Từ năm 2027, chuẩn nghèo đa chiều quốc gia sẽ được nâng lên với mức thu nhập cao hơn và các tiêu chí đánh giá đầy đủ hơn về khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản. Việc điều chỉnh này không chỉ giúp nhận diện chính xác hơn những hộ gia đình còn khó khăn mà còn đặt ra yêu cầu về các chính sách hỗ trợ phù hợp, hướng tới mục tiêu cải thiện đời sống và bảo đảm an sinh cho người dân. Qua đợt rà soát theo chuẩn mới, số hộ nghèo và cận nghèo tại nhiều địa phương tăng lên, cho thấy vẫn còn những khoảng trống cần được quan tâm giải quyết.
So với chuẩn cũ, mức thu nhập làm căn cứ xác định hộ nghèo được nâng từ 1,5 triệu lên 2,2 triệu đồng/người/tháng ở khu vực nông thôn; từ 2 triệu lên 2,8 triệu đồng ở khu vực đô thị. Bên cạnh thu nhập, chuẩn mới còn đánh giá mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản, từ việc làm, y tế, giáo dục đến nhà ở, thông tin, nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường. Theo đó, một hộ được xác định là hộ nghèo khi có thu nhập bình quân đầu người không vượt quá mức quy định và thiếu hụt từ 3 chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.
Từng thoát nghèo, nhưng qua đợt rà soát theo chuẩn mới, gia đình anh Hà Quý Đại ở xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai lại thuộc diện hộ nghèo. Thu nhập bình quân chỉ khoảng 1,8 triệu đồng/người mỗi tháng, trong khi nhà ở đã xuống cấp.
Câu chuyện của gia đình anh Đại cũng phản ánh thực tế tại thôn Hồng Ca. Nếu trước đây toàn thôn chỉ có 2 hộ nghèo và 8 hộ cận nghèo thì sau rà soát theo chuẩn mới, con số này tăng lên lần lượt là 21 hộ nghèo và 17 hộ cận nghèo. Còn tại thôn Thượng Tiến, xã Điền Quang, tỉnh Thanh Hóa, số hộ thuộc diện nghèo và cận nghèo cũng tăng so với giai đoạn trước.
Việc nâng chuẩn nghèo giúp những khó khăn của người dân được nhìn nhận đầy đủ hơn, không chỉ ở mức thu nhập mà còn ở điều kiện nhà ở, việc làm, chăm sóc sức khỏe, học tập và sinh hoạt. Từ kết quả rà soát, chính quyền địa phương có thêm căn cứ để xác định những thiếu hụt cụ thể của từng hộ, từ đó xây dựng giải pháp hỗ trợ sát với nhu cầu thực tế.
Nâng chuẩn nghèo cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác giảm nghèo ở cơ sở. Bên cạnh hỗ trợ trước mắt, cần chú trọng tạo sinh kế, giúp người dân có việc làm và nguồn thu nhập ổn định; đồng thời từng bước cải thiện điều kiện nhà ở, y tế, giáo dục và các dịch vụ thiết yếu. Khi những hỗ trợ này đi đúng vào nhu cầu của từng gia đình, việc nâng chuẩn nghèo mới thực sự trở thành động lực để nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm nghèo bền vững.
