Xã Khánh Yên là một trong những vùng trọng điểm sản xuất lúa của tỉnh với trên 665 ha lúa 2 vụ; trong đó có 227 ha nằm trong quy hoạch vùng lúa chất lượng cao. Để triển khai hiệu quả, địa phương đã chủ động tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng giống lúa trong cơ cấu, áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; đồng thời thành lập các tổ, nhóm sản xuất, tăng cường quản lý, duy tu hệ thống thủy lợi nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ gieo cấy.
Ông Nguyễn Hữu Thiện - Chủ tịch UBND xã Khánh Yên cho biết: “Chúng tôi triển khai đến Nhân dân thực hiện canh tác cánh đồng một giống để thuận lợi trong chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh. Đồng thời hình thành các tổ hợp tác để tổ chức gieo cấy đồng loạt, giúp giảm thời gian sản xuất và nâng cao hiệu quả”.
Từ chủ trương này, người dân đã dần thay đổi tập quán canh tác. Tại thôn Làn 2, với diện tích 18,6 ha lúa, các hộ dân đã thực hiện gieo cấy đồng loạt, cùng sử dụng một giống lúa theo hướng dẫn. Gia đình bà Lưu Thị Dần có 7 sào ruộng, nhiều năm nay duy trì sản xuất theo quy trình kỹ thuật mới. Nhờ gieo cấy đúng khung thời vụ, áp dụng biện pháp thâm canh cải tiến, lúa sinh trưởng tốt, năng suất ổn định.
Không riêng Khánh Yên, các địa phương khác trên địa bàn tỉnh cũng đang từng bước hình thành vùng lúa chất lượng cao. Tại xã Văn Bàn, với trên 500 ha lúa, trong đó có 36 ha thuộc vùng quy hoạch, địa phương đã tập trung rà soát, ổn định vùng sản xuất phù hợp; lựa chọn giống lúa chất lượng cao có khả năng chống chịu sâu bệnh, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào canh tác.
Cùng với đó, địa phương chú trọng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Việc chuyển giao kỹ thuật được tăng cường, giúp người dân nâng cao nhận thức về sản xuất an toàn, bền vững. Ông Nguyễn Đức Tuấn - Trưởng phòng Kinh tế xã Văn Bàn cho biết: “Thời gian tới, địa phương tiếp tục quan tâm đầu tư, nâng cấp hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuất như thủy lợi, giao thông nội đồng, điện phục vụ bơm tưới, nhằm chủ động nguồn nước trong mọi điều kiện thời tiết”.
Theo đánh giá của ngành chuyên môn, các vùng quy hoạch sản xuất lúa năng suất, chất lượng cao đều có điều kiện thuận lợi về hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng; là diện tích chuyên canh 2 vụ, quy mô từ 3 ha trở lên, năng suất bình quân đạt khoảng 53 tạ/ha. Đây là những yếu tố quan trọng để hình thành vùng sản xuất lúa hàng hóa, mang lại giá trị kinh tế cao.
Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng khoa học - kỹ thuật và xây dựng thương hiệu lúa đặc sản gắn với nhu cầu thị trường. Đồng thời, tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết chặt chẽ giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững.
Ông Ngô Quyền - Phó Trưởng phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật, Chăn nuôi và Thủy sản tỉnh) nhấn mạnh: “Chúng tôi tập trung đưa các giống lúa mới vào sản xuất, áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến như SRI, IPM, phát triển sản xuất lúa hữu cơ nhằm nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm trên cùng đơn vị diện tích”.
Với định hướng rõ ràng và giải pháp đồng bộ, vùng lúa năng suất, chất lượng cao của Lào Cai phấn đấu đạt năng suất bình quân trên 53 tạ/ha, giá trị sản phẩm cao hơn từ 1,3 lần trở lên so với sản xuất truyền thống. Khi giá lúa chất lượng cao đạt từ 12.000 đồng/kg trở lên, không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo nền tảng để xây dựng thương hiệu lúa gạo địa phương, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.
