Vì sao phim tài liệu Việt Nam 'né' đề tài các chính trị gia?

Phải chăng đây là 'vùng cấm', vùng nhạy cảm với các đạo diễn phim tài liệu ở Việt Nam?

9.jpg

Đạo diễn, NSƯT Trịnh Quang Tùng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương lý giải vì sao phim tài liệu Việt Nam rất ít khi làm về các chính trị gia.

7.jpg
NSƯT Trịnh Quang Tùng.

- Phim tài liệu vốn không phải là "món ăn đại chúng" nhưng các kỳ tổ chức Liên hoan phim tài liệu châu Âu-Việt Nam gần đây đều kín chỗ, thậm chí khán giả ngồi xuống cả lối đi. Điều đó có khiến anh ngạc nhiên? Vì sao liên hoan phim này có sức hút lớn như vậy?

Tôi nghĩ những buổi chiếu phim đông khán giả đến như vậy là điều đáng mừng cho điện ảnh tài liệu cũng như những người làm phim tài liệu Việt Nam nói chung. Theo tôi, sức hút chính là cách tiếp cận hoặc những đề tài rất mới của các nước trên thế giới.

Những bộ phim được chọn tham gia liên hoan đều giành nhiều giải thưởng cùng các góc nhìn và cách khai thác mới. Tôi nghĩ đó là "món ăn" mà ai cũng muốn hướng đến và kiếm tìm. Chính vì sức hấp dẫn đó nên trước kia người xem chủ yếu là đối tượng lớn tuổi nhưng hiện nay sau nhiều lần tổ chức khán giả trẻ rất đông.

Phim tài liệu hấp dẫn vì những câu chuyện của đời sống, những vấn đề cả thế giới đang quan tâm như bình đẳng giới, trẻ em, môi trường hay cả chính trị nữa. Tính chân thực của phim tài liệu đã tạo ra sức hút nhất định với khán giả Việt Nam.

- Anh vừa nhắc đến chính trị - lĩnh vực mà tôi thấy phim tài liệu Việt Nam hơi ít, trong khi đây là đề tài rất thu hút các nhà làm phim tài liệu thế giới, gây chú ý gần đây là phim về cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tại sao phim tài liệu Việt Nam không khai thác mảng đề tài chính trị gia vốn cực kỳ hấp dẫn? Vì khó hay đó là vùng cấm, nhạy cảm?

8.jpg
"Unprecedented" là series phim tài liệu làm về cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump ra mắt năm 2022.

Vấn đề chính trị, đặc biệt là chính trị gia trong phim Việt Nam cũng có nhưng rất ít. Thực ra, chúng tôi cũng muốn sản xuất những bộ phim này nhưng để khai thác và có thể hoàn thiện thành một tác phẩm phải có sự đồng ý của các cấp lãnh đạo. Bởi khi đã làm về các chính trị gia là làm phim về cuộc đời và những đóng góp to lớn của họ. Ở nước ngoài làm phim để kinh doanh còn ở Việt Nam đa phần có sự đầu tư của Nhà nước để sản xuất các bộ phim hướng đến mục đích tuyên truyền.

- Liên hoan phim tài liệu châu Âu-Việt Nam giống như một cuộc đối thoại giữa phim Việt với các nước bạn. Có ý kiến cho rằng chúng ta vẫn còn một khoảng cách tương đối lớn với các quốc gia châu Âu. Thẳng thắn thì anh thấy chất lượng phim tài liệu Việt Nam thế nào?

Tham dự các cuộc liên hoan phim tài liệu châu Âu-Việt Nam, chúng tôi luôn cố gắng chọn tác phẩm tương đồng về đề tài để có những cuộc đối thoại về văn hóa. Tùy theo chủ đề đưa ra mỗi năm để tìm ra các bộ phim phù hợp, đó cũng là lựa chọn khá khó khăn. Tuy nhiên, sau nhiều năm tổ chức liên hoan phim, chúng tôi nhận thấy cách tiếp cận và thể hiện vấn đề của mỗi bên rất khác nhau. Đầu tiên là sự khác biệt giữa Việt Nam và châu Âu, chưa kể mỗi nước lại có phong cách không giống nhau.

