Do ảnh hưởng của thiên tai cuối năm 2025, công trình cấp nước sinh hoạt cho 45 hộ dân (262 khẩu) khu vực Pom Khén, thôn 3 Minh Hạ bị hỏng hoàn toàn, từ đập đầu mối, mương dẫn đến hệ thống ống nước. Toàn bộ các hộ dân trong khu vực rơi vào tình trạng thiếu nước sinh hoạt nghiêm trọng.
Trước khó khăn về nguồn nước, người dân buộc phải khắc phục tạm thời bằng cách dẫn nước từ khe suối về nhà. Tuy nhiên, để có nguồn nước “tạm” này, mỗi hộ phải đầu tư từ 3 - 5 triệu đồng mua ống nhựa dẫn nước, chưa kể chi phí sửa chữa khi đường ống bị hỏng.
Ông Triệu Quý Phin, thôn 3 Minh Hạ, cho biết: Sau khi mưa lũ làm hỏng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung, gia đình tôi phải đầu tư gần 4 triệu đồng mua ống nhựa dẫn nước từ khe suối về nhà sử dụng. Nước lấy trực tiếp từ khe suối nên lẫn nhiều cặn bẩn, khi trời mưa rất đục. Đường ống lại hay bị hư hỏng, gây mất nước, rất bất tiện. Chúng tôi mong sớm được đầu tư hệ thống cấp nước hợp vệ sinh tập trung để có nguồn nước ổn định.
Không chỉ thôn 3 Minh Hạ, tại khu vực thôn Nà Hằm, do Công trình cấp nước sinh hoạt tập trung Nà Hằm - Nậm Van - Phiêng Đoóng đang trong quá trình thi công, các hộ dân nơi đây cũng phải tự đầu tư đường ống dẫn nước từ khe suối cách nhà vài cây số về sử dụng. Nhiều hộ phải chi ra cả chục triệu đồng và nhiều công lao động, gây tốn kém và bất tiện.
Anh Hoàng Thừa Tiến, thôn Nà Hằm, chia sẻ: Chúng tôi rất phấn khởi khi công trình cấp nước sinh hoạt tập trung được đầu tư, nhưng trong thời gian chờ thi công, gia đình tôi vẫn phải sử dụng nước từ khe suối. Tôi cùng một hộ khác đã phải đầu tư gần 20 triệu đồng để dẫn nước từ khe suối cách nhà 4 km về sử dụng, vì khu vực gần nhà không có nguồn nước đảm bảo.
Được biết, Công trình cấp nước sinh hoạt tập trung Nà Hằm - Nậm Van - Phiêng Đoóng hiện đang thi công nhưng bị chậm tiến độ do ảnh hưởng của việc thi công tuyến đường nối từ Quốc lộ 279 đến UBND xã Minh Lương. Hướng tuyến của công trình cấp nước nằm dọc theo tuyến đường đang thi công, gây nhiều khó khăn. Dự kiến, cuối tháng 2 tới, công trình mới hoàn thành và đưa vào sử dụng, bảo đảm cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh cho 71 hộ dân các thôn Nà Hằm, Nậm Van, Phiêng Đoóng.
Tại khu vực Phiêng Đoóng, trước đây đã được đầu tư công trình cấp nước sinh hoạt tập trung, song do được xây dựng từ nhiều năm trước, lại chịu tác động của thiên tai nên công trình thường xuyên xuống cấp, hư hỏng. Do không có kinh phí duy tu, bảo dưỡng, các hộ sử dụng nước phải tự đóng góp kinh phí và ngày công để sửa chữa, duy trì hoạt động.
Anh Triệu Tòn San, thôn Phiêng Đoóng, cho biết: Nguồn nước từ công trình cấp nước sinh hoạt tập trung tương đối đảm bảo vì có hệ thống bể lắng, lọc. Tuy nhiên, các hộ dân phải thường xuyên đóng góp tiền và công sức để sửa chữa, duy tu thì hệ thống đường ống mới hoạt động ổn định.
Theo thống kê, trên địa bàn xã Minh Lương hiện có 11 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung, cung cấp nước hợp vệ sinh cho 1.688 hộ dân. Tuy nhiên, trong số này chỉ có 3 công trình hoạt động hiệu quả, 4 công trình hoạt động kém hiệu quả, 2 công trình không hoạt động và 2 công trình đang thi công, dự kiến đến cuối tháng 2 sẽ đưa vào sử dụng.
Đến nay, mới có 1.416/1.688 hộ dân được sử dụng nước sinh hoạt từ các công trình cấp nước tập trung; số hộ còn lại vẫn phải sử dụng nước từ khe suối, chưa bảo đảm vệ sinh.
Ông Lưu Quỳnh Ngát - Phó Chủ tịch UBND xã Minh Lương, cho biết: Do một số công trình được đầu tư từ nhiều năm trước, không có nguồn kinh phí duy tu, bảo dưỡng nên đã xuống cấp, hư hỏng, ảnh hưởng đến hiệu quả cấp nước. Bên cạnh đó, thời gian qua địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai, nhiều công trình bị hỏng, thậm chí có công trình bị cuốn trôi hoàn toàn. Ngoài ra, xã chưa có đơn vị đủ năng lực để vận hành các công trình, nên nhiều công trình chưa phát huy được hiệu quả.
Mặc dù gặp nhiều khó khăn, thời gian qua, xã Minh Lương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ, từng bước bảo đảm nguồn nước sinh hoạt hợp vệ sinh cho người dân. Trong đó, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các tổ tự quản thường xuyên duy tu, bảo dưỡng công trình; đồng thời đôn đốc các đơn vị thi công khẩn trương đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa các công trình mới vào sử dụng.
Ông Lưu Quỳnh Ngát - Phó Chủ tịch UBND xã Minh Lương nhấn mạnh: Địa phương mong muốn các cấp, ngành quan tâm, bổ sung nguồn vốn để xã duy tu, bảo dưỡng các công trình cấp nước. Đồng thời, nghiên cứu giao cho doanh nghiệp có đủ năng lực tham gia đầu tư, quản lý, vận hành các công trình, nhằm phát huy hiệu quả lâu dài, giúp người dân có nguồn nước hợp vệ sinh, ổn định cuộc sống và yên tâm phát triển kinh tế.