Hành trình cùng “Sức vóc Hoàng Liên”

LCĐT - Tôi với anh Nguyễn Văn Hoàn đến với nhau như là duyên, là nợ. Chúng tôi gặp nhau trong Hội đồng hương Hà Nam tại thành phố Lào Cai. Kim Bảng quê anh, Thanh Liêm quê tôi là hai vùng đất bán sơn địa nghèo khó của tỉnh Hà Nam, mỗi người vào đời một cách khác nhau, song đều tìm đến Lào Cai lập nghiệp, cuối đời ai cũng có những cái để lại cho mình, cho đời. Trong một lần những người Hà Nam nương náu trong vòng tay núi sông của miền biên viễn Lào Cai hội tụ trong Hội đồng hương Hà Nam tại thành phố Lào Cai gặp nhau, tôi đã gặp anh. Cái tính trầm trầm, nền nã, khiêm nhường của anh làm tôi thích thú.

Hành trình cùng “Sức vóc Hoàng Liên” ảnh 1
Bên núi Hoàng Liên. Ảnh: Phúc Thạnh (Sa Pa)

Mới đó mà đã mười mấy năm, mới đó mà anh đã có 4 tập thơ trình làng và bây giờ là Sức vóc Hoàng Liên - tập thơ thứ 5.

Tập thơ Sức vóc Hoàng Liên của Nguyễn Văn Hoàn gồm 61 bài. Đây là tập thơ khá ấn tượng. Ấn tượng bởi những vần thơ viết về vùng cao Lào Cai trong dòng chảy cảm xúc được nuôi dưỡng trong tấm lòng thơm thảo. Ấn tượng bởi tính thời sự, trách nhiệm công dân, song vẫn giữ được nét chân thành, phong cách sáng tạo ổn định, hệt như tính cách anh. Đó là nỗi gian nan của vùng cao sau mùa băng giá phơi bày ra một cách nghiệt ngã, ở đó người và vật không lẩn tránh cái thực tế phũ phàng. Đó là những vất vả, gian nan, nhưng người và vật trong bản của em vẫn kiên cường bám trụ, vẫn chấp nhận gian khổ để tồn tại, chấp nhận để sinh sôi.

Một trong những điều lý thú là thơ Nguyễn Văn Hoàn giản dị, đơn giản hóa vấn đề, đi thẳng tới sự tiếp nhận của người đọc. Đọc là thấy sự đi, đến, cảm nhận, bộc lộ, thay vì đau đáu với đa tầng đa nghĩa, với liên tưởng xa xôi. Tác giả đã đi luôn vào vấn đề cần viết, bước từ bài thơ này sang bài thơ khác nhẹ nhàng, thanh thoát, tựa như người vào làng rời cổng nhà hàng xóm này liền bước vào cổng nhà hàng xóm khác. Đó là từ cảm nhận về một vùng quê tưng bừng đổi mới: “… Quê em vừa bội thu mùa lúa/Vụ rau đông xanh đất bãi rộn ràng/Cái rét cuối mùa cho đào, lan vào nụ/Con đường về vừa thảm nhựa mừng xuân …”- Bản mình Xuân đợi xốn xang.

Một trong những thế mạnh của thơ Nguyễn Văn Hoàn là nhiều chi tiết. Thế mạnh này của anh có lẽ bắt nguồn từ sự chỉn chu của một nhà giáo, đầy đủ, chính xác của một nhà khoa học. Nhưng, nếu chỉ từ sự chỉn chu, chính xác thì thơ sẽ dẫn đến chỉ là sự lắp ghép từ ngữ, khoe chi tiết, khoe chữ chứ khó có thể thành thơ. Nguyễn Văn Hoàn đã vượt qua sự khô cứng, kể lể mà những người viết theo chủ đề thường vấp phải. Anh đã dùng cảm xúc, tình cảm thực tế để trải lòng qua những cảm nhận, để khái quát hóa hình tượng ra trang giấy, thể hiện tính thời sự và trách nhiệm công dân rất cao.

Đứng trước những ngày cả nước gồng mình chống dịch, anh đi thẳng vào vấn đề một cách quyết liệt. Nhưng cũng trong giữa mùa Covid, cảm thông với người đang phải chiến đấu với bệnh tật để giành giật lại sự sống, anh lại bộc lộ cảm thông, chia sẻ một cách rất thơ: “Trong căn phòng cửa sổ hé, dưới tán cây/Giọt sương rơi làm chao nghiêng cánh lá/Đêm tĩnh lặng nghe rõ từng nhịp thở/Cùng nhịp tim, nhịp sống, những lo âu…” - Nỗi niềm mùa Covid.

Khi đứng trước mảnh đất quê hương, anh đã tự ra lệnh cho chính mình: “Và không muốn là mảnh đất hư vinh/Càng không muốn thành đất trơ đồi trọc/Đã nặng tình với tên mình là “đất”/Giờ nằm im vô ích liệu vui không?..” - Lời của đất.

Vậy đó, thơ đương nhiên cần có “mây, gió, trăng, hoa, tuyết, núi, sông…”, nhưng thơ cũng cần có mệnh lệnh của trái tim và kết quả của việc thực hiện mệnh lệnh đó.

