Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Bài 1: Đầu tư nhiều, hiệu quả chưa bền vững

Bài 1: Đầu tư nhiều, hiệu quả chưa bền vững

0:00 / 0:00
0:00

Theo số liệu thống kê, toàn tỉnh hiện có 1.188 công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tập trung. Tuy nhiên, trong số này có tới 312 công trình hoạt động kém hiệu quả, chiếm 26,3%. Phần lớn các công trình được đầu tư từ 10 - 20 năm trước, đã xuống cấp, hư hỏng do thiên tai, hết niên hạn sử dụng nhưng chưa được sửa chữa, nâng cấp kịp thời. Thực trạng này khiến hàng nghìn hộ dân vùng cao thiếu nước sinh hoạt, đặc biệt vào mùa khô.

Trong nhiều năm qua, Lào Cai dành nguồn lực lớn để đầu tư hàng nghìn công trình cấp nước sinh hoạt tập trung nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, cải thiện sức khỏe và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng nông thôn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không ít công trình sau khi đầu tư, hoạt động kém hiệu quả, thậm chí “đắp chiếu”, gây lãng phí nguồn lực và chưa đáp ứng kỳ vọng của người dân.

loi-giai-cho-cong-trinh-cap-nuoc-sinh-hoat-8487.png

Tại xã vùng cao Pha Long - “vùng đất khát” của Lào Cai, nước sinh hoạt luôn là vấn đề nan giải. Những năm qua, địa phương đã được đầu tư hơn 20 công trình cấp nước sinh hoạt, trong đó nhiều công trình có tổng vốn đầu tư lên tới hàng chục tỷ đồng. Thế nhưng, nhiều hộ dân vẫn thiếu nước sinh hoạt, đặc biệt trong mùa khô.

Hiện nay, 1/3 số công trình tại xã không hoạt động hoặc hoạt động kém hiệu quả. Nguyên nhân chủ yếu do các công trình được đầu tư từ lâu đã xuống cấp; hỏng do thiên tai hoặc nguồn nước đầu vào bị cạn kiệt.

21.png

Ví dụ như công trình cấp nước được đầu tư năm 2017 để cấp nước cho hơn 100 hộ dân tại một số thôn thuộc xã Tả Ngài Chồ (cũ). Công trình có tổng vốn đầu tư hàng chục tỷ đồng, được kỳ vọng giải quyết tình trạng thiếu nước cho người dân. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn đưa vào sử dụng, hệ thống đường ống dẫn nước bị hỏng khiến công trình ngừng hoạt động. Đến năm 2025, địa phương tiếp tục bố trí hơn 500 triệu đồng để sửa chữa, thay thế đường ống. Thế nhưng, theo phản ánh của người dân, sau khi sửa chữa, công trình hoạt động vẫn không ổn định.

Ông Giàng Seo Chúng ở thôn Tả Lủ chia sẻ: “Nước từ công trình không ổn định, buộc người dân phải kéo thêm đường ống từ nguồn khác hoặc xin nước từ các hộ gia đình lân cận”.

Công trình “tiền tỷ” nhưng không phát huy hiệu quả đã khiến người dân thiếu nước sinh hoạt, lãng phí nguồn lực đầu tư của Nhà nước.

5.png

Không chỉ riêng xã Pha Long, tình trạng công trình cấp nước hoạt động kém hiệu quả còn diễn ra ở nhiều địa phương vùng cao của Lào Cai.

loi-giai-cho-cong-trinh-cap-nuoc-sinh-hoat5.png

Sau khi hoàn thành, các công trình cấp nước sinh hoạt thường được bàn giao cho địa phương quản lý, vận hành. Các xã thành lập tổ vận hành, quản lý các công trình nước sạch với nhiệm vụ là duy tu, sửa chữa các công trình này khi gặp sự cố.

Tuy nhiên, các tổ vận hành gặp nhiều khó khăn trong quá trình hoạt động. Một phần là do không có chuyên môn về kỹ thuật, một phần người dân không đóng tiền sử dụng nước nên không có kinh phí sửa chữa. Vì thế, hư hỏng nhỏ lâu ngày thành hư hỏng lớn, không phát huy tác dụng.

23.png

Ông Hoàng Mạnh Hưng - Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ cấp nước Lào Cai - đơn vị đang trực tiếp quản lý nhiều công trình nước sạch nông thôn, chia sẻ: “Thời điểm ban đầu, các công trình được giao cho tổ, nhóm của chính quyền địa phương tự quản lý. Tuy nhiên, người dân địa phương không có chuyên môn. Đặc biệt, tâm lý “cả nể” dẫn đến việc không thu được tiền nước hoặc thu không đúng, không đủ theo quy định của tỉnh”.

