Món đậu phụ nhự của người Nùng

LCĐT - Phải mất nửa năm để ngâm gia vị mới có thể mang ra ăn liền hoặc làm thành các món ăn với cơm gạo nương dẻo thơm. Qua rất nhiều khâu chế biến kỳ công, đồng bào Nùng ở vùng “cao nguyên trắng” Bắc Hà đã tạo ra món ẩm thực độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc mình từ hạt đậu tương tự tay bà con trồng trên nương - món đậu phụ nhự của người Nùng.

Món đậu phụ nhự của người Nùng ảnh 1
Năm nào ông Vàng Văn Lùng cũng làm đậu phụ nhự để bán.

Cũng như nhiều dân tộc thiểu số khác ở vùng cao Bắc Hà, người Nùng ở Tà Chải cũng có vốn văn hóa ẩm thực với nhiều món ăn ngon, trong đó có nhiều món ăn độc đáo chế biến từ hạt đậu tương bản địa trồng trên nương như: đậu phụ, giá đậu tương, mầm đậu tương, đậu xị và đậu phụ nhự. Món đậu phụ nhự được xem như một món ăn độc đáo và kỳ công nhất, bởi phải mất nửa năm để ủ mới có thể dùng để ăn được…

Được ông bà, bố mẹ truyền nghề từ khi còn nhỏ, ông Vàng Văn Lùng, dân tộc Nùng ở thôn Na Khèo, xã Tà Chải, huyện Bắc Hà vẫn duy trì cho đến bây giờ nghề làm đậu phụ nhự. Năm nào cũng vậy, cứ tầm tháng 11, sau khi thu hoạch xong vụ lúa mùa, tiết trời bắt đầu lành lạnh, ông Lùng lại chuẩn bị đồ nghề để làm đậu phụ nhự. Các công đoạn làm được một mẻ đậu phụ nhự rất cầu kỳ. Đậu tương trồng trên nương được nắng vàng óng cho vào xay và ép thành đậu phụ. Sau đó, ông Lùng xắt thành những miếng đậu phụ vuông nhỏ, phơi khô sém miếng đậu dưới nắng trời. Ông Lùng bảo, người Nùng thường phơi đậu trên rơm hoặc đan phên nứa để đặt đậu lên phơi. Sau khi phơi đậu vừa sém cạnh, cho đậu vào chum ủ lên men mốc khoảng 1 tuần đến 10 ngày. Khi ủ đậu lên mốc, đem đậu ra rửa sạch, rồi cho vào trộn với gia vị. Khi trộn các loại gia vị gia truyền, cho thêm rượu trắng vào để ướp cho dậy mùi. Gia vị để ngâm đậu thành đậu phụ nhự là ớt khô nghiền thành bột hoặc giã nhỏ, vỏ cam phơi khô nghiền nhỏ, hạt xẻn, hạt dổi, hoa hồi…Cho tất cả vào ướp và ngâm, chia nhỏ ra từng lọ (khoảng 1 kg/lọ) để trong khoảng thời gian 6 tháng mới mang ra dùng.

Bí quyết để làm một mẻ đậu phụ nhự ngon mềm, hương vị đặc trưng, ngoài biết cách pha chế các loại gia vị từ thảo dược như đã kể trên, trong khâu chế biến còn phải đảm bảo vệ sinh sạch sẽ và dùng đồ nghề làm đậu phải dùng riêng, không dùng chung với các đồ dùng khác. Làm xong mỗi mẻ đậu phụ nhự là phải vệ sinh và cất đồ nghề đi để năm sau mang ra dùng. Khi ngâm đậu phụ tuyệt đối không để dính dầu mỡ.  Ông Vàng Văn Lùng cho biết thêm, năm ngoái, gia đình làm 4 tạ đậu xị, 2,5 tạ đậu phụ nhự mà không đủ bán. Năm nay, làm hơn 2 tạ đậu phụ nhự, hiện tại đã bắt đầu ngấu và ăn ngon rồi. Cứ 1 kg đậu tươi, ông Lùng chế biến được 2 hộp đậu phụ nhự. Bình quân giá bán 1 hộp đậu phụ nhự (khoảng 1 kg) là 100 nghìn đồng. Kỳ thực, làm món đậu phụ nhự kỳ công mà cũng không phải có nhiều lãi như làm các nghề khác, nhưng ông Lùng vẫn muốn giữ nghề truyền thống.