Nhiều người làm thơ (trong đó có tôi) thường rất thụ động trong sáng tạo khi bắt gặp những hoàn cảnh, những cái đẹp, cái cần ngợi ca hay tỏ rõ thái độ ngay thì nhà thơ thường tiếp nhận, cảm thấu và lưu lại trong trí não, sau đó dành nhiều thời gian nghiền ngẫm, giằng xé, mãi mới thốt nên vần. Nhưng với Nguyễn Văn Hoàn lại khác, anh rất chủ động trong việc nuôi cảm xúc, cảm nhận, khát vọng và thể hiện. Bởi vậy nên đến bất cứ vùng nào, hoặc trước sự việc nào cần thổ lộ, anh luôn bộc lộ cảm xúc tức thì, tức cảnh thành thơ, thành thơ một cách nghiêm túc về giá trị của cuộc sống. Đây có thể là cá tính nhưng cũng có thể là phong cách, một lối sáng tác ổn định, đáng tin cậy, khá riêng biệt, là kết quả của cả một quá trình tiếp nhận kiến thức, rèn luyện không ngừng nghỉ của anh.

Thế đó, cảm hứng tự sự xuyên suốt những bài thơ trong tập thơ Sức vóc Hoàng Liên. Tự sự trước cảnh vật. Tự sự trước cảnh đời. Tự sự trước kinh nghiệm sống, trước sức sống của vạn vật, qua thơ toát lên vẻ đẹp của tâm hồn con người, cảnh đẹp của thiên nhiên hùng vĩ. Thơ Nguyễn Văn Hoàn giống như cá tính của anh. Trong cuộc sống anh là người cẩn trọng, lấy niềm vui vui mình vui người, hết lòng vì công việc, hết lòng vì bạn bè thì thơ anh cũng vậy, cẩn trọng nhưng vẫn hào hứng, không ồn ào khoe mẽ, nói vấn đề gì rõ vấn đề ấy, không nặng nề cấu trúc, triết lý hoặc làm mới thơ một cách cầu kỳ, bí hiểm mà vẫn rất thơ, qua thơ anh ta dễ dàng cảm nhận được hơi thở của cuộc sống hôm nay.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày 13/11, xã Lục Yên tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc điểm tại thôn Át Thượng và ra mắt mô hình khu dân cư “Đoàn kết – an toàn – ấm no – hạnh phúc”. Cùng ngày, xã Bát Xát tổ chức hội diễn văn nghệ quần chúng với sự tham gia của 21 đội.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Không đơn thuần là món bánh dâng lên tổ tiên trong lễ cơm mới để cầu mong mùa màng bội thu, gia đình no đủ, bánh cốm của đồng bào Tày xã Hợp Thành (tỉnh Lào Cai) ngày nay đã trở thành một đặc sản quen thuộc, chứa đựng trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Chú trọng xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, xanh, sạch, đẹp, thời gian qua, Trường TH&THCS Động Quan, xã Khánh Hòa đang tạo dựng không gian học tập gần gũi với thiên nhiên. Cùng thầy cô chăm sóc cây, giữ gìn cảnh quan, học sinh được bồi đắp tình yêu trường lớp và ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm hằng ngày.

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Vào thứ Tư hằng tuần, học sinh Trường TH và THCS Hợp Thành đồng loạt mặc trang phục truyền thống của các dân tộc Tày, Giáy, Xa Phó... đến trường. Những bộ trang phục rực rỡ sắc màu không chỉ tạo điểm nhấn cho không gian học đường mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc trong mỗi học sinh.

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Năm 2026, Việt Nam kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám và 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Cả nước cũng tổ chức Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, gắn Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11). Đây cũng là năm đánh dấu 50 năm quan hệ hợp tác giữa UNESCO và Việt Nam.

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Chương trình nghệ thuật đặc biệt quy mô quốc gia “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra vào tối 24-11 đang tạo sức hút lớn. Trên các nền tảng số và mạng xã hội, rất đông công chúng quan tâm đến nội dung chương trình cũng như việc làm thế nào để sở hữu một tấm vé tham dự. Chương trình đang góp phần làm thị trường âm nhạc cuối năm “nóng” lên từng ngày, cho thấy sức hút của các concert đang tạo nên những ngày hội văn hóa có sức lan tỏa rộng lớn.

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Từ lâu, Lào Cai nổi tiếng với những danh thắng như đỉnh Fansipan mờ sương, thung lũng Mường Hoa nên thơ, “cao nguyên trắng” Bắc Hà, ruộng bậc thang Mù Cang Chải hay vùng đất săn mây Ý Tý đầy huyền ảo... ít ai biết, ẩn sâu trong lòng núi tại xã Bản Xèo có một “viên ngọc thô” mang tên động Mường Vi.

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

“Miếng trầu là đầu câu chuyện” - câu nói quen thuộc ấy vẫn mang ý nghĩa trong đời sống văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc. Với đồng bào Tày tục ăn trầu từng là nét sinh hoạt thường ngày, gắn với những buổi gặp gỡ, chuyện trò, đi nương, đi chợ hay khi có khách đến nhà. Ngày nay, thói quen ấy không còn phổ biến như trước, nhưng trong một số nếp nhà, hình ảnh người phụ nữ bên cơi trầu vẫn được gìn giữ.

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Chiều 9/11, tại Trường THCS Nghĩa Lộ, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình tuyên truyền, giáo dục, phổ biến Di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Xòe Thái - di sản được UNESCO ghi danh năm 2021. Chương trình thu hút gần 500 giáo viên và học sinh nhà trường tham gia.

fb yt zl tw