Bên cạnh đó, nguồn kinh phí duy tu, bảo dưỡng gần như không có. Khi công trình gặp sự cố, những người quản lý không chuyên lúng túng trong việc sửa chữa, khiến công trình xuống cấp nhanh chóng.

loi-giai-cho-cong-trinh-cap-nuoc-sinh-hoat4.png

Ngoài những khó khăn về nguồn kinh phí, địa hình miền núi chia cắt cũng khiến công tác quản lý, vận hành công trình gặp nhiều trở ngại. Các điểm dân cư nằm rải rác, xa nhau, đường ống dẫn nước kéo dài qua nhiều địa hình phức tạp, dễ bị sạt lở, hư hỏng khi xảy ra mưa lũ. Việc kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ vì thế cũng gặp nhiều khó khăn.

Đồng chí Nguyễn Thái Bình - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết: Nguyên nhân khiến nhiều công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn hoạt động kém hiệu quả xuất phát từ nhiều yếu tố, chủ yếu do công tác duy tu, bảo dưỡng chưa được quan tâm đúng mức. Dù tỉnh đã có quy định thu tiền sử dụng nước để tạo nguồn kinh phí phục vụ duy tu, bảo dưỡng công trình nhưng việc triển khai gặp nhiều khó khăn, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa. Đồng bào dân tộc thiểu số sống rải rác, điều kiện kinh tế khó khăn nên việc đóng góp kinh phí vận hành công trình sau đầu tư còn hạn chế. Giá bán nước thấp hoặc không thu được tiền khiến công tác quản lý, bảo dưỡng công trình gặp nhiều khó khăn.

“Ngoài ra, ý thức bảo vệ công trình của một bộ phận người dân còn hạn chế. Một số công trình bị hư hỏng do người dân tự ý đấu nối, sử dụng không đúng quy định hoặc không phối hợp trong việc bảo vệ công trình. Bên cạnh đó, một số địa phương chưa quan tâm đúng mức đến công tác quản lý vận hành, còn buông lỏng kiểm tra, giám sát, dẫn đến công trình xuống cấp nhưng không được phát hiện, sửa chữa kịp thời” - ông Bình cho biết.

25.png

Câu chuyện vận hành những công trình nước sạch này không chỉ nằm ở kinh phí, mà còn là bài toán về tư duy quản lý chuyên nghiệp, đòi hỏi cần có lời giải trong thời gian tới.

* Bài cuối: “Hồi sinh” những công trình cấp nước sinh hoạt

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Những tấm lòng vì đường quê rộng mở

Những tấm lòng vì đường quê rộng mở

Những ngày này, người dân thôn Đát Lụa, xã Bảo Ái phấn khởi khi một đoạn đường đất nhỏ hẹp, trục thôn sắp được bê tông hóa, mở rộng. Các hộ dân trên đoạn đường đi qua đã sẵn sàng hiến đất, chặt bỏ cây, góp phần cùng Nhà nước mở rộng đường, giúp việc đi lại thuận tiện hơn cho cả cộng đồng.

Lào Cai làm việc với JICA chuẩn bị triển khai Dự án REDD+ từ nguồn vốn GCF

Lào Cai làm việc với JICA chuẩn bị triển khai Dự án REDD+ từ nguồn vốn GCF

Chiều 23/4, tại Lào Cai, đoàn công tác Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) do ông Miyazono Hiroki - Cố vấn cao cấp, làm Trưởng đoàn đã làm việc với lãnh đạo ngành chức năng của tỉnh nhằm chuẩn bị các điều kiện triển khai Dự án sử dụng nguồn chi trả dựa trên kết quả REDD+ từ Quỹ Khí hậu xanh (GCF), còn gọi là Dự án UoP.

Trái thơm mở lối làm giàu

Trái thơm mở lối làm giàu

Từ những diện tích thử nghiệm ban đầu, cây bí xanh thơm đang từng bước khẳng định hiệu quả trên đồng đất xã Bát Xát. Không chỉ mở ra hướng chuyển đổi cây trồng phù hợp, mô hình còn góp phần nâng cao thu nhập, tạo tiền đề phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, bền vững tại địa phương.

