Báo cáo từ UBND xã Gia Hội cho thấy, từ ngày 31/3/2026, dịch bệnh bắt đầu xuất hiện và có xu hướng lan rộng tại 4 thôn: Chiềng Pằn 1, Chiềng Pằn 2, Nà Kè và Bản Đồn.
Tính đến chiều 22/4/2026, trên địa bàn xã đã có 66 hộ chăn nuôi ghi nhận tình trạng lợn chết và phải tiêu hủy, với tổng số 382 con, trọng lượng hơn 16,2 tấn.
Phân tích nguyên nhân cho thấy, virus dịch tả lợn châu Phi có khả năng tồn tại cao trong môi trường và sức đề kháng mạnh. Trong khi đó, điều kiện thời tiết diễn biến bất lợi cùng tập quán chăn nuôi nhỏ lẻ, chuồng trại gần đường giao thông và chưa bảo đảm yêu cầu an toàn sinh học đã làm gia tăng nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh thông qua các yếu tố trung gian như chuột, ruồi, muỗi và các tác nhân cơ giới khác.
Nhận diện mức độ nghiêm trọng của tình hình, xã Gia Hội đã chủ động phát lệnh báo động đỏ trên toàn địa bàn.
Ông Hà Văn Hưng - Phó Chủ tịch UBND xã Gia Hội nhấn mạnh: Trước diễn biến dịch bệnh, xã đã huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc, thực hiện nghiêm nguyên tắc '5 không' trong chăn nuôi. Đồng thời, tăng cường khử trùng, tiêu độc diện rộng và siết chặt kiểm soát việc vận chuyển, buôn bán lợn tại các vùng có dịch. Mục tiêu trọng tâm là đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức cộng đồng, quyết tâm không để dịch bệnh lây lan rộng, bảo vệ tuyệt đối sinh kế của người dân.
Thực tế tại cơ sở cho thấy, một số hộ chăn nuôi còn chủ quan, thậm chí có hiện tượng giấu dịch hoặc bán chạy lợn mắc bệnh, tiềm ẩn nguy cơ phát tán mầm bệnh ra môi trường. Trước tình hình đó, chính quyền xã đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên ban chỉ đạo, thành lập các tổ lưu động tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động mua bán, vận chuyển vật nuôi. Xã cũng đã kịp thời cấp phát 1.500 kg vôi bột và 48 lít hóa chất để khoanh vùng, xử lý ổ dịch theo đúng quy định thú y.
Tại các khu vực giáp ranh và vùng có nguy cơ cao, công tác phòng, chống dịch được triển khai với cường độ cao nhất.
Đối với những hộ chưa xảy ra dịch, chúng tôi yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt việc phun tiêu độc khử trùng hằng ngày và thực hiện cách ly chuồng trại tuyệt đối với người lạ. Việc tái đàn chỉ được xem xét sau ít nhất 4 - 6 tháng, kể từ khi xử lý hết dịch và phải đảm bảo các điều kiện an toàn sinh học khắt khe - ông Điền Đức Thắng - Phòng Kinh tế thông tin thêm.
Ý thức được rủi ro, nhiều hộ chăn nuôi tại các thôn chưa có dịch đã chủ động phương án tự bảo vệ. Tại thôn Năm Vai, gia đình anh Lò Văn Tuấn hiện đang duy trì đàn lợn nái và lợn con với tổng số hơn 20 con. Những ngày này, gia đình anh đã chủ động xây dựng các phương án bảo vệ đàn lợn.
Cùng chung quan điểm, ông Lò Văn Thương - hộ chăn nuôi lâu năm tại địa phương cũng khẳng định, luôn tuân thủ tuyệt đối các hướng dẫn của cán bộ thú y về vệ sinh môi trường để bảo vệ đàn vật nuôi của mình.
Hiện nay, tổng đàn lợn trên địa bàn xã Gia Hội đạt hơn 1.300 con tại 20 thôn, bản. Trong bối cảnh địa phương vừa thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính mới, phạm vi quản lý rộng, trong khi lực lượng thú y còn mỏng, công tác phòng, chống dịch vẫn gặp không ít khó khăn, thách thức.
Tuy vậy, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự phối hợp, đồng thuận của Nhân dân, địa phương đang từng bước kiểm soát tình hình dịch bệnh.
Bài học rút ra tại Gia Hội cho thấy, công tác phòng chống dịch chỉ thực sự hiệu quả khi gắn liền trách nhiệm của chính quyền với ý thức tự giác của mỗi hộ chăn nuôi, tuyệt đối không để tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước làm chậm trễ tiến độ dập dịch.
Thời gian tới, xã Gia Hội sẽ tiếp tục duy trì chế độ báo cáo hằng ngày, giám sát chặt chẽ biến động tổng đàn và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định phòng, chống dịch bệnh. Đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm ổn định sản xuất nông nghiệp, góp phần đảm bảo an ninh kinh tế - xã hội tại địa phương theo đúng định hướng chỉ đạo của tỉnh Lào Cai.
