Không chỉ dừng ở phương án ứng phó, điều đang được triển khai ở Nà Hẩu là tư duy phòng cháy từ sớm, từ xa, từ cơ sở; lấy phòng là chính, lấy cộng đồng làm nền tảng, lấy trách nhiệm của lực lượng chức năng và người dân làm trụ cột.
Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu có diện tích rừng lớn, địa hình chia cắt, nhiều khu vực núi cao, hiểm trở; đồng thời là nơi có hệ sinh thái đa dạng, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo tồn nguồn sinh thủy, đa dạng sinh học và cân bằng môi trường sinh thái khu vực. Vì vậy, bảo vệ rừng ở đây là bảo vệ tài nguyên, sinh kế và an toàn cho vùng hạ du.
Theo lực lượng kiểm lâm phụ trách địa bàn, năm 2026, nắng nóng xuất hiện sớm hơn mọi năm, độ ẩm thấp, thực bì khô nhanh, làm nguy cơ cháy rừng tăng mạnh.
Đáng chú ý, trong 9 xã thuộc khu vực huyện Văn Yên (cũ), hiện đã có 5 xã ở cấp dự báo cháy rừng cực kỳ nguy hiểm, 4 xã ở cấp nguy hiểm. Trước tình hình đó, các phương án PCCCR được kích hoạt sớm hơn so với những năm trước. Lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương và Ban quản lý khu bảo tồn đã đồng loạt vào cuộc ngay từ đầu mùa.
Ông Đoàn Giao Lương - Trưởng Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu cho biết: “Công tác phòng cháy được triển khai sớm và kiểm soát chặt hơn. Chúng tôi tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo, đồng thời tổ chức trực 24/24 giờ tại các địa bàn trọng điểm, kể cả ngày nghỉ. Đến thời điểm này, trên địa bàn khu bảo tồn chưa xảy ra vụ cháy rừng nào”.
Điểm đáng chú ý trong mùa khô năm nay là biện pháp quản lý nguồn lửa được đặc biệt chú trọng. Nếu như trước đây, một số hoạt động đốt thực bì có kiểm soát còn được xem xét trong những điều kiện nhất định, thì nay quan điểm đã rõ: cấm tuyệt đối mang lửa vào rừng, cấm đốt nương trong thời gian nguy cơ cháy cao, hạn chế tối đa các tác nhân có thể dẫn đến cháy rừng.
Cùng với đó là đẩy mạnh tuyên truyền, đưa quy định bảo vệ rừng đến từng nhóm hộ, từng tổ bảo vệ rừng, từng thôn, bản. Không chỉ tuyên truyền trong các cuộc họp, nội dung PCCCR còn được lồng ghép qua tuần tra, qua sinh hoạt cộng đồng, qua những người có uy tín trong thôn.
Ông Giàng A Sành - thành viên Tổ bảo vệ rừng thôn Nà Hẩu chia sẻ: “Tổ bảo vệ rừng của thôn có hơn 30 thành viên. Mùa nắng nóng, chúng tôi tuyên truyền cho người dân không mang lửa vào rừng, hạn chế đi lại trong vùng rừng sâu khi không cần thiết, đồng thời nhắc người dân không săn bắt động vật rừng. Qua đó, người dân nâng cao ý thức, trách nhiệm giữ rừng”.
Cùng với phát huy vai trò cộng đồng, Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu cũng duy trì chế độ kiểm tra, rà soát các khu vực trọng điểm dễ xảy ra cháy; bổ sung phương tiện, dụng cụ chữa cháy tại chỗ; xây dựng phương án huy động lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm sẵn sàng xử lý nhanh nếu có tình huống phát sinh.
Công tác PCCCR ở Nà Hẩu năm nay không chỉ thay đổi ở thời điểm triển khai mà còn thay đổi trong phương thức tổ chức. Từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa; từ lực lượng chuyên trách làm nòng cốt sang huy động trách nhiệm cộng đồng; từ xử lý nguy cơ khi phát sinh sang kiểm soát nguy cơ ngay từ đầu. Đó là hướng đi phù hợp trong bối cảnh áp lực bảo vệ rừng ngày càng lớn. Bởi, với rừng tự nhiên, chỉ một đám cháy cũng có thể xóa đi thành quả gây dựng nhiều năm, làm tổn thương hệ sinh thái.
Giữa những ngày nắng gắt, khi cấp dự báo cháy rừng liên tục ở mức cao, những chốt trực không nghỉ, những bước chân tuần rừng và những cuộc họp thôn đang tạo nên “vành đai mềm” nhưng hiệu quả để bảo vệ rừng Nà Hẩu.
Trình bày: Thủy Thanh