Thời gian đầu, có những năm, thời tiết không thuận, cũng có những mẻ đậu phụ chế biến không thành công, phải bỏ hết. Thế rồi, cứ chắt chiu kinh nghiệm qua những lần ủ, ngâm và gia giảm các loại gia vị, giờ đây sản phẩm đậu phụ nhự của gia đình ông Lùng đã có tiếng ở đất Bắc Hà, rất nhiều người “nghiện” món ăn này đã không quên đến mùa lại lên đặt mua mang về. Ông Lùng bảo: Gia vị để ngâm đậu phụ nhự gần giống với gia vị để chế biến món khâu nhục, món thịt nướng của người Nùng… Tuy nhiên, món đậu phụ nhự phải mất 6 tháng ngâm ủ mới ăn ngon được. Ở thôn người Nùng - Na Khèo, hầu như nhà nào cũng biết làm món đậu phụ nhự để phục vụ bữa ăn  trong gia đình và những dịp gia đình có cỗ.

Món đậu phụ nhự thường được người Nùng ăn với cơm trắng để nguội. Đây là món ăn ngày trước thời ông bà, bố mẹ của ông Lùng thường dùng để mang đi làm nương xa. Ngày nay, món đậu phụ nhự lại trở thành món ăn đặc sản của vùng cao Bắc Hà. Nếu như món đậu xị không thể thiếu trong gia vị chấm của thịt luộc hoặc trong món phở trộn trứ danh Bắc Hà, thì đậu phụ nhự cũng được xem là món ăn truyền thống, dân dã, mang đậm bản sắc văn hóa vùng cao. Không chỉ mang ý nghĩa gìn giữ bảo tồn nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình, ông Vàng Văn Lùng và không ít người Nùng ở xã Tà Chải, Bắc Hà còn có thêm một khoản thu nhập từ nghề truyền thống này - nghề làm đậu phụ nhự.   

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hấp dẫn trải nghiệm hái dâu tây, ngắm hoa hồng ở Y Tý

Hấp dẫn trải nghiệm hái dâu tây, ngắm hoa hồng ở Y Tý

Ngày 30/4, mặc dù thời tiết khu vực Y Tý có sương mù và lạnh như mùa đông nhưng nhiều đoàn du khách đã có mặt tại Y Tý bắt đầu kỳ nghỉ lễ. Cùng với những điểm tham quan quen thuộc, năm nay, nhiều du khách bày tỏ ấn tượng khi được tham quan những vườn hoa thơm, quả ngọt tuyệt đẹp - sản phẩm du lịch mới ở “miền cổ tích” Y Tý.

Rực rỡ sắc hoa cẩm tú cầu

Rực rỡ sắc hoa cẩm tú cầu

Trong dòng chảy sôi động của kỳ nghỉ lễ Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Ngày Quốc tế Lao động 01/5 năm nay, bên cạnh các điểm đến quen thuộc, đồi hoa cẩm tú cầu tại thôn Ngài Ma, xã Bắc Hà đang nổi lên như điểm nhấn mới, làm phong phú thêm sản phẩm du lịch địa phương theo hướng sinh thái, bền vững.

Cung đường "vàng” của du lịch Lào Cai

Cung đường "vàng” của du lịch Lào Cai

Lửa xòe nồng hậu tại Mường Lò, dòng suối khoáng nóng chữa lành ở Trạm Tấu và những nấc thang lên trời ở Mù Cang Chải đang kết lại thành cung đường "vàng” du lịch của tỉnh Lào Cai, tạo nên hệ sinh thái trải nghiệm đa dạng với du lịch xanh, bền vững.

Du lịch qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai "hút" du khách dịp nghỉ lễ 30/4 và 01/5

Du lịch qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai "hút" du khách dịp nghỉ lễ 30/4 và 01/5

Bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 01/5 năm nay, Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai tiếp tục trở thành điểm đến sôi động với lượng khách qua lại tăng đáng kể ngay từ ngày đầu tiên của kỳ nghỉ. Thủ tục xuất - nhập cảnh được thực hiện nhanh chóng, chi phí hợp lý, cùng nhiều trải nghiệm độc đáo ở các điểm đến khiến du lịch qua biên giới đang trở thành lựa chọn hấp dẫn của nhiều người.

Hội thi ẩm thực lan tỏa hương vị vùng cao, kết nối cộng đồng dịp 30/4 - 01/5

Hội thi ẩm thực lan tỏa hương vị vùng cao, kết nối cộng đồng dịp 30/4 - 01/5

Trong không khí sôi nổi chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 140 năm Ngày Quốc tế Lao động, xã Tân Hợp đã tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa - du lịch đặc sắc, thu hút Nhân dân và du khách tham gia. Nổi bật trong đó là hội thi ẩm thực truyền thống gắn với các trò chơi dân gian, tạo điểm nhấn giàu bản sắc trong chương trình “Du lịch Nà Hẩu, từ tiềm năng thành điểm đến”.

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Tối 29/4, tại trung tâm Khu du lịch Quốc gia Sa Pa (Lào Cai), Lễ hội mùa hè Sa Pa 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện diễn ra trong không khí chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, đồng thời là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kích cầu và quảng bá du lịch của tỉnh Lào Cai.

