Món đậu phụ nhự của người Nùng

LCĐT - Phải mất nửa năm để ngâm gia vị mới có thể mang ra ăn liền hoặc làm thành các món ăn với cơm gạo nương dẻo thơm. Qua rất nhiều khâu chế biến kỳ công, đồng bào Nùng ở vùng “cao nguyên trắng” Bắc Hà đã tạo ra món ẩm thực độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc mình từ hạt đậu tương tự tay bà con trồng trên nương - món đậu phụ nhự của người Nùng.

Món đậu phụ nhự của người Nùng ảnh 1
Năm nào ông Vàng Văn Lùng cũng làm đậu phụ nhự để bán.

Cũng như nhiều dân tộc thiểu số khác ở vùng cao Bắc Hà, người Nùng ở Tà Chải cũng có vốn văn hóa ẩm thực với nhiều món ăn ngon, trong đó có nhiều món ăn độc đáo chế biến từ hạt đậu tương bản địa trồng trên nương như: đậu phụ, giá đậu tương, mầm đậu tương, đậu xị và đậu phụ nhự. Món đậu phụ nhự được xem như một món ăn độc đáo và kỳ công nhất, bởi phải mất nửa năm để ủ mới có thể dùng để ăn được…

Được ông bà, bố mẹ truyền nghề từ khi còn nhỏ, ông Vàng Văn Lùng, dân tộc Nùng ở thôn Na Khèo, xã Tà Chải, huyện Bắc Hà vẫn duy trì cho đến bây giờ nghề làm đậu phụ nhự. Năm nào cũng vậy, cứ tầm tháng 11, sau khi thu hoạch xong vụ lúa mùa, tiết trời bắt đầu lành lạnh, ông Lùng lại chuẩn bị đồ nghề để làm đậu phụ nhự. Các công đoạn làm được một mẻ đậu phụ nhự rất cầu kỳ. Đậu tương trồng trên nương được nắng vàng óng cho vào xay và ép thành đậu phụ. Sau đó, ông Lùng xắt thành những miếng đậu phụ vuông nhỏ, phơi khô sém miếng đậu dưới nắng trời. Ông Lùng bảo, người Nùng thường phơi đậu trên rơm hoặc đan phên nứa để đặt đậu lên phơi. Sau khi phơi đậu vừa sém cạnh, cho đậu vào chum ủ lên men mốc khoảng 1 tuần đến 10 ngày. Khi ủ đậu lên mốc, đem đậu ra rửa sạch, rồi cho vào trộn với gia vị. Khi trộn các loại gia vị gia truyền, cho thêm rượu trắng vào để ướp cho dậy mùi. Gia vị để ngâm đậu thành đậu phụ nhự là ớt khô nghiền thành bột hoặc giã nhỏ, vỏ cam phơi khô nghiền nhỏ, hạt xẻn, hạt dổi, hoa hồi…Cho tất cả vào ướp và ngâm, chia nhỏ ra từng lọ (khoảng 1 kg/lọ) để trong khoảng thời gian 6 tháng mới mang ra dùng.

Bí quyết để làm một mẻ đậu phụ nhự ngon mềm, hương vị đặc trưng, ngoài biết cách pha chế các loại gia vị từ thảo dược như đã kể trên, trong khâu chế biến còn phải đảm bảo vệ sinh sạch sẽ và dùng đồ nghề làm đậu phải dùng riêng, không dùng chung với các đồ dùng khác. Làm xong mỗi mẻ đậu phụ nhự là phải vệ sinh và cất đồ nghề đi để năm sau mang ra dùng. Khi ngâm đậu phụ tuyệt đối không để dính dầu mỡ.  Ông Vàng Văn Lùng cho biết thêm, năm ngoái, gia đình làm 4 tạ đậu xị, 2,5 tạ đậu phụ nhự mà không đủ bán. Năm nay, làm hơn 2 tạ đậu phụ nhự, hiện tại đã bắt đầu ngấu và ăn ngon rồi. Cứ 1 kg đậu tươi, ông Lùng chế biến được 2 hộp đậu phụ nhự. Bình quân giá bán 1 hộp đậu phụ nhự (khoảng 1 kg) là 100 nghìn đồng. Kỳ thực, làm món đậu phụ nhự kỳ công mà cũng không phải có nhiều lãi như làm các nghề khác, nhưng ông Lùng vẫn muốn giữ nghề truyền thống.

