Chè VietGAP mở lối phát triển bền vững

Thành lập năm 2020 với 7 thành viên, Hợp tác xã chè Khe Năm đã tiên phong áp dụng quy trình sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP, từng bước hướng tới canh tác hữu cơ. Đến nay, hợp tác xã đã liên kết với hơn 80 hộ dân phát triển vùng nguyên liệu trên 100 ha, trong đó, hơn 90 ha được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và 9 ha đang thí điểm mô hình chè hữu cơ.

Với việc áp dụng quy trình sản xuất an toàn, chế biến khép kín và chú trọng nâng cao chất lượng, Hợp tác xã chè Khe Năm đã xây dựng được nhãn hiệu chè riêng và đăng ký truy xuất nguồn gốc. Đến nay, đơn vị đã khẳng định được vị thế với sản phẩm chè Bát Tiên đặc sản Hưng Khánh đạt chứng nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh và sản phẩm chè xanh Hưng Khánh đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Theo ông Vũ Văn Hồng - Giám đốc Hợp tác xã chè Khe Năm, sản xuất chè an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP là hành trình bền bỉ, đòi hỏi sự thay đổi toàn diện về tư duy và nhận thức của người nông dân. “Chúng tôi thường xuyên tuyên truyền, nâng cao ý thức cho các thành viên và người dân về sử dụng phân bón hiệu quả, hợp lý theo nguyên tắc “4 đúng” (đúng thời vụ, đúng bệnh, đúng thuốc và đúng chỗ). Đặc biệt, hợp tác xã ưu tiên khuyến khích người trồng thay thế hoàn toàn phân bón hóa học bằng các loại phân bón hữu cơ đạt chuẩn” - ông Hồng chia sẻ.

Để cây chè phát triển bền vững, từ năm 2006, xã Hưng Khánh đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đưa giống chè Bát Tiên vào trồng thay thế diện tích kém hiệu quả. Nhờ vậy, đến nay, toàn xã có hơn 190 ha chè, trong đó 90 ha chè Bát Tiên được trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, tạo nền tảng vững chắc cho việc xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm.

Ông Trần Văn Tam - Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Khánh cho biết: “Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục duy trì nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP từ chè. Đồng thời mở rộng vùng nguyên liệu, liên kết doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ chế biến, qua đó tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân”.

Xác định cây chè là nguồn thu nhập chính của gia đình, ông Vũ Ngọc Tề (tổ dân phố Trực Thanh, phường Âu Lâu) luôn chú trọng tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP. Từ khâu chăm sóc, làm cỏ đến phòng trừ sâu bệnh, ông ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học thân thiện với môi trường, hạn chế tối đa hóa chất. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, vườn chè sinh trưởng tốt, năng suất ổn định, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Với gần 1 ha chè, gia đình ông thu về khoảng 200 triệu đồng/năm.

Ông Tề cho biết: “Mỗi năm, tôi bón phân cho chè từ một đến hai lần. Tôi thường sử dụng phân gà hoặc phân lợn đã được ủ hoai mục kỹ để bón cho chè. Nhờ đó cây chè sinh trưởng khỏe, sống bền và cho chất lượng búp tốt hơn”.

Hiện phường Âu Lâu có 210 ha chè, trong đó, có trên 41 ha liên kết chế biến với Hợp tác xã Chè xanh chất lượng cao Bảo Hưng. Mô hình này thu hút 200 hộ tham gia, đạt sản lượng trên 400 tấn búp tươi/năm. Để nâng cao chất lượng sản phẩm, ngay từ những ngày đầu thành lập, Hợp tác xã Chè xanh chất lượng cao Bảo Hưng đã tập trung sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, áp dụng quy trình canh tác an toàn. Đến nay, hợp tác xã đã xây dựng thành công 5 sản phẩm chè Bát Tiên đạt chứng nhận OCOP. Trong đó, 4 sản phẩm đạt chuẩn 4 sao: Tâm Trà, Thanh Liêm Trà, Bát Tiên Bảo Hưng, Chè xanh Bảo Hưng và một sản phẩm Chè Bát Tiên túi lọc đạt chuẩn 3 sao.

Ông Đào Tất Thành - Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Chè xanh chất lượng cao Bảo Hưng cho biết: “Hoạt động sản xuất chè của hợp tác xã luôn tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật VietGAP, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, ưu tiên chế phẩm sinh học khi cây chè xuất hiện sâu bệnh”.

Cây chè được xác định là cây trồng chủ lực của tỉnh với tổng diện tích hiện có trên 16.000 ha. Năng suất chè bình quân toàn tỉnh đạt gần 10 tấn/ha; nhiều nơi thâm canh cao cho năng suất 10 - 15 tấn/năm. Hướng tới mục tiêu đến năm 2030 duy trì ổn định 15.800 ha chè đạt chuẩn VietGAP và hữu cơ, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ siết chặt phối hợp với các địa phương nhằm đẩy mạnh hướng dẫn kỹ thuật thâm canh an toàn. Mục tiêu trọng tâm là đưa giá trị kinh tế tăng thêm từ 10 - 15% so với phương thức sản xuất truyền thống.

Ông Ngô Quyền - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt - Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi Thú y, Thủy sản tỉnh Lào Cai nhấn mạnh, thời gian tới, đơn vị sẽ đẩy mạnh tập huấn quy trình kỹ thuật, tổ chức canh tác chè bền vững, đồng bộ từ khâu trồng, chăm sóc đến thu hái; tăng cường kiểm soát vật tư đầu vào, ưu tiên sử dụng thuốc sinh học nhằm bảo đảm chất lượng vùng nguyên liệu; thúc đẩy liên kết giữa người dân và doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò nòng cốt trong tổ chức sản xuất, chuyển giao kỹ thuật và cung ứng vật tư đạt chuẩn.

Việc chú trọng chăm sóc và chế biến chè theo tiêu chuẩn VietGAP, canh tác hữu cơ không chỉ nâng cao chất lượng mà còn giúp sản phẩm chè Lào Cai từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của những thị trường khó tính.