểu về bản sắc các dân tộc, nét văn hóa đặc trưng, các phong tục tập quán…”, nhạc sỹ Xuân Quỳnh chia sẻ.

Trong 10 năm qua, sáng tác nhiều ca khúc, nhạc sỹ Xuân Quỳnh cũng gặt hái được không ít giải thưởng trong những hội thi, cuộc thi sáng tác âm nhạc trong và ngoài tỉnh, trong đó có 2 giải A, 2 giải B, 8 giải C Giải thưởng văn học - nghệ thuật tỉnh; Giải C Liên hiệp các Hội Văn học - nghệ thuật toàn quốc.

Đảm đương chức vụ Trưởng khoa Văn hóa - Nghệ thuật kiêm Giám đốc Trung tâm Đào tạo và biểu diễn nghệ thuật (Trường Cao đẳng Lào Cai), công việc của nhạc sỹ Xuân Quỳnh khá bận rộn. Tuy nhiên, anh vẫn dành thời gian cho niềm đam mê sáng tác âm nhạc.

Với Xuân Quỳnh, sáng tác không chỉ phụ thuộc và cảm hứng, mà còn là kết quả của những tìm tòi, nghiên cứu và sáng tạo thường xuyên. “Điều quan trọng nhất với nhạc sỹ là những ca khúc mình sáng tác đến được và sống được trong lòng công chúng, chỉ cần có một ca khúc được mọi người nhớ đến là hạnh phúc rồi”, Xuân Quỳnh chia sẻ.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người lính lái xe trên đường Trường Sơn huyền thoại

Người lính lái xe trên đường Trường Sơn huyền thoại

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đường Trường Sơn đã trở thành huyền thoại bởi ý chí của những con người quả cảm, gan dạ, anh hùng. Cựu chiến binh Trần Huy Hùng, thuộc Đại đội 8, Tiểu đoàn 57, Trung đoàn 512, Sư đoàn 571 là một trong những người lính như thế. Nhập ngũ năm 1971, ông đã trực tiếp cầm lái qua những cung đường khốc liệt nhất, góp phần viết nên bản hùng ca về sự hy sinh và khát vọng thống nhất đất nước.

Bảo tồn vùng nguyên liệu dệt trang phục truyền thống

Bảo tồn vùng nguyên liệu dệt trang phục truyền thống

Trang phục truyền thống của người dân tộc Mông tại xã Ngũ Chỉ Sơn đang đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, bằng tình yêu và trách nhiệm, những người phụ nữ nơi đây đang âm thầm “giữ lửa” cho bản sắc dân tộc thông qua dự án khôi phục vùng nguyên liệu cây lanh - tạo nên vẻ đẹp độc đáo của trang phục dân tộc Mông.

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật chào mừng Kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật chào mừng Kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước

Tối 29/4/2026, tại Quảng trường 19/8, phường Yên Bái, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai đã tổ chức tổng duyệt chương trình nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) và 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026).

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Tối 29/4, tại trung tâm Khu du lịch Quốc gia Sa Pa (Lào Cai), Lễ hội mùa hè Sa Pa 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện diễn ra trong không khí chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, đồng thời là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kích cầu và quảng bá du lịch của tỉnh Lào Cai.

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ những người thợ Hà Nhì ở thôn Lao Chải, xã Y Tý, Lào Cai trực tiếp tham gia phục dựng, tu sửa ngôi nhà trình tường tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, câu chuyện bảo tồn không chỉ góp phần gìn giữ kiến trúc truyền thống đặc sắc mà còn lan tỏa trách nhiệm bảo vệ, trao truyền bản sắc văn hóa dân tộc Hà Nhì của Lào Cai qua nhiều thế hệ.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Những cơn gió hồ xoa dịu cái nắng hanh hao đầu hè của miền sơn cước, theo con đường uốn lượn, chúng tôi tìm về thôn Xuân Lai, xã Yên Thành, nơi những nếp nhà sàn nép mình bên sườn đồi lưu giữ nhịp sống của người Tày vùng Đông Hồ Thác Bà. Trong không gian yên bình ấy, câu hát Coọi, tiếng đàn Tính ngân lên, hòa cùng điệu Then da diết như đưa người nghe trở về với cội nguồn văn hóa đã được gìn giữ qua bao thế hệ.

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

Trong không khí sôi động của kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5, Lễ hội Hoa hồng Fansipan 2026 tại Sun World Fansipan Legend đang trở thành tâm điểm thu hút du khách. Với chủ đề “Bản giao hưởng hoa hồng”, sự kiện không chỉ mang đến không gian thưởng lãm rực rỡ mà còn đánh dấu cột mốc 10 năm cáp treo Fansipan đi vào hoạt động - hành trình đưa “Nóc nhà Đông Dương” đến gần hơn với hàng triệu du khách.

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Ngày 28/4, Hội Nông dân tỉnh phối hợp với Ban Quản lý Chương trình Hỗ trợ rừng và Trang trại giai đoạn 2 (FFF II) cùng UBND xã Việt Hồng tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ văn hóa dân gian Chiến khu Vần và Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao thôn 8A. Đây là hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển cộng đồng tại địa phương.

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

Thôn Nậm Than (xã Mường Bo) là nơi cư trú của đồng bào dân tộc Mông. Từ bao đời nay, họ đã biết dùng nguyên liệu tự nhiên để làm giấy với kỹ thuật thủ công. Qua nhiều thế hệ, nghề làm giấy ở Nậm Than vẫn bền bỉ được lưu giữ, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo của người dân nơi đây.

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữa dòng chảy không ngừng của đời sống hiện đại, khi những giá trị mới len sâu vào từng bản làng vùng cao, câu chuyện giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống không còn là vấn đề của riêng một cộng đồng, mà trở thành mối quan tâm chung trong hành trình phát triển bền vững.

Khai thác nguồn lực văn hóa dân tộc thiểu số

Khai thác nguồn lực văn hóa dân tộc thiểu số

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, trên nền tảng nguồn lực di sản được bổ sung và không gian văn hóa giàu bản sắc, các địa phương kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị truyền thống, từng bước hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa phục vụ phát triển du lịch.

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Mỗi tuần hai buổi, tại một quán cà phê nhỏ ở phường Yên Bái, những người có chung niềm đam mê nghệ thuật lại tụ họp. Họ cùng nhau hát, cùng đàn và chia sẻ tình yêu âm nhạc qua từng giai điệu. Không sân khấu lớn, không ánh đèn rực rỡ, nhưng chính sự giản dị ấy đã tạo nên một không gian nghệ thuật gần gũi, ấm áp. Đây cũng là nơi sinh hoạt quen thuộc của các thành viên Câu lạc bộ Nghệ thuật Tre Xanh, những con người đến với âm nhạc bằng tất cả niềm đam mê và tinh thần gắn kết.

fb yt zl tw