Thời gian đầu, có những năm, thời tiết không thuận, cũng có những mẻ đậu phụ chế biến không thành công, phải bỏ hết. Thế rồi, cứ chắt chiu kinh nghiệm qua những lần ủ, ngâm và gia giảm các loại gia vị, giờ đây sản phẩm đậu phụ nhự của gia đình ông Lùng đã có tiếng ở đất Bắc Hà, rất nhiều người “nghiện” món ăn này đã không quên đến mùa lại lên đặt mua mang về. Ông Lùng bảo: Gia vị để ngâm đậu phụ nhự gần giống với gia vị để chế biến món khâu nhục, món thịt nướng của người Nùng… Tuy nhiên, món đậu phụ nhự phải mất 6 tháng ngâm ủ mới ăn ngon được. Ở thôn người Nùng - Na Khèo, hầu như nhà nào cũng biết làm món đậu phụ nhự để phục vụ bữa ăn  trong gia đình và những dịp gia đình có cỗ.

Món đậu phụ nhự thường được người Nùng ăn với cơm trắng để nguội. Đây là món ăn ngày trước thời ông bà, bố mẹ của ông Lùng thường dùng để mang đi làm nương xa. Ngày nay, món đậu phụ nhự lại trở thành món ăn đặc sản của vùng cao Bắc Hà. Nếu như món đậu xị không thể thiếu trong gia vị chấm của thịt luộc hoặc trong món phở trộn trứ danh Bắc Hà, thì đậu phụ nhự cũng được xem là món ăn truyền thống, dân dã, mang đậm bản sắc văn hóa vùng cao. Không chỉ mang ý nghĩa gìn giữ bảo tồn nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình, ông Vàng Văn Lùng và không ít người Nùng ở xã Tà Chải, Bắc Hà còn có thêm một khoản thu nhập từ nghề truyền thống này - nghề làm đậu phụ nhự.   

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trải nghiệm "nông trại bốn mùa": Nông sản trở thành sản phẩm du lịch hút khách

Trải nghiệm "nông trại bốn mùa": Nông sản trở thành sản phẩm du lịch hút khách

Vượt ra khỏi khuôn khổ sản xuất nông nghiệp thuần túy, mô hình “nông trại bốn mùa” tại tổ dân phố 21, phường Trung Tâm đang mở ra không gian trải nghiệm mới. Tại đây, du khách có thể trực tiếp thu hoạch và thưởng thức mận đầu vụ ngay tại vườn, tạo điểm nhấn hấp dẫn cho du lịch địa phương dịp lễ 30/4 - 01/5.

Sa Pa sẵn sàng đón “làn sóng” du lịch dịp nghỉ lễ

Sa Pa sẵn sàng đón “làn sóng” du lịch dịp nghỉ lễ

Cuối tháng 4, khi đồng bằng bắt đầu nắng nóng, không khí tại Sa Pa vẫn dịu mát. Dự báo lượng du khách đổ về trong kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5 sẽ tăng đột biến, khu du lịch quốc gia này đang “tăng tốc” hoàn tất những khâu chuẩn bị cuối cùng để đón mùa du lịch sôi động.

Các xã miền Tây sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5

Các xã miền Tây sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ 30/4 - 01/5

Kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5 năm nay kéo dài, đúng vào thời điểm cảnh sắc miền Tây vào giai đoạn đẹp nhất. Đây là cơ hội lớn để các địa phương vùng cao đón làn sóng du khách đến tham quan, trải nghiệm. Với tâm thế chủ động, nhiều xã, phường khu vực miền Tây của tỉnh Lào Cai đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở lưu trú, sản phẩm du lịch và quản lý dịch vụ nhằm mang đến cho du khách kỳ nghỉ an toàn.

Du khách thích thú ngắm hoàng hôn trên đỉnh đèo Ô Quy Hồ

Du khách thích thú ngắm hoàng hôn trên đỉnh đèo Ô Quy Hồ

Khi ánh chiều buông xuống dãy Hoàng Liên Sơn, đỉnh đèo Ô Quy Hồ (hay còn gọi là Cổng Trời Ô Quy Hồ) trở thành điểm hẹn đầy mê hoặc, nơi du khách lặng người trước biển mây rực sắc hoàng hôn - một khoảnh khắc vừa hùng vĩ, vừa dịu dàng giữa núi rừng Tây Bắc.