Du lịch “xanh” bắt đầu từ những thay đổi nhỏ

Du lịch “xanh” bắt đầu từ những thay đổi nhỏ

Những năm gần đây, du lịch Lào Cai phát triển mạnh mẽ, mang lại diện mạo mới cho nhiều vùng quê. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng về lượng du khách cũng đặt ra vấn đề: Làm thế nào để phát triển du lịch nhưng vẫn giữ được màu xanh của núi rừng, không làm mai một những giá trị vốn có?

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

Trong không khí sôi động của kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5, Lễ hội Hoa hồng Fansipan 2026 tại Sun World Fansipan Legend đang trở thành tâm điểm thu hút du khách. Với chủ đề “Bản giao hưởng hoa hồng”, sự kiện không chỉ mang đến không gian thưởng lãm rực rỡ mà còn đánh dấu cột mốc 10 năm cáp treo Fansipan đi vào hoạt động - hành trình đưa “Nóc nhà Đông Dương” đến gần hơn với hàng triệu du khách.

Hạnh Phúc đa dạng sản phẩm du lịch "níu chân" du khách mùa thấp điểm

Hạnh Phúc đa dạng sản phẩm du lịch "níu chân" du khách mùa thấp điểm

Xã Hạnh Phúc là điểm đến hấp dẫn với loại hình tắm suối khoáng nóng, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài địa phương. Tuy nhiên, mùa hè không phải là thời điểm cao điểm du lịch nơi đây. Trước thực tế đó, xã Hạnh Phúc đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đa dạng hóa sản phẩm, tăng sức hút và giữ chân du khách lưu trú lâu hơn.

Không gian văn hóa Sa Pa - Nơi di sản thành tài sản

Không gian văn hóa Sa Pa - Nơi di sản thành tài sản

Giữa lòng Khu Du lịch Quốc gia Sa Pa náo nhiệt, có một “ngôi nhà chung” lặng lẽ gìn giữ những giá trị nguyên bản của dân tộc Mông, Dao, Tày, Giáy, Xa Phó. Đây là điểm dừng chân lý tưởng của du khách và là tâm huyết của những người yêu Sa Pa trong việc hiện thực hóa khát vọng biến di sản thành tài sản để phát triển bền vững.

Cần “đánh thức” tiềm năng du lịch Mường Hum

Cần “đánh thức” tiềm năng du lịch Mường Hum

Ở sườn phía Tây dãy Hoàng Liên Sơn, xã Mường Hum sở hữu nhiều danh thắng nổi bật như đỉnh núi Pu Ta Leng, Ky Quan San và thác Rồng, tuyến đường đá cổ Pavie. Không chỉ có cảnh quan hùng vĩ, nơi đây còn lưu giữ giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc: Hà Nhì, Mông, Dao, Giáy… và nhiều lễ hội truyền thống có từ ngàn xưa. Tuy nhiên, dù tiềm năng lớn, du lịch Mường Hum vẫn đang ở giai đoạn “khởi động”.

Trải nghiệm "nông trại bốn mùa": Nông sản trở thành sản phẩm du lịch hút khách

Trải nghiệm "nông trại bốn mùa": Nông sản trở thành sản phẩm du lịch hút khách

Vượt ra khỏi khuôn khổ sản xuất nông nghiệp thuần túy, mô hình “nông trại bốn mùa” tại tổ dân phố 21, phường Trung Tâm đang mở ra không gian trải nghiệm mới. Tại đây, du khách có thể trực tiếp thu hoạch và thưởng thức mận đầu vụ ngay tại vườn, tạo điểm nhấn hấp dẫn cho du lịch địa phương dịp lễ 30/4 - 01/5.

Sa Pa sẵn sàng đón “làn sóng” du lịch dịp nghỉ lễ

Sa Pa sẵn sàng đón “làn sóng” du lịch dịp nghỉ lễ

Cuối tháng 4, khi đồng bằng bắt đầu nắng nóng, không khí tại Sa Pa vẫn dịu mát. Dự báo lượng du khách đổ về trong kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5 sẽ tăng đột biến, khu du lịch quốc gia này đang “tăng tốc” hoàn tất những khâu chuẩn bị cuối cùng để đón mùa du lịch sôi động.

Các xã miền Tây sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5

Các xã miền Tây sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5

Kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5 năm nay kéo dài, đúng vào thời điểm cảnh sắc miền Tây vào giai đoạn đẹp nhất. Đây là cơ hội lớn để các địa phương vùng cao đón làn sóng du khách đến tham quan, trải nghiệm. Với tâm thế chủ động, nhiều xã, phường khu vực miền Tây của tỉnh Lào Cai đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở lưu trú, sản phẩm du lịch và quản lý dịch vụ nhằm mang đến cho du khách kỳ nghỉ an toàn.

fb yt zl tw