Đặc biệt phim của nước ngoài thường không có lời bình còn phim trong nước từ trước đến nay đa phần sử dụng lời bình. Nhờ giao lưu văn hóa mà các đạo diễn Việt Nam tiếp cận dần với phong cách làm phim quốc tế. Rất nhiều phim của chúng tôi không có lời bình nữa mà sử dụng hoàn toàn lời đối thoại, chia sẻ của nhân vật.

Chúng tôi mong muốn làm sao để kéo lại gần hơn về phong cách thể hiện, văn hóa cũng như các vấn đề khác. Thế nhưng, cách làm phim tài liệu của Việt Nam nặng về tuyên truyền nên khó có thể theo phong cách của họ. Phim Việt thường ngắn tầm 25-30 phút, nhiều lắm chỉ 50 phút, trong khi tác phẩm của nước ngoài có thể từ 80 đến hơn 100 phút. Do đó, họ kể được rất nhiều câu chuyện trong một bộ phim, không bị hạn chế như chúng ta.

Đầu tư ban đầu và mục đích đều khác, dẫn đến việc khai thác cũng khác nhau. Tôi tin trong tương lai gần, cách kể của các nhà làm phim Việt Nam và thế giới sẽ xích lại gần nhau hơn. Chúng ta cũng phải hội nhập và giới thiệu tác phẩm của mình với bạn bè quốc tế, vậy thì phải cùng một ngôn ngữ, một cách tiếp nhận và hiểu biết để có sự tương đồng. Đó là mong muốn của các nhà làm phim nói chung và Hãng Phim Tài liệu và Khoa học Trung ương nói riêng.

- Kinh phí là yếu tố quan trọng hàng đầu khi làm các bộ phim có đề tài khó và cần nhiều thời gian, tới nhiều nơi. Đây có phải yếu tố hạn chế chất lượng của phim tài liệu Việt?

Yếu tố đầu tư rất quan trọng. Nước ngoài thường làm phim vài năm còn mình chỉ thực hiện trong vài tháng. Chúng ta phải làm phim theo kế hoạch của Nhà nước còn họ làm theo yêu cầu của nhà đầu tư. Họ đi nhiều nơi, tiếp cận lâu để hoàn thành dự án dài như vậy. Còn chúng ta vừa bị thời gian bó buộc, vừa bị hạn chế bởi kinh phí nên ảnh hưởng đến chất lượng phim, rõ ràng là đi 5 tỉnh quay sẽ rất khác với đi 10 tỉnh. Kinh phí cũng ảnh hưởng đến sự sáng tạo của nhà làm phim.

Theo báo vietnamnet.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Cổng đăng ký vé trực tuyến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chính thức mở từ 10h ngày 17/11/2026. Để quá trình đăng ký và nhận vé diễn ra thuận lợi, Ban Tổ chức đã giải đáp những câu hỏi thường gặp, từ cách thức đăng ký, thông tin cần chuẩn bị đến quy trình đổi vé cứng và những lưu ý quan trọng dành cho khán giả.

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Văn hóa là cội nguồn bản sắc, cũng là sợi dây gắn kết cộng đồng, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Tại Lào Cai, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa từ mỗi thôn, bản, khu dân cư. Mặt trận Tổ quốc phát huy vai trò cầu nối, tập hợp Nhân dân, khơi dậy ý thức bảo tồn di sản, để văn hóa trở thành nền tảng gắn kết cộng đồng.

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày 13/11, xã Lục Yên tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc điểm tại thôn Át Thượng và ra mắt mô hình khu dân cư “Đoàn kết – an toàn – ấm no – hạnh phúc”. Cùng ngày, xã Bát Xát tổ chức hội diễn văn nghệ quần chúng với sự tham gia của 21 đội.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Không đơn thuần là món bánh dâng lên tổ tiên trong lễ cơm mới để cầu mong mùa màng bội thu, gia đình no đủ, bánh cốm của đồng bào Tày xã Hợp Thành (tỉnh Lào Cai) ngày nay đã trở thành một đặc sản quen thuộc, chứa đựng trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

fb yt zl tw