Yên Bình phát triển nghề ươm cây giống lâm nghiệp

Yên Bình phát triển nghề ươm cây giống lâm nghiệp

Tận dụng lợi thế về đất đai và điều kiện tự nhiên, thời gian qua, người dân xã Yên Bình đã phát triển mạnh nghề ươm cây giống lâm nghiệp, mở ra hướng đi bền vững trong phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Quy Mông: Mô hình gà đệm lót sinh học thu nhập hàng trăm triệu đồng

Quy Mông: Mô hình gà đệm lót sinh học thu nhập hàng trăm triệu đồng

Trong xu hướng sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững, mô hình nuôi gà ứng dụng đệm lót sinh học của anh Nguyễn Minh Quỳnh, thôn Minh Tân, xã Quy Mông (tỉnh Lào Cai) đang nổi lên hiệu quả. Mô hình không chỉ mang lại thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm mà còn kiểm soát dịch bệnh tốt, với sự hỗ trợ sát sao của cán bộ nông nghiệp địa phương.

Từ nghị quyết đến hành động: Hợp Thành bứt tốc 2026

Từ nghị quyết đến hành động: Hợp Thành bứt tốc 2026

Ngay từ những tháng đầu năm 2026, trên địa bàn xã Hợp Thành đã ghi nhận những chuyển biến rõ nét trong triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Ở từng thôn, bản đến trung tâm hành chính xã, tinh thần chủ động, trách nhiệm được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi và hiệu quả ngay từ cơ sở.

Chè VietGAP mở lối phát triển bền vững

Chè VietGAP mở lối phát triển bền vững

Trước yêu cầu khắt khe về chất lượng nông sản và bảo vệ môi trường, chuyển đổi phương thức sản xuất đã trở thành xu hướng tất yếu. Tại Lào Cai, cây chè - một trong những cây trồng chủ lực đang được “nâng tầm” thông qua quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và canh tác hữu cơ. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn chuyển đổi mạnh mẽ tư duy của người dân sang nền nông nghiệp an toàn, bền vững.

"Chìa khóa" để nông sản Lào Cai vươn xa

"Chìa khóa" để nông sản Lào Cai vươn xa

Hiện nay, “giấy thông hành” quan trọng nhất của nông sản nằm ở hệ thống chỉ dấu an toàn thực phẩm và sự minh bạch trong toàn bộ quy trình cung ứng. Đối với Lào Cai - địa phương hiện đang sở hữu 605 sản phẩm OCOP đạt từ 3 - 5 sao, việc tăng cường kiểm tra, giám sát, chuẩn hóa chất lượng và siết chặt quản lý từ gốc không chỉ là yêu cầu cấp bách để bảo vệ người tiêu dùng, còn là chiến lược quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, củng cố niềm tin và mở rộng cơ hội cho nông sản vươn xa.

Văn Bàn nỗ lực chống hạn cứu lúa

Văn Bàn nỗ lực chống hạn cứu lúa

Nắng nóng kéo dài, lượng mưa thiếu hụt cùng với ảnh hưởng của gió Lào khiến thời tiết ngày càng khô nóng, khắc nghiệt đang đẩy nhiều diện tích lúa và cây trồng tại xã Văn Bàn đứng trước nguy cơ hạn nặng. Chính quyền địa phương đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp, hỗ trợ các thôn khẩn trương triển khai các giải pháp ứng phó kịp thời nhằm giảm thiểu thiệt hại cho người dân.

Cây dược liệu mở hướng làm giàu

Cây dược liệu mở hướng làm giàu

Trong những năm qua, trồng cây dược liệu đã mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân, nhất là ở các địa phương có thế mạnh như Sa Pa, Y Tý, Bắc Hà, Văn Chấn, Trạm Tấu, Mù Cang Chải… Nhiều hộ dân đã vươn lên thoát nghèo thậm chí trở thành tỷ phú nhờ trồng cây dược liệu.

Thống nhất nội dung triển khai dự án đo đạc, lập bản đồ địa chính tại 27 xã, phường thuộc tỉnh Lào Cai

Thống nhất nội dung triển khai dự án đo đạc, lập bản đồ địa chính tại 27 xã, phường thuộc tỉnh Lào Cai

Chiều 20/4, tại Trung tâm Hội nghị xã Mậu A, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị thống nhất nội dung đo đạc, nghiệm thu theo mảnh bản đồ và các vấn đề liên quan đến việc triển khai Kế hoạch 149/KH-UBND ngày 06/4/2026 của UBND tỉnh Lào Cai về thực hiện Dự án đo đạc, lập bản đồ địa chính trên địa bàn 27 xã, phường.

fb yt zl tw