Núi Thở - Nơi kết nối du khách với hồ Thác Bà

Núi Thở - Nơi kết nối du khách với hồ Thác Bà

Có một địa danh khá đặc biệt với cái tên nghe lạ - Núi Thở. Ngọn núi nằm tại khu vực Làng Hồ, thuộc thôn Đá Chồng, xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai. Nhiều năm qua, nơi đây đã được phủ xanh bởi rừng trồng, mang lại thu nhập cho người dân nơi đây. Hiện nay, núi Thở đang dần trở thành điểm đến được nhiều du khách yêu thích, đặc biệt với du khách đam mê leo núi và trải nghiệm ở vùng hồ Thác Bà.

Khảo sát xây dựng thôn Láo Vàng thành điểm du lịch cộng đồng

Khảo sát xây dựng thôn Láo Vàng thành điểm du lịch cộng đồng

Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa, sáng 21/4, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bát Xát tổ chức đoàn khảo sát thực tế tại thôn Láo Vàng, phục vụ nghiên cứu, định hướng xây dựng thôn trở thành điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn.

Homestay kể chuyện văn hóa

Homestay kể chuyện văn hóa

Trong hành trình khám phá mảnh đất Lào Cai, du khách hôm nay không chỉ dừng lại ở việc ngắm cảnh, mà còn tìm kiếm những trải nghiệm sâu hơn, được sống trong không gian văn hóa bản địa và "chạm" vào nhịp sống thường ngày của người dân. Và chính những homestay, với vẻ mộc mạc, chân thực, đang trở thành cầu nối để những câu chuyện văn hóa được kể một cách tự nhiên và gần gũi nhất.

Đi trước trong quy hoạch - Bứt phá trong du lịch

Đi trước trong quy hoạch - Bứt phá trong du lịch

Trong hành trình đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Lào Cai đang lựa chọn một hướng đi mang tính chiến lược: quy hoạch đô thị du lịch phải đi trước một bước. Từ định hướng của Đề án số 12 về phát triển đô thị và hạ tầng giao thông thiết yếu giai đoạn 2026 - 2030, không gian du lịch của tỉnh đang dần được định hình rõ nét, mở ra những cực tăng trưởng mới và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Pang Cáng ngôi làng hạnh phúc trên mây

Pang Cáng ngôi làng hạnh phúc trên mây

Ở độ cao hơn 1.300 m so với mực nước biển, thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn (thuộc vùng Suối Giàng xưa) như dải mây vắt ngang lưng trời. Người ta vẫn gọi nơi đây bằng cái tên rất đỗi dịu dàng: “Ngôi làng hạnh phúc trên mây”, không chỉ bởi cảnh sắc bồng bềnh sương phủ, mà còn bởi nhịp sống bình yên, đậm tình người của đồng bào Mông bao đời gắn bó với núi rừng.

300 du khách xuyên đêm chinh phục đỉnh Fansipan

300 du khách xuyên đêm chinh phục đỉnh Fansipan

Hơn 300 du khách thuộc đoàn của Công ty Cổ phần Học viện Minh Trí Thành vừa hoàn thành hành trình chinh phục đỉnh Fansipan theo hình thức trekking 2 ngày 1 đêm. Đoàn khách đến từ Việt Nam và nhiều quốc gia, tạo không khí sôi động trên cung đường leo núi cao nhất Đông Dương.

Cắm lại chóp đỉnh Sơn Nhạc Chung, mở hướng mới cho du lịch chinh phục tại Hoàng Liên

Cắm lại chóp đỉnh Sơn Nhạc Chung, mở hướng mới cho du lịch chinh phục tại Hoàng Liên

Vừa qua, Vườn Quốc gia Hoàng Liên phối hợp với Nhóm đam mê leo núi Đồng Đội tổ chức cắm lại chóp đỉnh Sơn Nhạc Chung - một trong những đỉnh núi cao, giàu tiềm năng khai thác du lịch khám phá, góp phần định hướng phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, mạo hiểm tại khu vực.

Tả Van quan tâm phát triển du lịch cộng đồng bền vững

Tả Van quan tâm phát triển du lịch cộng đồng bền vững

Nằm bên dòng suối Mường Hoa thơ mộng, xã Tả Van, tỉnh Lào Cai từ lâu đã là điểm đến yêu thích của nhiều du khách quốc tế. Để dòng khách ấy không chỉ đến một lần rồi đi, chính quyền và người dân nơi đây đã thực hiện chiến lược bài bản, trong đó quan tâm đầu tư cơ sở vật chất homestay và nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch bản địa.

fb yt zl tw